I SA/Po 1262/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska /spr./ as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawy ze skargi M.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] ; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz M.W. kwotę 200,00 zł ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów sądowych; /-/ K. Nikodem /-/ J. Ruszyński /-/ M. Skwierzyńska M.W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na prowadzone przeciwko niej postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2004r. w kwocie [...] zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego [...] z [...] IV.2005r. wszczął postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania od M.W. [...] zł z tytułu zobowiązania podatku od towarów i usług za maj 2004r. Zobowiązana wniosła zarzuty na prowadzone przeciwko niej postępowanie egzekucyjne wnosząc o jego umorzenie w związku z nieistnieniem zaległości podatkowej wobec wydania przez w. w. organ podatkowy decyzji z dnia [...] października 2004r. określającej nadpłatę w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł wraz z odsetkami. Nadpłata ta, zdaniem M.W., winna zostać w urzędu zaliczona na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę. Stwierdza ponadto, że sprawa dotycząca zaległości podatkowej w podatku VAT za maj 2004r. w kwocie [...] zł stanowiła wcześniej przedmiot tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2004r. Nr [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego celem wyegzekwowania tej kwoty z tytułu zaległości w podatku VAT za m - c maj 2004r., a postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z dnia [...]II.2005r. po wcześniejszym uznaniu jej zarzutów za zasadne (postanowienie z dnia [...]I.2005r.). Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego zajął stanowisko - jako wierzyciel - w sprawie wniesionych przez M. W. zarzutów, uznając je za bezzasadne wobec braku podstaw do uznania, że podatniczka skutecznie powoływała się na istnienie nadpłaty w podatku od towarów i usług, skoro decyzja w sprawie nadpłaty z [...] X.2004r. nie istnieje w obrocie prawnym, jako wydana z rażącym naruszeniem prawa, co skutkowało stwierdzeniem jej nieważności przez Dyrektora Izby Skarbowej . Odnosząc się do zarzutu strony w kwestii postanowienia z dnia [...] stycznia 2005r. organ I instancji stwierdza, że zawiera ono jednoznaczne odniesienie się do przyszłego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej sprawy nadpłaty. W tym stanie rzeczy po stronie M.W. nadal istnieje zaległość podatkowa w podatku VAT za m - c maj 2004r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia podatniczki, na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (bez bliższego określenia paragrafu art. 34) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie "w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzonego wobec Pani W. postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2004r. w kwocie [...] zł." Organ II instancji podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego co do nieistnienia nadpłaty skoro stwierdzono nieważność decyzji w tej sprawie. W skardze na to postanowienie M.W. wnosi o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia I instancji i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podnosi ona w szczególności, że taka sama jak w niniejszej sprawie sytuacja była już przedmiotem rozpoznania organu egzekucyjnego, który postanowieniem z [...] 2004r uznał zarzuty strony za zasadne, co spowodowało wydanie w dniu [...] 2004r. postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z akt egzekucyjnych przedłożonych Sądowi wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] 2004r. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] dotyczący podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2004r. w wysokości [...] zł w którym jako zobowiązaną wskazano M.W. Tytuł ten doręczono zobowiązanej w dniu [...] grudnia 2004r., która następnie wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, podnosząc, że egzekwowana zaległość podatkowa nie istnieje wobec istnienia po jej stronie nadpłaty, która winna być zaliczona na egzekwowaną zaległość podatkową. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110,0 poz. 968 ze zm.) uznał wniesione przez M.W. zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej z tytułów wykonawczych Nr [...] i [...] za zasadne. Ponadto stwierdził, że na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 uzasadnione jest umorzenie postępowania egzekucyjnego ponieważ określenie obowiązku zobowiązanej zależy od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Wskazany przepis stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. W dniu [...] 2005r. wskazany wyżej organ egzekucyjny I instancji wydał postanowienie na podstawie art. 34 § 4 w. w. ustawy, w którym uznał zgłoszone przez M.W. zarzuty za uzasadnione i umorzył postępowanie egzekucyjne obejmujące niezapłacony podatek od towarów i usług za miesiące maj i czerwiec 2004r. w łącznej kwocie [...] zł objęte tytułami wykonawczymi Nr [...] i [...]. Działając jako organ egzekucyjny Naczelnika Urzędu Skarbowego, powołując się na swoje stanowisko jako wierzyciela i na przepis art. 29 § 1 omawianej ustawy, który wyklucza możliwość badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym uznał za zasadne umorzyć postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie. Zauważyć należy, że w sprawie w 2004r. wydano jedynie dwa tytuły wykonawcze dotyczące podatku od towarów i usług za m - c maj 2004r. Nr [...] i za m - c czerwiec 2004r. Nr [....]. W związku z tym niezrozumiałe i nieuzasadnione było powołanie w treści postanowienia z dnia [...] 2005r. innych niż wyżej wskazane numerów tytułów wykonawczych tj. [...] i [...], skoro faktycznie były to numery sprawy (vide np. k. [...] akt [...]) a nie numery tytułów wykonawczych. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego jest ostateczne i tym samym wywołuje skutki w postępowaniu egzekucyjnym. Na mocy przepisu art. 60 § 1 upea umorzenie postępowania m. inn. z przyczyny wskazanej w art. 59 § 1 pkt 2 w. w. ustawy, na który to przepis powołuje się Naczelnik Urzędu Skarbowego jako wierzyciel w postanowieniu z dnia 17.I.2005r., a brak podstaw by przyjąć, że zmienił swoje zdanie działając jako organ egzekucyjny, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Wszczęcie ponownej egzekucji nastąpić może jedynie w przypadku, gdy przyczyną umorzenia postępowania było stwierdzenie, że z egzekucji należności pieniężnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2), o czym przesądza przepis art. 61 ustawy z dnia 17.VI.1966r. W tym stanie rzeczy wobec skutecznego i ostatecznego umorzenia postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia [...] 2005r., wystawienie nowych tytułów wykonawczych w dniu [...] kwietnia 2005r. o nr [...] (VAT za maj 2004r.) i [...] (za czerwiec 2004r.) i wszczęcie ponownego postępowania egzekucyjnego w tej samej sprawie w sposób rażący narusza prawo tj. art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Ponadto wydanie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia I instancji po raz drugi w tej samej sprawie rozstrzygniętej już innym ostatecznym postanowieniem w myśl art. 156 § 1 pkt 3 kpa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności tych postanowień. W świetle powyższego aspekt formalny - proceduralny, bez względu na argumenty merytoryczne organu egzekucyjnego, przesądza o konieczności stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia I instancji. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ K. Nikodem /-/ J. Ruszyński /-/ M. Skwierzyńska AR