II OZ 588/06

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2006-06-06

Skład orzekający: Zdzisław Kostka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie, którego celem jest ochrona środowiska, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jeśli nie wykaże racjonalnych przesłanek rezygnacji ze składek członkowskich jako podstawowej formy gromadzenia majątku na pokrycie kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie, ubiegające się o prawo pomocy w zakresie częściowym, musi wykazać, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. W przypadku stowarzyszenia, którego majątek powstaje m.in. ze składek członkowskich, brak racjonalnych przesłanek rezygnacji z tej formy gromadzenia środków uniemożliwia przyznanie prawa pomocy. Obciążenie członków składką na pokrycie kosztów sądowych nie jest nadmierne, jeśli uwzględni się liczbę członków i całkowitą kwotę wpisu.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie Ekologiczny [...] złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu dotyczące oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na możliwość obciążenia członków stowarzyszenia kosztami oraz posiadane przez stowarzyszenie środki. Stowarzyszenie wniosło zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów PPSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie Stowarzyszenia Ekologiczny [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o odmowie przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 czerwca 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka, po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia Ekologiczny [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Po 864/05, o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Ekologiczny [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2005 r., nr [...] w przedmiocie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił uwzględnienia wniosku Stowarzyszenia Ekologiczny [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Stowarzyszenie, którego celem działania jest ochrona środowiska i podejmowanie w tym zakresie różnych działań powinno przewidywać realizację swych uprawnień przed sądem, w tym także konieczność posiadania środków na uiszczenie wpisu sądowego. Sąd uznał, że Stowarzyszenie ma możliwość zgromadzenia pełnej kwoty na opłacenie wpisu sądowego od skargi poprzez obciążenie każdego z członków stosowną kwotą. Sąd wskazał przy tym, że uwzględniając inne sprawy skarżącego, Stowarzyszenie jest zobowiązane zapłacić łącznie 3.200 zł wpisu sądowego, zaś członków Stowarzyszenia jest 195. Sąd pierwszej instancji stwierdził ponadto, że w niniejszej sprawie z oświadczenia majątkowego Stowarzyszenia wynika, że na dzień 31 sierpnia 2005 r. posiadało ono na swoim koncie bankowym kwotę 838,42 zł. Sąd podniósł także, że Stowarzyszenie wydaje bezpłatną gazetę "Zielone Przedmieście", co oznacza, iż posiada środki pieniężne na ponoszenie związanych z tym kosztów finansowych (np. koszty druku, zakup materiałów itp.). W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżące Stowarzyszenie podniosło, że narusza ono w sposób rażący przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem wniosek o jego uchylenie jest zasadny. Stowarzyszenie wskazało, że w chwili obecnej, na skutek konieczności dokonania opłat sądowych przekazało wszystkie środki, jakimi dysponowało na ich pokrycie, a jego działalność wydawnicza opiera się na społecznych działaniach jego członków. Stowarzyszenie stwierdziło ponadto, że uiszczenie składki przez jego członków nie jest obligatoryjne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd może przyznać osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skoro zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855) majątek stowarzyszenia powstaje m.in. ze składek członkowskich, to w przypadku stowarzyszenia wykazanie to winno obejmować przedstawienie racjonalnych przesłanek rezygnacji z tej podstawowej formy gromadzenia majątku stowarzyszenia. W niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie takich przesłanek nie wskazało. Trafnie bowiem Sąd pierwszej instancji zauważa, że uwzględniając nawet inne sprawy skarżącego, obciążenie członków składką na utworzenie majątku w celu poniesienia kosztów sądowych nie byłoby nadmierne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło