II SA/Po 301/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi J.S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 09 grudnia 2005r. sygn. akt II SA/Po 468/04 w przedmiocie przedłożenia ekspertyzy technicznej: o d d a l a s k a r g ę /-/ W.Batorowicz /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska Prawomocnym wyrokiem z 9 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Po 468/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargi R.P. i J.S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przedłożenia ekspertyzy technicznej. W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku stosownie do art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 127 ze zm. - dalej p.p.s.a.). W ustawowym 7-dniowym terminie żadna ze stron postępowania nie złożyła wniosku o uzasadnienie wyroku. Sąd nie był z urzędu zobowiązany do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Skarżący J.S. w dniu 30 marca 2006 r. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego powołując się na pozbawienie możności działania. Żądanie swe uzasadnił tym, że nie został zawiadomiony o rozprawie w jego sprawie, która odbyła się 9 grudnia 2005 r. Tym samym pozbawiono go "możliwości składania dodatkowych żądań i wyjaśnień w zmienionej sytuacji prawnej, a także przysługującego prawa do środków zaskarżenia". Sąd powiadomił skarżącego, że 9 grudnia 2005 r. odbędzie się rozprawa w sprawie ze skargi R.P. W zawiadomieniu Sądu nie podano jednak, że na rozprawie zostaną wspólnie rozpoznane skargi R.P. i J.S. Skarżący o rozstrzygnięciu sprawy dowiedział się 29 marca 2006 r. z rozmowy z pracownikiem Sądu i analizy akt sprawy. Dlatego wniósł "o wznowienie postępowania z jego skargi". W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 26 maja 2006 r. skarżący pismem z dnia 25 czerwca 2006 r. wniósł o uchylenie wyroku z 9 grudnia 2005 r. i jego zmianę poprzez uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. i skierowanie sprawy ponownie do rozpoznania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta. Skarżący wskazał, że rozbity fundament będący przedmiotem sprawy nie dotyczy fundamentu pod podciągiem poz. 17 i innych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w przypadkach zajścia ustawowych przyczyn wznowienia (J.P.Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, s. 546). Skarga o wznowienie postępowania służyć ma zatem możliwości obalenia prawomocnego orzeczenia, gdy zapadło ono z pogwałceniem bezwzględnie obowiązujących zasad prawa i jest rażąco sprzeczne z rzeczywistym stanem sprawy. Jest instytucją wyjątkową w tym znaczeniu, że przysługuje od ściśle określonych orzeczeń. Ze względu na konieczność zapewnienia stabilności orzeczeń sądowych może być oparta na wąsko określonych podstawach, zgodnie z zasadą legalności (H.Knysiak-Molczyk w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. T.Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 665). Sąd dokonując oceny skargi o wznowienie postępowania sądowego w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Dopiero w wyniku uznania skargi za dopuszczalną może ją rozpoznać merytorycznie. W niniejszej sprawie Sąd na rozprawie połączył badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy (art. 28 1 p.p.s.a.). Skarga o wznowienie okazała się dopuszczalna. Stwierdzić należy, że złożenie skargi 30 marca 2006 r. nastąpiło po uprawomocnieniu się zaskarżonego wyroku, które nastąpiło w dniu 9 stycznia 2006 r. Skarżący zachował trzymiesięczny termin do wniesienia skargi, liczony od dnia, w którym dowiedział się o podstawie wznowienia. O rozstrzygnięciu w sprawie o sygn. II SA/Po 468/04 dowiedział się bowiem w dniu 29 marca 2006 r., skargę zaś wniósł w dniu następnym - 30 marca 2006 r. Skarżący na wezwanie Sądu uzupełnił skargę o wskazanie żądania (k. 19 akt sądowych sygn. II SA/Po 301/06) oraz uiścił należny wpis (k. 13 akt). Sąd podzielił pogląd, iż w postępowaniu poprzedzającym wydanie wyroku w sprawie ze skarg J.S. i R.P. (sygn. II SA/Po 468/04) skarżący został pozbawiony możności udziału wskutek naruszenia przepisów prawa (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że skargi R.P. (sygn. akt II SA/Po 468/04) i J.S. (sygn. akt 551/04) dotyczyły tego samego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przedłożenia ekspertyzy technicznej. Postanowieniem Sądu z dnia 25 listopada 2004 r. połączono wymienione sprawy celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Po 468/04. Następnie na podstawie zarządzenia o wyznaczeniu rozprawy z dnia 10 listopada 2005 r. (k. 20 akt sądowych, sygn. II SA/Po 468/04) skarżący został zawiadomiony o rozprawie w sprawie ze skargi R.P. Sąd błędnie uznał J.S. za uczestnika postępowania. W zawiadomieniu wskazano, że rozprawa dotyczy jedynie sprawy ze skargi R.P., nie zaś łącznego rozpoznania sprawy ze skarg R.P. i J.S. Tym samym doszło do naruszenia art. 91 § 2 w związku z art. 93 pkt 3 p.p.s.a. Sąd ma bowiem obowiązek w zawiadomieniu o rozprawie prawidłowo oznaczyć skarżącego oraz przedmiot sprawy (art. 93 pkt 3 p.p.s.a.). W przypadku zaś nieprawidłowego zawiadomienia którejkolwiek ze stron sąd zobowiązany jest odroczyć rozprawę (art. 109 p.p.s.a.). Na rozprawie w dniu 9 grudnia 2005 r. J.S. był nieobecny. Sąd mylnie stwierdził jego prawidłowe zawiadomienie o terminie rozprawy (k. 38 akt o sygn. II SA/Po 468/04) i po zamknięciu rozprawy wydał wyrok oddalający skargi. Rozpoznając sprawę na nowo (art. 282 § 1 p.p.s.a.) Sąd zważył, co następuje: Zdaniem Sądu pozbawienie skarżącego możności działania w części postępowania tj. od doręczenia zawiadomienia o terminu rozprawy do zamknięcia sprawy na rozprawie nie miało wpływu na wynik sprawy. Skarżący bowiem na etapie postępowania o wznowienie sądowego nie wskazał nowych żądań i wniosków, które mogłyby wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia. J.S. w skardze o wznowienie postępowania ograniczył się jedynie do wskazania argumentów uzasadniających wznowienie postępowania. Z kolei w piśmie procesowym z 25 czerwca 2006 r. zarzucił pracownikom Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego "mataczenie i oszustwo dokonywane od 1998 r. w trakcie nieprawidłowych kontroli budowy". Ponadto podniósł, że "fundament rozbity podany przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie dotyczy fundamentu pod podciągiem poz. 17 i innych". Powyższe zarzuty zostały wskazane uprzednio w skardze dnia 2 czerwca 2004 r., która to sprawa była przedmiotem wyroku Sądu z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. II SA/Po 468/04. W tym miejscu zważyć należy, iż sąd administracyjny rozstrzyga sprawę w jej granicach, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Tym samym zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu (zasada oficjalności) wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze (J.P.Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, s. 291). Sąd wydaje wyrok na postawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), czyli całego materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organem administracji. Przeprowadzenie postępowania dowodowego przez sąd ma jedynie charakter uzupełniający i ograniczone jest do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Przeprowadzenie jakichkolwiek innych dowodów jest niedopuszczalne. Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Również skarżący nie złożył takiego wniosku. Na rozprawie w dniu 28 września 2006 r. J.S. oświadczył, że podtrzymuje skargę o wznowienie postępowania i wnosi jak w skardze o wznowienie oraz w skardze z dnia 2 czerwca 2004 r. W ocenie Sądu na nowo rozpoznającego sprawę słuszne było oddalenie w wyroku z dnia 09 grudnia 2005 r. skargi J.S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. (znak [...]). Skarżone postanowienie pozostawało w zgodzie z art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.). W myśl powyższego przepisu organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego mogą nałożyć w drodze postanowienia na inwestorów obowiązek dostarczenia w zakreślonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. W niniejszej sprawie organy obu instancji dostatecznie uzasadniły nałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy. W istocie podczas oględzin stwierdzono dokonanie rozbiórki fundamentu. Nie sposób zatem odmówić racji, organowi który chce określić wpływ wykonanych robót na konstrukcję budynku. Fundament to część obiektu mająca istotne znaczenie dla jego stabilności. Postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ma charakter dowodowy. Konsekwencją niedostarczenia ekspertyzy jest uprawnienie organu zlecenia jej wykonania na koszt zobowiązanego. Charakter dowodowy postanowienia musi prowadzić do wniosku, że postępowanie, w którym jest podejmowane, jest bądź częścią innego już toczącego się postępowania, przewidzianego w prawie budowlanym bądź stanowi element wyjaśnienie okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Wydanie postanowienia dowodowego w żadnym razie nie przesądza o legalizacji dokonanych robót. Postępowanie organu w tym przedmiocie winno uwzględnić wytyczne zawarte w wyroku tut. Sądu z dnia 03 lipca 2003 r., który wydany został w sprawie o sygnaturze II SA/Po 4777/01. Mając na względzie powyższe rozważania skargę należało oddalić na podstawie art. 282 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Zgłoszona podstawa wznowienia nie miała bowiem wpływu na treść wydanego uprzednio orzeczenia. /-/ W.Batorowicz /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska MK