I SA/Wa 743/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) Sędziowie : WSA Maria Tarnowska asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Ilona Sułek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Studiów [...] Wydziału [...] Politechniki [...] z dnia [...] grudnia 2005r. (bez numeru); 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Politechniki [...] na rzecz skarżącego A. P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Rektor Politechniki [...] decyzją z [...] lutego 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. P. od decyzji Dziekana Wydziału [...] Politechniki [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. o skreśleniu z listy studentów, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Rektor Politechniki [...] wskazał, że przyczyną skreślenia A. P. z listy studentów było nieuzyskanie zaliczenia jednego z przedmiotów, a mianowicie z "Elektrotechniki i Elektroniki". W karcie ocen stwierdzono brak zaliczenia w/w przedmiotu w ramach III semestru studiów, co oznaczało nieważność rejestracji na kolejny semestr i w konsekwencji decyzję Dziekana o skreśleniu z listy studentów. W toku postępowania wyjaśniającego, na podstawie notatek prowadzącego przedmiot oraz kierownika Dziekanatu Wydziału [...] ustalono, że podpis w indeksie skarżącego przy zaliczeniu przedmiotu nie jest podpisem prowadzącego przedmiot. W tej sytuacji twierdzenie skarżącego, jakoby w toku studiów uzyskał wszystkie zaliczenia, nie odpowiada prawdzie. Uzasadniało to skreślenie z listy studentów. Na decyzję Rektora A. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 190 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz Regulaminu studiów w Politechnice[...], a także przepisów postępowania administracyjnego - art. 109 kpa w związku z art. 207 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Zdaniem skarżącego, nie zachodziły podstawy do zastosowania art. 190 powołanej ustawy, ponieważ uzyskał on zaliczenie wszystkich semestrów, a także zaliczenia z wszystkich przedmiotów wskazanych w planie tego semestru. Nie zachodzą też inne przesłanki wymienione w tym przepisie - nie orzeczono wobec skarżącego kary dyscyplinarnej, ani też nie miała miejsca rezygnacja ze studiów. Zaliczenie pierwszego semestru studiów skarżący uzyskał od Prodziekana Wydziału w 1999 roku. Potwierdza to kopia 9 strony indeksu złożona przy odwołaniu. Zgodnie z § 9 ust. 4 Regulaminu studiów zaliczenia semestru dokonuje się na podstawie indeksu oraz karty ocen złożonych przez studenta. Skoro zatem po złożeniu indeksu i karty ocen Dziekan podjął decyzję o zaliczeniu wszystkich semestrów studiów przez skarżącego, to należy uznać, że oba dokumenty zawierały wszystkie wymagane wpisy. Dopiero po uzyskaniu absolutorium i ustaleniu terminu obrony pracy magisterskiej ujawniono rzekome braki w karcie ocen, która była weryfikowana przy podejmowaniu wcześniejszej decyzji o zaliczeniu semestrów. Nieprawidłowości w prowadzeniu dokumentacji przez uczelnię nie powinny obciążać skarżącego. Skarżący podniósł ponadto, że decyzja Dziekana Wydziału z dnia [...] grudnia 2005 r. nie została mu doręczona, a jedynie otrzymał informację o podjęciu przez Dziekana takiej decyzji. Informacja nie posiada jednak niezbędnych elementów, jakie są wymagane przepisem art. 107 § 1 kpa, w szczególności nie zawiera wskazania podstawy prawnej, ani uzasadnienia. Uniemożliwiło to skarżącemu skuteczną jej kontrolę w postępowaniu odwoławczym. W odpowiedzi na skargę Rektor Politechniki [...] wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu decyzji wskazując, że twierdzenia skarżącego o złożeniu wszystkich egzaminów i zaliczeń wymaganych w toku studiów są nieprawdziwe i że przeciwko skarżącemu zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne, które jednak zostało zawieszone z powodu zaginięcia indeksu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przede wszystkim należy podkreślić, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga ma uzasadnione podstawy, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne. W art.190 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym ustawodawca określił przesłanki, których spełnienie się daje podstawę do skreślenia studenta z listy studentów. Zgodnie z ust. 1 powołanego artykułu kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni obligatoryjnie skreśla studenta z listy studentów w przypadku: 1) niepodjęcia studiów, 2) rezygnacji ze studiów, 3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, 4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni. Decyzja o skreśleniu z listy studentów może zostać podjęta w przypadku: 1) stwierdzenia braku postępów w nauce, 2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, 3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Stwierdzić należy, że żadna z tych przesłanek nie została wykazana w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca z [...] grudnia 2005r. nie wskazują podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Nie pozwala to na ustalenie, w oparciu o którą z przesłanek wymienionych w art. 190 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym doszło do wydania decyzji o skreśleniu A. P. z listy studentów. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej z [...] lutego 2006 r. podano, że "Pan A. P.został skreślony z listy studentów studiów wieczorowych na Wydziale [...] P[...], gdyż nie uzyskał zaliczenia z jednego z przedmiotów, mianowicie "Elektrotechniki i elektroniki". W karcie ocen stwierdzono brak zaliczenia w/w przedmiotu w ramach III semestru studiów, co oznaczało nieważność rejestracji na kolejny semestr ...". Okoliczność niezaliczenia przez studenta z jednego z przedmiotów w ramach programu studiów nie może stanowić faktycznej podstawy decyzji o skreśleniu z listy studentów, bowiem nie została wymieniona w cytowanym wyżej art. 190 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Należy wziąć pod uwagę, że ustawodawca nie pozostawił organom uczelni żadnego "luzu" interpretacyjnego, jeśli chodzi o stosowanie powołanego przepisu. Podstawy do wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów nie można też domniemywać. Decyzja o utracie statusu prawnego studenta przez skreślenie z listy studentów może zapaść tylko wówczas, gdy zachodzą przesłanki wyraźnie określone w art. 190 i przesłanki te zostaną w sposób jednoznaczny wykazane w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji. Niewykazanie istnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w powołanym przepisie nie daje podstaw do wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów. Tak więc, skoro w zaskarżonej decyzji nie wskazano ustawowej przesłanki uprawniającej organ uczelni do skreślenia z listy studentów, to zarzut naruszenia art. 190 jest w pełni uzasadniony. Zasadne są także zarzuty odnoszące się do naruszeń procesowych. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 207 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym do decyzji podejmowanych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że do postępowania w sprawach dotyczących skreślenia z listy studentów mają zastosowanie przepisy art. 7, art. 77 § 1 kpa, zgodnie z którymi organ administracji jest zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co obliguje do zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Stosownie do art. 107 § 1 kpa decyzja kończąca postępowanie powinna zawierać: oznaczenie organu, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o przysługujących środkach odwoławczych oraz podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 kpa). Tych wymogów nie spełniają obie decyzje wydane w rozpoznanej sprawie. Nie można się wprawdzie zgodzić z zarzutem skarżącego, że został pozbawiony obrony swych praw na skutek niepowiadomienia go o podjęciu decyzji o skreśleniu z listy studentów, wydanej w pierwszej instancji. Przeczy temu fakt skutecznego wniesienia odwołania od "decyzji" z [...] grudnia 2005 r. Niemniej należy przyznać skarżącemu rację, że decyzje wydane w sprawie skreślenia go z listy studentów naruszają przepisy o postępowaniu administracyjnym, przede wszystkim art. 77 kpa przez zaniechanie przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego, a także art. 107 kpa przez pominięcie w wydanych decyzjach podstawowych elementów takich jak wskazanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Wykazane wyżej naruszenia prawa, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji przez Sąd. Wskazać należy, że przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd nie mógł brać pod uwagę podniesionych w jej uzasadnieniu okoliczności odnoszących się do stwierdzenia w dokumentacji uczelni rozbieżności co do zaliczenia przez skarżącego na III roku studiów przedmiotu "elektrotechnika i elektronika", jak również niewyjaśnionej kwestii podpisu pod zaliczeniem w indeksie. Te zagadnienia należą do odrębnych postępowań, których wyniki mogłyby dopiero wyjaśnić, czy zaistniała podstawa do skreślenia z listy studentów. Nie wdając się zatem w rozważanie sprzecznych stanowisk skarżącego oraz uczelni w kwestii zaliczenia, bądź niezaliczenia zajęć z w/w przedmiotu, Sąd ograniczył się do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją postępowania wyjaśniającego i na tej podstawie stwierdził naruszenia prawa skutkujące koniecznością ich uchylenia. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt lit a i c oraz art. 153 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.