I SA/Wa 1077/06

WyrokWSA w Warszawie2006-09-28

Skład orzekający: Anna Łukaszewska - Macioch, Maria Tarnowska, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie administracyjne o nieprzyznaniu prawa własności czasowej do gruntu, wydane z powodu niezłożenia przez dotychczasowych właścicieli wniosku w ustawowym terminie, może zostać uznane za nieważne z powodu rzekomo wadliwego sposobu objęcia gruntu w posiadanie przez gminę?
Ratio decidendi
Orzeczenie administracyjne o nieprzyznaniu prawa własności czasowej do gruntu, wydane z powodu niezłożenia przez dotychczasowych właścicieli wniosku w ustawowym terminie, nie jest dotknięte wadą nieważności, nawet jeśli skarżąca podnosi zarzuty dotyczące sposobu objęcia gruntu w posiadanie przez gminę. Kluczowe jest, że termin na złożenie wniosku rozpoczął bieg prawidłowo, a jego bezskuteczny upływ uzasadnia wydanie orzeczenia o nieprzyznaniu prawa własności czasowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1954 r. o nieprzyznaniu prawa własności czasowej do gruntu. Skarżąca zarzucała rażące naruszenie prawa przy objęciu gruntu w posiadanie przez gminę, co miało uniemożliwić jej złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w ustawowym terminie. Organ administracji i sąd uznały te zarzuty za bezzasadne, wskazując na prawidłowe rozpoczęcie biegu terminu i jego bezskuteczny upływ.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) Sędziowie : WSA Maria Tarnowska asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Ilona Sułek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o nieprzyznaniu prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2000 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1954 r. nr [...] o nieprzyznaniu prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...] (jak później wyjaśniono [...]) – [...]. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej wskazano, że powołanym orzeczeniem nie przyznano dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości wobec niezłożenia przez osoby uprawnione wniosku przewidzianego w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W postępowaniu administracyjnym ustalono, że teren nieruchomości został objęty w posiadanie przez Gminę W. w dniu [...] kwietnia 1949 r., o czym ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Zarządu Miejskiego Nr [...] z 1949 roku. Termin złożenia wniosku upływał z dniem [...] października 1949 r. Na podstawie treści księgi wieczystej potwierdzonej zaświadczeniem Państwowego Biura Notarialnego z dnia [...] października 1987 r. nr [...] stwierdzono, że poprzednimi właścicielami nieruchomości hipotecznej byli: S. K., A. S., Z. U. i M. K. obecnie K. Obecnie prawa byłych właścicieli nieruchomości reprezentują: M. K. oraz spadkobiercy pozostałych właścicieli – M. K., R. U., J. S., W. S. i M. K., co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy postanowienia o nabyciu spadku. Aktualnie przedmiotowa nieruchomość [...] wchodzi w skład nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 i skomunalizowanej na rzecz Gminy W. decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 1997 r. W dniu [...] listopada 1998 r. wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosek M. K. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] września 1954 r. W ocenie wnioskodawczyni, przy wydaniu orzeczenia doszło do rażącego naruszenia prawa, gdyż organ nie dopełnił obowiązku prawidłowego zawiadomienia i ogłoszenia o objęciu gruntu przez gminę W. W myśl przepisów rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 16, poz. 112) niezależnie od ogłoszenia w dzienniku urzędowym organ powinien zawiadomić byłego właściciela. Natomiast zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. niezależnie od ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego organ obowiązany był zamieścić ogłoszenie o objęciu w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w W. oraz przez rozplakatowanie. Tymczasem akta nieruchomości nie zawierają dowodów na spełnienie wymogów określonych w wymienionych przepisach. Z tego względu, zdaniem wnioskodawczyni, orzeczenie administracyjne zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 7 i art. 8 dekretu, a także § § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. oraz § § 3, 4, 5, 6 i 7 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] września 2000 r. odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] września 1954 r. wskazując w uzasadnieniu decyzji, że postępowanie o przyznanie prawa własności czasowej do gruntów [...] oparte jest na wniosku dotychczasowych właścicieli lub ich następców prawnych, złożonym w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę W. W razie niezłożenia wniosku przewidzianego w art. 7 ust. 1 dekretu organ administracji wydawał deklaratoryjne orzeczenie będące swoistą informacją o stanie prawnym nieruchomości wynikającym wprost z przepisów dekretu. Takim aktem jest zakwestionowane przez stronę orzeczenie administracyjne. Zarzut nieprawidłowego objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę W. z powodu niespełnienia wszystkich warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Odbudowy z dnia 24 stycznia 1948 r. jest niezasadny wobec treści uchwały składu 5 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt OPK 32/99, w której wyjaśniono, że warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez gminę W. było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego W., o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 24 stycznia 1948r. w sprawie objęcia w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. K. podniosła, iż nie kwestionując tego, że objęcie gruntu w posiadanie nastąpiło w dacie jego ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Zarządu Miejskiego W., to brak ogłoszeń i rozplakatowania miał wpływ na niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. utrzymało w mocy poprzednią decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] września 1954 r. Kolegium uznało, że argumenty strony nie zasługują na uwzględnienie, a zatem brak jest przesłanek do zmiany uprzednio wydanej decyzji. Skargę na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła M. K. Skarżąca podtrzymała w całości zarzuty zawarte we wniosku z dnia [...] listopada 1998 r. i wniosła o uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie powołując się na argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem zaskarżenia jest ostateczna decyzja administracyjna wydana w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego o nieprzyznaniu prawa własności czasowej do gruntu [...] z powodu niezłożenia przez dotychczasowych właścicieli wniosku przewidzianego w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Skarżąca zarzucała rażące naruszenie art. 7 i art. 8 dekretu, a także przepisów § § 3, 4, 5, 6 i 7 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. oraz § § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. na skutek niedotrzymania wymogu powiadomienia o przystąpieniu do objęcia gruntów w posiadanie przez gminę W. poprzez przesłanie powiadomienia dotychczasowemu właścicielowi, a nadto przez ogłoszenie o tym fakcie w jednym z poczytnych pism codziennych oraz przez rozplakatowanie. Zdaniem skarżącej miało to wpływ na niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku dekretowego. Zarzuty te są chybione; tym samym żądanie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] września 1954 r. uznać należy za całkowicie bezzasadne. Zważyć trzeba, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu prawo wieczystej dzierżawy (własności czasowej) mogło być przyznane dotychczasowemu właścicielowi bądź jego następcy prawnemu, będącym w posiadaniu gruntu, tylko w przypadku złożenia przez nich wniosku w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę W., jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem według planu zabudowania. W niniejszej sprawie jest poza sporem, że dotychczasowi właściciele nieruchomości przy ul. [...], ani ich następcy prawni w ogóle nie zgłosili wniosku o przyznanie im prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości. Już z tego powodu chybiony jest zarzut rażącego naruszenia art. 7 dekretu przez wydanie orzeczenia o nieprzyznaniu prawa własności czasowej do gruntu z powodu niezłożenia wniosku. Tym samym całkowicie chybione jest twierdzenie skarżącej, jakoby sposób objęcia przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę W. miał wpływ na "niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku dekretowego". Jak wykazało postępowanie administracyjne, objęcie przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez gminę W. nastąpiło w dniu [...] kwietnia 1949 r., o czym ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Zarządu Miejskiego Nr [...] z 1949 roku. Do czynności objęcia gruntu w posiadanie miały zatem zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez Gminę W. Zgodnie z § 1 rozporządzenia obejmowanie w posiadanie gruntów nie objętych dotychczas na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. następowało w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego W., podanych do wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego i w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w W. oraz przez rozplakatowanie. W myśl § 3 grunty uważało się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. Tak kategoryczne brzmienie przepisu nie pozostawia wątpliwości, że prawne znaczenie dla objęcia gruntu w posiadanie przez gminę W. miało wyłącznie ogłoszenie dokonane w organie urzędowym Zarządu Miejskiego W. Wyjaśnił to jednoznacznie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 5 sędziów z dnia 5 czerwca 2000 r. sygn. Akt OPK 32/99 (ONSA 2000/4/142). Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że przy objęciu gruntu w posiadanie przez gminę W. naruszono przepisy rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. Skoro więc prawidłowo rozpoczął bieg termin na złożenie wniosku i termin ten upłynął bezskutecznie, to wydane po jego upływie orzeczenie o nieprzyznaniu prawa własności czasowej, oparte na stwierdzeniu faktu niezłożenia wniosku, nie może być uznane za dotknięte wadą naruszenia prawa. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Sąd nie znalazł podstaw do jej uchylenia, bowiem w świetle przedstawionych wyżej okoliczności odmowa stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] września 1954 r. była w pełni uzasadniona. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło