II OZ 1035/07

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2007-10-18

Skład orzekający: Marzenna Linska - Wawrzon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca oszczędności, akcje i samochód, mimo niskiego dochodu, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Samo posiadanie majątku, takiego jak oszczędności, akcje czy samochód, nawet przy niskich dochodach, może wykluczać przyznanie prawa pomocy, jeśli nie wykazano, że te aktywa nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odmówiło mu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd I instancji uznał, że skarżący, posiadając dochody, oszczędności, akcje i samochód, nie spełnia przesłanek do zwolnienia od kosztów, wskazując na wyjątkowy charakter tej instytucji i potrzebę wykazania ubóstwa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia del. WSA Marzenna Linska - Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 18 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wr 38/06 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na uchwałę Rady Miejskiej w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta L. postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2007 r. odmówił J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał na wysokość osiąganego przez skarżącego miesięcznego dochodu (... zł), posiadany majątek (tj. akcje, oszczędności w kwocie (...) zł oraz samochód) i w oparciu o te okoliczności stwierdził, iż nie stanowią one podstawy uzasadniającej przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd zwrócił uwagę, iż instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowany w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem np. bezrobotnych bez prawa do zasiłku, lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Zdaniem Sądu takie okoliczności wobec skarżącego nie występują. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym może obejmować zwolnienie od kosztów sądowych (§ 3 art. 245 p.p.s.a.). Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Również w literaturze zwraca się uwagę, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H. Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36,39). Należy także pamiętać, że w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy badaniu podlega nie tylko dochód wnioskodawcy, ale także posiadany majątek. Z ustaleń poczynionych przez Sąd I instancji wynika, iż miesięczny dochód skarżącego i jego żony wynosi (...) zł (brutto). J. K. posiada także oszczędności w wysokości (...) zł, akcje oraz samochód. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, iż skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć przy tym należy, że skarżący w zażaleniu nie odniósł się do istoty zaskarżonego postanowienia i nie przedstawił żadnych argumentów, które mogłyby podważyć rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego. Trafnie Sąd I instancji ustalił, że skarżący nie jest z mocy ustawy zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych. Reasumując, zażalenie jako niezasadne, podlega oddaleniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło