I SA/Wa 1373/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie Asesor WSA Sławomir Antoniuk /spr./ Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] orzekającą o: 1) przyznaniu W. K. pomocy finansowej w formie zasiłku celowego zwrotnego w maju 2006 r. w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na opłacenie energii elektrycznej, 2) odstąpieniu w całości od żądania zwrotu zasiłku, 3) odmowie pomocy finansowej na wykonanie kserokopii dokumentów i zakupu znaczków pocztowych. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podniósł, że w dniu 5 maja 2006 r. W. K. zwrócił się do Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej w wysokości [...] zł na opłacenie energii elektrycznej oraz na zakup znaczków pocztowych i wykonanie kserokopii. Z dołączonych do wniosku dokumentów wynikało, że W. K. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z renty z tytułu niezdolności do pracy w wysokości [...] zł (po potrąceniu alimentów) oraz zasiłku stałego w wysokości [...] zł. Kierownik Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza Gminy B., decyzją z dnia [...] maja 2006 r. przyznał W. K. wymienione w sentencji decyzji świadczenie odstępując jednocześnie od żądania zwrotu zasiłku oraz odmówił pomocy finansowej na wykonanie kserokopii dokumentów i zakup znaczków pocztowych. Odmowę przyznania pomocy w wnioskowanym zakresie uzasadniono tym, że W. K. może wykonać kserokopie bezpłatnie w Ośrodku w ilości 20 szt. miesięczne, natomiast zakup znaczków pocztowych nie stanowi niezbędnej potrzeby życiowej. Od powyższej decyzji W. K. wniósł odwołanie podnosząc, że aby dochodzić swych praw potrzebna jest mu pomoc finansowa na zakup znaczków pocztowych i wykonanie kserokopii. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania utrzymało zaskarżoną decyzje w mocy. Organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że dochód odwołującego się wyniósł [...] zł i przekroczył kwotę 461 zł, stanowiącą kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt. 1 ustawy o pomocy społecznej. Z tego też względu możliwym było przyznanie wnioskodawcy zwrotnego zasiłku celowego oraz odstąpienie od żądania zwrotu zasiłku. Ponadto wskazał, że decyzja w sprawie przyznania zasiłku celowego jest decyzją uznaniową, a przyznanie pomocy uzależnione jest od oceny przez organ pomocy społecznej konkretnej sytuacji oraz możliwości finansowych ośrodka. Odnosząc się do odmowy przyznania zasiłku celowego na wykonanie kserokopii dokumentów Kolegium stwierdziło brak podstaw do kwestionowania zaskarżonej decyzji, bowiem W. K. umożliwiono wykonanie 20 kserokopii miesięcznie w Ośrodku Pomocy Społecznej. Zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy przyznaje się w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Nie można uznać za niezbędną potrzebę bytową w rozumieniu powołanej ustawy zakupu znaczków pocztowych. Zatem nie można było organowi I instancji zarzucić działania mającego znamiona dowolności lub potraktowania dowołującego się w sposób krzywdzący lub niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżył W. K. wnosząc o jej zmianę w części odmawiającej przyznania zasiłku celowego na zakup znaczków pocztowych i wykonanie kserokopii dokumentów. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż wnioskowane środki są mu potrzebne w celu dochodzenia przez sądem roszczeń związanych ze zniszczeniem należącego do niego lokalu. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywania kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie może zostać uwzględniona bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł. Zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu – art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. W oparciu o przepis art. 40 ust. 1 i 2 ww. ustawy zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, a także w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Jak wynika z akt sprawy, skarżący uzyskał miesięczny dochód w wysokości [...] zł oraz nie poniósł straty powstałej w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Wobec powyższego bezsprzecznie nie był uprawniony do uzyskania świadczenia, o którym mowa w art. 39 i 40 powołanej ustawy. Zatem rolą organu orzekającego w niniejszej sprawie było ustalenie, czy występują szczególne okoliczności dające możliwość przyznania wnioskodawcy wsparcia, mimo że dochód jest wyższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie. Przepis art. 41 ustawy o pomocy społecznej przewiduje, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: 1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi; 2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Mając na względzie treść powołanego przepisu oraz ustalony w sprawie stan faktyczny należy stwierdzić, że słusznie podnoszą orzekające w sprawie organy, iż zasiłek celowy może być przyznany tylko i wyłącznie w celu zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych. W ocenie Sądu, za taką potrzebę należy niewątpliwie uznać koszty zakupu energii elektrycznej. Natomiast nie stanowi w rozumieniu przedmiotowej ustawy "niezbędnej potrzeby życiowej" potrzeba zakupu znaczków pocztowych i wykonania kserokopii dokumentów w celu dochodzenia roszczeń cywilnopranych na drodze sądowej. Zwłaszcza, iż strona ma zagwarantowaną możliwość wykonania kserokopii w Ośrodku Pomocy Społecznej. Ponadto, postępowanie sądowe, w toku którego skarżący zamierza "bronić swoich i córki praw", nie stanowi kategorii spraw dotyczących sfery bytowej skarżącego. Dodatkowo trzeba mieć na uwadze, że skarżący posiada własne dochody, a obciążenia finansowe z tytułu zakup znaczków pocztowych nie są znaczne. Organ przyznając świadczenia pieniężne o charakterze celowym jest zobligowany brać pod uwagę nie tylko sytuację materialną wnioskodawcy i jego potrzeby, ale również możliwości finansowe ośrodka oraz potrzeby innych osób zgłaszających się o pomoc społeczną. Z powołanych przepisów ustawy o pomocy społecznej wynika, że decyzja w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, zarówno w zakresie przyznawania jak i wysokości. Do organu zatem należy ocena czy zostały spełnione warunki uzasadniające przyznanie pomocy w formie zasiłku. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy, prawidłowo go oceniły i wydały zgodne z prawem rozstrzygnięcia oraz dostatecznie wyczerpująco uzasadniły wydane decyzje. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).