II SA/Wa 827/06
WyrokWSA w Warszawie2006-08-31
Skład orzekający: Bronisław Szydło, Anna Mierzejewska, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Straży Granicznej, który posiada lokal mieszkalny w miejscowości oddalonej od miejsca pełnienia służby o mniej niż 30 km drogą publiczną, traci uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Funkcjonariusz Straży Granicznej traci uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli posiada lokal w miejscowości, która zgodnie z art. 92 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej (w brzmieniu obowiązującym od 23 czerwca 2005 r.) jest miejscowością pobliską miejsca pełnienia służby. Miejscowość pobliska to taka, od której granic administracyjnych najkrótsza odległość drogą publiczną do granic administracyjnych miejscowości pełnienia służby nie przekracza 30 km. W przypadku, gdy pomiary wykonane przez cztery niezależne instytucje wskazują, że odległość ta jest mniejsza niż 30 km, organ prawidłowo ustala utratę uprawnień.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła utraty przez funkcjonariusza Straży Granicznej, T. S., uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji orzekł o utracie uprawnień, uznając, że miejscowość, w której skarżący posiada lokal mieszkalny, jest miejscowością pobliską miejsca pełnienia służby (odległość poniżej 30 km). Po uchyleniu pierwszej decyzji przez organ odwoławczy i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji ponownie wydał decyzję o utracie uprawnień, opierając się na nowych pomiarach odległości. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił niewyjaśnienie istotnych okoliczności, naruszenie prawa procesowego i materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędziowie Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie utraty uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę
II SA/Wa 827/06
UZASADNIENIE
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej G. decyzją nr [...] z dnia[...] września 2005 r, na podstawie art. 92 ust 3 oraz art. 96 ustawy o Straży Granicznej z dnia 12 października 1990 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1399 z późn. zm.) i przepisów §1 oraz §6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. z 2002 r. Nr 18, poz. 1014 z późn. zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), orzekł o utracie uprawnień Pana T. S. do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] czerwca 2005 r.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż odległość najkrótszą drogą publiczną od granic administracyjnych miasta K., w której funkcjonariusz posiada lokal mieszkalny, do granic administracyjnych miasta K., w której funkcjonariusz pełni służbę nie przekracza 30 km, zatem w/w od dnia [...] czerwca 2005 r. posiada lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby.
Komendant Główny Straży Granicznej, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r., na podstawie art. 138 §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92 ust 3, 96 ust. 1 i art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2002 r., Nr 171, poz. 1399 ze zm.), §1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r., w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pana T. S. od decyzji nr [...] z dnia [...] września 2005 r. Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej orzekającej o utracie uprawnień odwołującego się do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Ustalenia wymaga zatem czy K. i K. są miejscowościami pobliskimi względem siebie w myśl obecnie obowiązującej definicji "miejscowości pobliskiej" (art. 92 ust. 3 ustawy o Służbie Granicznej).
Polecił aby organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę zwrócił się do GDDKiA Oddział w S. o wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy nadesłaną do [...] OSG informacją, a pomiarami dokonanymi przez podległy Rejon w K., oraz uzyskał informację z Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. czy zawartą w powołanym wyżej piśmie uwagę "+4,52 po granicy K." uznać za odcinek obwodnicy poza granicami administracyjnymi miasta. Organ uznał, że powyższe działania są niezbędne do jednoznacznego i nie budzącego wątpliwości ustalenia odległości pomiędzy granicami administracyjnymi K. i K.
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej G. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., na podstawie art. 92 ust. 3 oraz art. 96 ustawy o Straży Granicznej z dnia 12 października 1990 r. (Dz. U. z 2002 r., Nr 171, poz. 1399 z późn. zm.) i przepisów §1 oraz §6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. z 2002 r., Nr 18 , poz. 1014 z późn. zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), orzekł o utracie uprawnień Pana T. S. do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] czerwca 2005 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 92 ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, który został zmieniony ustawą z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 90, poz. 757) i w nowym brzmieniu obowiązującym od dnia 23 czerwca 2005 r. – miejscowością pobliską jest miejscowość, od której granic administracyjnych najkrótsza odległość drogą publiczną do granic administracyjnych miejscowości pełnienia służby nie przekracza 30 km. Określając odległość na podstawie treści ww. przepisu ustawy, oparto się na pomiarach wykonanych przez cztery niezależne instytucje powołane i upoważnione do dokonywania takich pomiarów i wynoszą one odpowiednio:
– 29,3 km pomiar wykonany przez Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G. Departamentu Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...];
– 29,24km – pomiar wykonany przez Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...];
– 29,286 – pomiar wykonany przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w S.;
– 29286 km – pomiar wykonany przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad w S. Rejon w K.
Biorąc pod uwagę powyższe, ustalono, że odległość najkrótszą drogą publiczną od granic administracyjnych miasta K., w której funkcjonariusz posiada lokal mieszkalny do granic administracyjnych miasta K., w której funkcjonariusz pełni służbę nie przekracza 30 km, zatem Pan S. od dnia [...] czerwca 2005 r. posiada lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej pełnienia służby.
Pismem z dnia 12 stycznia 2006 r. Pan T. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzucił niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy i rażące naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację art. 92 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej w zw. z art. 96 ust. 1, poprzez uznanie, iż K. jest miejscowością pobliską w stosunku do K..
Komendant Główny Straży Granicznej, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., na podstawie art. 138 §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92 ust. 3, 96 ust. 1 i art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2002 r., Nr 171, poz. 1399 ze zm.), §1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r., w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pana T. S. od decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej orzekającej o utracie uprawnień odwołującego się do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w celu wyjaśnienia sprzecznych pomiarów organ I instancji uzyskał wyjaśnienie z Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], z którego wynika, że dodatkowy odcinek drogi "+ 4,52" zawiera się w granicach administracyjnych miasta K., a zatem faktyczna odległość do K. wynosi 29,24 km. Również Rejon K. S. Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad sprostował poprzedni pomiar zawarty w piśmie GDDKiA i stwierdził, że odległość drogi krajowej nr [...], pomiędzy granicą administracyjną K. a K., wynosi 29,286 km. Na tej podstawie organ I instancji uznał, że K. jest miejscowością pobliską do K..
Dalej organ podkreślił, że we wszystkich przypadkach dokonany pomiar wskazuje, że odległość wyniosła około 29,3 km, a zatem przedstawione pomiary należy uznać za miarodajne, wobec czego nie ma podstaw dla uwzględnienia żądania strony o powołanie biegłego dla dokonania dodatkowych pomiarów.
Ponadto organ podkreślił, że również niesłuszny jest zarzut rażącego naruszenia prawa przez niewłaściwą interpretację art. 92 ust 3 ustawy o Straży Granicznej , gdyż to zmiana stanu prawnego, a nie interpretacja powołanego przepisu spowodowała utratę uprawnień.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał na:
- niewyjaśnienie istotnych okoliczności,
- naruszenie prawa procesowego przez niedotrzymanie 30 dniowego terminu dla wydania rozstrzygnięcia,
- niewyjaśnienie dlaczego GDDRiA zmieniła swoje stanowisko,
- pominięcie okoliczności ,że jego lokal mieszkalny znajduje się na przeciwległym krańcu miasta.
W odpowiedzi na skargę organ - Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1§1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej czy postanowienia i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 96 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2002 r., Nr 171, poz. 1399 z późn. zm.), który stanowi, że funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Zgodnie z art. 92 ust. 3 w/w ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 23 czerwca 2005 r. "miejscowością pobliską jest miejscowość, od której granic administracyjnych najkrótsza odległość drogą publiczną do granic administracyjnych miejscowości pełnienia służby nie przekracza 30 km".
Wbrew zarzutom skarżącego organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu wyjaśnienia, czy zgodnie z brzmienie art. 92 ust. 3 cytowanej ustawy K. i K. są miejscowościami pobliskimi.
Zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2005 r., uchylającej zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2005 r. i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania, organ na podstawie dokumentów właściwych organów, czterech niezależnych jednostek, ustalił, że odległość między granicami administracyjnymi wskazanych miejscowości nie przekracza 30 km. Wobec powyższego prawidłowo ustalił, że K. jest miejscowością pobliską w stosunku do K., w rozumieniu art. 92 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej.
Ponieważ okoliczność ta została udowodniona organ słusznie uznał, że powołanie biegłego stało się zbyteczne. Podkreślić należy, że cztery instytucje podały, że odległość pomiędzy K., a K. jest mniejsza niż 30 km. Wobec kategorycznego brzmienia art. 92 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej organ nie mógł uwzględnić żądania skarżącego aby liczyć odległość od miejsca faktycznego zamieszkania w obrębie miejscowości do miejsca pełnienia służby.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem Komendanta Głównego Straży Granicznej, że zmiana stanu prawnego, wynikająca z nowelizacji art. 92 ust 3, a nie zmiana interpretacji przepisu, jak twierdzi skarżący, jest okolicznością skutkującą utratą dotychczasowego uprawnienia do równoważnika pieniężnego. Skoro miejscowość zamieszkania stała się w świetle obowiązującego przepisu, miejscowością pobliską to odpadła podstawa prawna świadczenia.
Wskazać ponadto należy, że przewlekłość prowadzonego postępowania nie ma wpływu na legalność zaskarżonej decyzji - do tego zarzutu organ odniósł się w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło