I FSK 1204/05
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2006-08-31
Skład orzekający: NSA Adam Bącal, NSA Ewa Madej, NSA Janusz Zubrzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie skargi spółki z o.o. z powodu nieprzedstawienia dokumentu potwierdzającego umocowanie prezesa zarządu do jednoosobowego podpisania skargi, mimo że dokument ten został rzekomo wysłany, jest zgodne z prawem, nawet jeśli sąd pierwszej instancji wskazał błędną podstawę prawną odrzucenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że mimo błędnej podstawy prawnej odrzucenia skargi przez sąd pierwszej instancji (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zamiast art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.), samo rozstrzygnięcie było prawidłowe. Brak wykazania umocowania do reprezentacji spółki przez prezesa zarządu stanowi brak zdolności procesowej, który powinien skutkować odrzuceniem skargi, a strona skarżąca była prawidłowo wezwana do uzupełnienia tego braku.Stan faktyczny
Spółka z o.o. "G." Jacek K. wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej. Naczelny Sąd Administracyjny wezwał spółkę do podania wartości przedmiotu sporu oraz przedstawienia dokumentu potwierdzającego upoważnienie Jacka K. do jednoosobowego podpisania skargi. Spółka podała wartość przedmiotu sporu i wniosła o zwolnienie od opłat, twierdząc, że nie posiada środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę z powodu nieusunięcia braku formalnego w postaci braku dokumentu potwierdzającego umocowanie. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Adam Bącal (spr.) Sędziowie sędzia NSA Ewa Madej Sędzia NSA Janusz Zubrzycki Protokolant Piotr Dębkowski po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Spółki z o.o. "G." Jacek K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2004 r. sygn. akt III SA 2435/03 w sprawie ze skargi Spółki z o.o. "G." Jacek K. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 13 sierpnia 2003 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Na mocy zarządzenia z dnia 18 września 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał "G." Jacek K. sp. z o.o. o podanie wartości przedmiotu sporu oraz o przedstawienie dokumentu, z którego wynikało by upoważnienie dla Jacka K. do jednoosobowego podpisania skargi w terminie tygodniowym pod rygorem jej odrzucenia.
W piśmie datowanym na 24 października 2003 r. prezes zarządu spółki Jacek K. oświadczył, iż wartość przedmiotu sporu wynosi 430.048,65 zł, ponadto wniósł o zwolnienie "G." Jacek K. sp. z o.o. z opłaty za wpis, ponieważ "spółka nie posiada środków".
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę "G." Jacek K. sp. z o.o.
Powodem takiego rozstrzygnięcia było nie usunięcie w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi w postaci przedstawienia dokumentu, z którego wynikało by upoważnienie dla Jacka K. do jednoosobowego jej podpisania.
Na powyższe orzeczenie złożona została skarga kasacyjna, w której strona wniosła o jego uchylenie oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu postawiono zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 58 par. 1 pkt 3 i par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi mimo, że dokument potwierdzający prawo Jacka K. do reprezentowania spółki został przekazany z pismem wysłanym dnia 24 października 2003 r.
W uzasadnieniu wskazano, iż fakt złożenia wypisu z KRS, świadczącego o jednoosobowej reprezentacji spółki przez Jacka K. "potwierdza dowód nadania listu poleconego." Ponadto niezrozumiałym jest dlaczego Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę dopiero po opłaceniu wpisu i przeprowadzeniu postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów. Kolejny aspekt budzący poważne wątpliwości w ocenie autora skargi kasacyjnej to odrzucenie skargi z powodu nie wykazania przez skarżącą spółkę prawa jej prezesa do jednoosobowej reprezentacji. Jak bowiem podkreślono, system Krajowego Rejestru Sądowego jest jawny, a co więcej nakazuje publikowanie danych spółki w Monitorze B co oznacza, że spółka nie może powoływać się na dane nie ujawnione w rejestrze, ale także pozwala na przyjęcie, że dane te są znane podobnie jak przepisy prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępnie należało zauważyć, iż rozpoznawana sprawa została wszczęta przed wejściem w życie przepisów p.p.s.a. Zgodnie jednak z treścią art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów p.p.s.a.
Na mocy art. 28 par. 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W rozpoznawanej sprawie stroną jest spółka z o.o., w której imieniu skargę na decyzję administracyjną wniósł prezes jej zarządu. Na podstawie art. 29 p.p.s.a. był on obowiązany do wykazania swojego umocowania odpowiednim dokumentem, w związku z dokonaniem pierwszej czynności w postępowaniu. Dokonując wstępnego badania skargi, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wobec braku takiego dokumentu, był w pełni uprawniony do wezwania strony skarżącej, by w zakreślonym terminie wykazała umocowanie dla prezesa zarządu do jednoosobowego podpisania skargi złożonej w jej imieniu. Wobec braku odpowiedzi na powyższe wezwanie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który na mocy cytowanego wcześniej art. 97 par. 1 Przepisów wprowadzających p.p.s.a. stał się sądem właściwym w sprawie, prawidłowo skargę odrzucił.
Wątpliwości może budzić jedynie podstawa prawna wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji potraktował bowiem brak dokumentu wykazującego umocowanie dla prezesa spółki jako błąd formalny skargi i na podstawie art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. postanowił o jej odrzuceniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak wykazania umocowania, o którym mowa w art. 29 p.p.s.a. należy taktować jako brak w zakresie zdolności procesowej, co może zostać uzupełnione w sposób określony w art. 31 p.p.s.a., który w par. 3 stanowi, że jeżeli wymieniony brak nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie.
Mając na uwadze, iż w rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka nie wykazała zdolności procesowej prezesa zarządu w zakresie wniesienia w jej imieniu skargi to logicznym wydaje się, iż "odpowiednim postanowieniem" powinno być postanowienie o odrzuceniu skargi wydane na podstawie art. 58 par. 1 pkt 5 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż mimo błędnej podstawy prawnej wskazanej przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia samo rozstrzygnięcie odpowiada prawu, a co za tym idzie zgodnie z art. 184 p.p.s.a. brak jest podstaw, by je wyeliminować z obrotu prawnego.
W świetle przedstawionych rozważań, argumenty przedstawione przez autora skargi kasacyjnej są całkowicie chybione. Sąd pierwszej instancji nie miał żadnego obowiązku sprawdzać danych ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Przytaczany wcześniej art. 29 p.p.s.a. wprost stanowi, iż ciężar wykazania umocowania do reprezentacji spółki spoczywał całkowicie na stronie skarżącej. Uchylenie się od tego obowiązku wiąże się z określonymi konsekwencjami procesowymi, o których strona w sposób jasny była informowana. Ponadto twierdzenie, iż dokument potwierdzający umocowanie prezesa zarządu został przekazany wraz z pismem wysłanym 24 października 2003 r. nie znajduje żadnego potwierdzenia w aktach sprawy. Co więcej fakt ten nie wynika również z treści wymienionego pisma, z którego można jasno wywnioskować, iż nie zawierało żadnych dodatkowych załączników.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło