II SA/Wa 702/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Asesor WSA Jacek Fronczyk, Protokolant Anna Siwonia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. sprawy ze skargi B.A. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. oddala skargę 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. Z. kwotę 240 zł (słownie dwieście czterdzieści) oraz kwotę 52,80 zł (słownie pięćdziesiąt dwa osiemdziesiąt) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. B. A. wnioskiem z dnia 11 września 2005 r. zwróciła się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o podjęcie działań wobec Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (MOPS) w K. w związku z naruszeniem ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.). Wnioskodawczyni wskazała, że decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. przyznano jej środki celowe na wymianę dowodu tożsamości jednakże w innej formie niż oczekiwała i bez jej zgody, w sposób nierzetelny, przekazano jej dane osobowe prowadzącemu zakład fotograficzny jak też do Urzędu Miasta w K., gdzie miała się zgłosić podając swoje dane osobowe. Z uwagi na swoje dobre imię, ochronę prywatności, godność osobistą nie mogła z takiej formy pomocy skorzystać. Poinformowała, że w dniu 30 czerwca 2005 r. zwróciła się ponownie do MOPS w K. o przyznanie jej przedmiotowego zasiłku celowego do rąk własnych w celu pokrycia kosztów związanych z wyrobieniem dowodu osobistego i zrobienia zdjęć. W odpowiedzi z dnia [...] lipca 2005 r. organ poinformował ją, że przyjęta forma realizacji pomocy dotyczy wszystkich ubiegających się o pokrycie kosztów wyrobienia dowodów osobistych i zrobienia zdjęć i wynika z ograniczenia wydatkowania przyznanej pomocy na inny cel niż wskazany. W ocenie B. A. z tego rodzaju postępowanie organu jest nadużyciem uprawnień. Wnioskodawczyni podała, że naruszenie ochrony danych osobowych miało miejsce także przy realizacji udzielonej jej pomocy w postaci obiadów (decyzja Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] marca 2005 r.). Wskazała, że listy osób, którym takiej pomocy udzielono były przekazywane osobom prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie przygotowywania i wydawania posiłków, a osoby te z kolei ujawniały dane osób korzystających z tej pomocy przez wyczytywanie ich nazwisk w miejscach publicznych gdzie są wydawane posiłki. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. wydaną na podstawie art. 104 § 1 kpa, art. 12 pkt 2, 18 ust. 3 i art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) o odmowie uwzględnienia wniosku B. A.. W uzasadnieniu organ wskazał, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że proces przetwarzania danych osobowych wnioskodawczyni przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. realizowany jest wyłącznie w związku z prowadzonymi przez ten Ośrodek postępowaniami dotyczącymi przyznania wymienionej świadczeń z pomocy społecznej w oparciu o ustawę z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593). Przetwarzanie danych osób przez podmioty realizujące zadania pomocy społecznej, na rzecz których ma być świadczona taka pomoc stanowi niezbędny warunek wypełniania tych zadań. Oznacza to, że realizowany w tym znaczeniu proces przetwarzania danych osobowych znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa tj. ustawy o pomocy społecznej. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zwracając uwagę na treść art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych podał, że skarżąca co do zasady nie podważa prawa do przetwarzania jej danych osobowych przez MOPS w K. lecz kwestionuje sposób rozstrzygnięcia jej spraw z zakresu pomocy społecznej przez ten Ośrodek. W sytuacji gdy przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują odrębny tryb zaskarżenia rozstrzygnięć podmiotów realizujących zadania pomocy społecznej, ingerencja w tok prowadzonego przez te podmioty postępowania byłaby nieuprawniona. Skoro B. A. nie zgadza się z formą przyznania jej świadczeń z pomocy społecznej, to może skorzystać z uprawnień określonych w kpa do zaskarżenia decyzji wydanych w tym zakresie. Organ powołał się na stanowisko NSA w analogicznej sprawie w wyroku z dnia 2 marca 2001 r. sygn. akt II SA 401/2000. W skardze do Sądu B. A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując, że jest dla niej krzywdząca. Podała, że w związku z prowadzonymi przez MOPS w K. postępowaniami w zakresie przyznania jej świadczeń z pomocy społecznej wyraziła zgodę na przetwarzanie jej danych osobowych tylko przez ten Ośrodek. W jej ocenie wykracza poza udzieloną zgodę, przetwarzanie jej danych osobowych przez MOPS w K.przy realizacji przyznanych jej świadczeń w naturze. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że prowadzone postępowanie w trybie przewidzianym przepisami ustawy o pomocy społecznej i kodeksu postępowania administracyjnego przesądza o zastosowaniu przesłanki z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, zgodnie z którym przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 ust. 1 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził, aby organy podejmujące w badanej sprawie rozstrzygnięcie, dopuściły się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącej dotyczące niezgodnego z prawem przetwarzania jej danych osobowych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych Generalny Inspektor z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności: 1) usunięcie uchybień, 2) uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych, 3) zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe, 4) wstrzymanie przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego, 5) zabezpieczenie danych lub przekazanie ich innym podmiotom, 6) usunięcie danych osobowych. Natomiast przepis art. 18 ust. 3 tej ustawy będący podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji przewiduje, że w przypadku gdy przepisy innych ustaw regulują odrębnie wykonywanie czynności, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy tych ustaw. Przetwarzanie danych osobowych przez organy realizujące uprawnienia i obowiązki określone w przepisach ustawy o pomocy społecznej, w szczególności w jej art. 2, 3 i 36, jest dopuszczalne wtedy gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych). Pomoc społeczna polega w szczególności na przyznawaniu i wypłacaniu przewidzianych ustawą świadczeń (art. 15 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). Postępowanie w sprawie świadczeń z pomocy społecznej uregulowane jest w rozdziale 7 tej ustawy (art. 100-109). Zgodnie z jej art. 110 ust. 1 zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne - ośrodki pomocy społecznej. Zaś przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej (art. 106 ust. 1). W ocenie Sądu za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że proces przetwarzania danych skarżącej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. jest realizowany wyłącznie w związku z prowadzonymi przez ten Ośrodek postępowaniami dotyczącymi przyznania jej świadczeń z zakresu pomocy społecznej na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Należy zwrócić uwagę, że organy prowadzące postępowanie w sprawach świadczeń z pomocy społecznej są zobligowane do kierowania się w tym procesie przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy społecznej i ochroną ich dóbr osobistych (art. 100 ust. 1 powołanej wyżej ustawy). W szczególności ustawodawca wskazał, że nie należy podawać do wiadomości publicznej nazwisk osób korzystających z pomocy społecznej oraz rodzaju i zakresu przyznanego świadczenia. W zakresie niezbędnym do przyznawania i udzielania świadczeń z pomocy społecznej można przetwarzać dane osób ubiegających się i korzystających z tych świadczeń dotyczące: pochodzenia etnicznego, stanu zdrowia, nałogów, skazań, orzeczeń o ukaraniu, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym (ust. 2). Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby istniały dowody lub informacje świadczące o udostępnianiu danych osobowych skarżącej podmiotom do tego nieuprawnionym, czy też potwierdzające, że jej dane osobowe podawane są do wiadomości publicznej w inny sposób. Imienne wykazy osób zakwalifikowanych do pomocy w formie posiłku przekazywane przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. do kierowników Stołówek (w ramach zawartych porozumień) przygotowujących i wydających posiłki służą do identyfikacji osób zgłaszających się do wskazanej Stołówki po posiłek oraz rozliczeń finansowych między Stołówkami a Ośrodkiem. Podobnie przedstawia się sprawa z przetwarzaniem danych osobowych osób, którym przyznano pomoc na pokrycie kosztów wydania nowych dowodów osobistych. Dane tych osób są przekazywane do Urzędu Miasta K. oraz właściciela jedynego w tym mieście zakładu fotograficznego wykonującego na zlecenie Ośrodka zdjęcia do dokumentacji związanej z wydaniem dowodu osobistego w celu ich identyfikacji i rozliczeń finansowych z Ośrodkiem. Zgodzić należy się z Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych, że nie jest on organem kontrolującym ani nadzorującym prawidłowość stosowania prawa materialnego i procesowego w sprawach należących do właściwości innych organów, które podlegają ocenom, zgodnie z przewidzianą procedurą, w toku instancji. W tym znaczeniu forma przyznania pomocy z ustawy o pomocy społecznej może być poddana kontroli w trybie odwoławczym regulowanym przepisami kpa. Kwestie te pozostają poza zakresem działania ustawy o ochronie danych osobowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.