II SA/Wa 978/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza - oddala skargę - Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, którą odmówiono [...] M. Z. zmiany rozkazu personalnego Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w części dotyczącej podstawy prawnej zwolnienia ze służby w ABW. W uzasadnieniu podał, że w dniu [...] listopada 2005 r. M. Z., funkcjonariusz ABW, złożyła raport do Szefa ABW o zwolnienie jej ze służby z dniem [...] lutego 2006 r. z powodu nabycia praw emerytalnych oraz ze względu na stan zdrowia. W związku z tym Szef ABW, rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 z późn. zm.), zwolnił M. Z. ze służby w ABW z dniem [...] lutego 2006 r. Rozkaz ten doręczono adresatce w dniu [...] grudnia 2005 r. Raportem z dnia [...] stycznia 2006 r. M. Z. wystąpiła do Szefa ABW o zmianę podstawy zwolnienia ze służby w ABW, z uwagi na orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] ABW [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., stwierdzające jej trwałą niezdolność do dalszej służby w ABW. Szef ABW odmówił uwzględnienia jej wniosku zgłoszonego w raporcie z dnia [...] stycznia 2006 r., podnosząc, że podstawę prawną rozkazu o jej zwolnieniu ze służby, którego wzruszenia domaga się ona w trybie art. 155 kpa, stanowił przepis art. 60 ust. 3 powołanej ustawy o ABW oraz AW. Stosownie do treści tego przepisu, funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie 6 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Zwolnienie na tej podstawie ma charakter obligatoryjny. Natomiast decyzja wydana na podstawie art. 155 kpa może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną, a nie kwestii nowych. Dlatego też, w trybie art. 155 kpa nie można zmienić podstawy prawnej zwolnienia ze służby na podstawie, która nie istniała w dacie wydania powołanego rozkazu o zwolnieniu M. Z. ze służby w ABW. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] M. Z. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] marca 2006 r., zarzucając naruszenie art. 155 kpa w związku z art. 60 ust. 1 pkt 1 i art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 z późn. zm.), polegającego na błędnym i dokonanym z naruszeniem słusznego interesu strony utrzymaniu w obrocie prawnym decyzji naruszającej prawo w zakresie podstawy prawnej zwolnienia ze służby. Jej zdaniem, ustawodawca po to zamieścił przepis art. 155 kpa, aby w wyjątkowych sytuacjach można było ze względów celowościowych zmieniać lub uchylać wydaną decyzję. W trybie art. 155 kpa organ działa w ramach ograniczonego uznania administracyjnego, nakazującego rozważenie interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Organ zatem ocenia, czy powinien wzruszyć decyzję, czy pozostawić ją w obrocie prawnym. Mamy zatem do czynienia z uznaniem administracyjnym, które nie może być dowolne, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Podkreśliła, że w jej ocenie, podstawą prawną jej zwolnienia ze służby powinien być art. 60 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o ABW oraz AW. Przepis ten stanowi, że funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską ABW. Bez znaczenia jest przy tym, czy niepełnosprawność została potwierdzona przed wydaniem rozkazu o zwolnieniu ze służby, czy też po jego wydaniu. Istotnym jest tylko to, że niepełnosprawność powstała w związku ze służbą i została stwierdzona przez właściwą komisję lekarską przed wygaśnięciem stosunku służbowego. Dlatego też odmowa organu zmiany decyzji (w trybie art. 155 kpa) w zakresie podstawy prawnej i przyczyn zwolnienia, narusza jej słuszny interes oraz interes społeczny. Godzi ona w zasadę zaufania do organu publicznego oraz zaufania do instytucji, w której pełniła nienaganną służbę, która to instytucja powinna zapewnić każdemu funkcjonariuszowi ochronę jego praw, gwarantowanych regulacjami ustawowymi. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w odpowiedzi na skargę, powołując się na dotychczas ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. .U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę, pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę p. M. Z. pod tym kątem sąd uznał, że jej skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Celem postępowania w trybie art. 155 kpa nie jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy, lecz weryfikacja decyzji pod kątem przesłanek wymienionych w tym przepisie. Z wykładni gramatycznej tego przepisu wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: 1) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, 2) za uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, 3) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji. Przedmiotem więc postępowania określonego w art. 155 kpa jest stwierdzenie istnienia tych przesłanek wymienionych w tym przepisie. W przypadku, gdy organ administracji publicznej ustali istnienie tych przesłanek, wówczas może uchylić lub zmienić dotychczasową decyzję ostateczną. Niewątpliwie dwie z pierwszych przesłanek zostały w niniejszej sprawie spełnione, M. Z. wystąpiła bowiem z wnioskiem o zmianę lub uchylenie decyzji o zwolnieniu jej ze służby i za zmianą tej decyzji przemawia jej słuszny interes. Niespełniona została jednak ostatnia z wymienionych przesłanek. W sprawie nie jest sporne, że skarżąca została zwolniona ze służby w ABW. Podstawę prawną decyzji o zwolnieniu skarżącej ze służby w ABW stanowił art. 60 ust. 3 ustawy o ABW. Skarżąca od tej decyzji nie złożyła odwołania i stała się ona decyzją ostateczną. Kwestia zwolnienia skarżącej ze służby w Policji, data zwolnienia oraz podstawa prawna tego zwolnienia została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Zgodnie z art. 107 § 1 kpa składnikiem decyzji jest podstawa prawna. Skoro decyzja wydana na podstawie art. 155 kpa może dotyczyć wyłącznie zagadnień rozstrzygniętych decyzją ostateczną, a nie zagadnień nowych, to na podstawie art. 155 kpa nie można dokonać zmiany podstawy prawnej zwolnienia skarżącej ze służby w ABW na podstawę prawną nieistniejącą w dacie wydania decyzji o jej zwolnieniu. Orzeczeniem Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] ABW [...] nr [...], na które powołuje się skarżąca, zostało wydane, gdy decyzja o zwolnieniu z ABW stała się decyzją ostateczną. Oznacza to, że w dacie jej wydania nie istniała podstawa prawna zwolnienia skarżącej ze służby w ABW na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW. Reasumując, należy podkreślić, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz jedynie weryfikacja wydanej decyzji ostatecznej, poprzez badanie, czy zachodzą przesłanki określone w tym przepisie. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.