II SA/Wr 295/05

WyrokWSA we Wrocławiu2006-09-27

Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Anna Siedlecka, Julia Szczygielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, oparta na rzekomym rażącym naruszeniu prawa przez organ pierwszej instancji, została wydana prawidłowo, jeśli organ odwoławczy nie wykazał w sposób precyzyjny i uzasadniony, która z przesłanek nieważności (rażące naruszenie prawa lub brak podstawy prawnej) zachodzi, a interpretacja przepisów dotyczących planów zagospodarowania przestrzennego budzi wątpliwości?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stwierdzając nieważność decyzji o warunkach zabudowy, nie wykazało w sposób precyzyjny i uzasadniony, czy doszło do rażącego naruszenia prawa, czy też do wydania decyzji bez podstawy prawnej. Ponadto, sąd uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 67 ust. 1a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, co oznacza, że obowiązująca uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego i uchwała o studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego pozwalały na ustalenie warunków zabudowy w oparciu o dotychczasowy plan. W związku z tym, zaskarżona decyzja SKO została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w L., która stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta L. z 2003 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. SKO uznało, że decyzja Prezydenta była wadliwa, ponieważ została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż opierała się na nieobowiązującym planie miejscowym, a gmina nie podjęła wymaganych uchwał planistycznych. Spółka zarzuciła SKO naruszenie przepisów dotyczących planowania przestrzennego i procedury stwierdzania nieważności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 7 lutego 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 30 listopada 2004 r. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana i zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA - Andrzej Wawrzyniak Sędzia WSA - Anna Siedlecka Sędzia NSA - Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Protokolant: aplik. prok. Borys Daszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi A Spółka z o. o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 7 lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta L. z dnia 18 marca 2003 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej w L. przy ul. J. P. [...] (działka nr [...], obręb [...]) I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 30 listopada 2004 r., [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz A Spółka z o. o. w W. kwotę 455,00 zł /czterysta pięćdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 30 listopada 2004 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1, art. 158 § 1 kpa, z urzędu stwierdziło w całości nieważność decyzji z dnia 18 marca 2003 r. Prezydenta Miasta L. Nr [...] w sprawie ustalenia dla A Sp. z o. o. w W. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na istniejącym pylonie reklamowym, kontenera technicznego oraz przyłącza energetycznego, przewidzianej do realizacji w L. przy ul. J. P. (działka nr [...], obręb [...]). W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, iż decyzja organu I instancji dotknięta jest wadę kwalifikowaną, przewidzianą w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a polegającą na tym, iż pomimo braku planu miejscowego, którego termin ważności upłynął 31 grudnia 2002 r. – Prezydent Miasta L., decyzją z dnia 18 marca 2003 r. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia nieobowiązujące już ustalenia planu miejscowego z 1986 r. Kolegium podkreśliło przy tym, iż zgodnie z art. 67 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1995 r.) – tracą moc po upływie 8 lat od dnia jej wejścia w życie (tj. 31 grudnia 2002 r.) . W myśl zaś art. 67 ust.1a , jeżeli w terminie, o którym mowa w ust. 1 rada gminy uchwali studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i przystąpi do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiany – plan, o którym mowa w ust. 1 zachowuje ważność w granicach objętych uchwałą do czasu uchwalenia nowego planu, jednak nie dłużej niż przez 9 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Organ podkreślił, iż Rada Miejska w L. wprawdzie uchwaliła studium uwarunkowań lecz nie podjęła uchwały o przystąpieniu do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dodał, że w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta L. z 1998 r. ustalono, iż cały obszar funkcjonalny górniczy, objęty jest obowiązkiem sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i obowiązek ten wynikał również z przepisu art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.), w myśl którego, dla terenu górniczego sporządza się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w trybie określonym odrębnymi przepisami. W dwóch wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy A Sp. z o. o. w W. zarzuciła, iż decyzja została ona wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa. We wniosku sporządzonym przez pełnomocnika – M. C. podkreślono, iż żaden z artykułów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym nie wspomina o konieczności podjęcia uchwały o przystąpieniu do opracowania planu, jako warunku zachowania ważności obowiązującego planu i w jego ocenie- już samo sporządzenie studium uwarunkowań jest przystępowaniem do sporządzania planu. Dodał, iż zgodnie z przepisami art. 87 ust. 4 "nowej" ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 23 marca 2003 r. "gminy, które dotychczas nie sporządziły studium, sporządzą i uchwalą studium, w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy i zgodnie z jej wymaganiami", a zatem ustawodawca zdecydowanie kładzie nacisk na studium uwarunkowań, jako na etap początkujący przystępowanie do sporządzenia planu, nie zaś na uchwałę o przystąpieniu do sporządzania planu. Nadto pełnomocnik A Sp. z o. o. w W. wskazał, iż w art. 87 ust. 3 wspomnianej wyżej ustawy określono, iż "obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r.". We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionym przez pełnomocnika spółki – radcę prawnego podniesiono, iż Kolegium pominęło, że w dniu 4.04.1995 r. Rada Miejska w L. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego miasta L., a zatem oznacza to, że wymogi określone w art. 67 ust. 1a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zostały spełnione. Jednocześnie podkreślono , że z art. 67 ust. 1a ustawy nie wynika, aby uchwała o przystąpienie do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogła zostać podjęta dopiero po uchwaleniu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Zauważyła, iż z powołanego przepisu wynika tylko to, że obie uchwały muszą być podjęte przed upływem terminu określonego w art. 67 ust. 1, a przemawiają za tym reguły wykładni językowej, odnoszące się do użycia przez ustawodawcę spójnika "i". Za powyższą wykładnią dodatkowo przemawiają argumenty natury historycznej, bowiem w sprawie nie może być pominięte, że art. 67 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym był kilkakrotnie zmieniany w czasie obowiązywania ustawy; ust. 1a został dodany dopiero ustawą z dnia 21.12.2001 r. (Dz. U. Nr 154, poz. 1804), a więc po podjęciu przez Radę Miejską w L. zarówno uchwały z dnia 4.04.1995 r., jak i uchwały z dnia 15.06.1998 r., a zatem nie może to pozostać bez wpływu na ocenę, czy Gmina spełniła wymogi określone w art. 67 ust. 1a. Zdaniem A Rada Miejska w L. spełniła oba warunki przewidziane w tym przepisie, gdyż z art. 67 ust. 1a ustawy nie wynika kolejność spełnienia określanych tam warunków. W ocenie Odwołującego ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym nie nakazuje, aby w chwili przystępowania do sporządzenia miejscowego planu zostało już uchwalone studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Jednocześnie Inwestor podniósł brak podstaw do przyjęcia w sprawie, że dla całego obszaru miasta L. istnieje obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Odwołującego - przywołany w tym zakresie art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 4.02.1994 r. Prawo geologiczne o górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.) - jest nieuzasadniony, bowiem określony w tych przepisach obowiązek sporządzenia miejscowego planu dotyczy wyłącznie terenu górniczego, a więc zgodnie z art. 6 pkt 9 ustawy Prawo geologiczne i górnicze (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27.07.2001 r., Dz. U. Nr 110, poz. 1190), "przestrzeni objętej przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego". Zauważyła, iż wbrew temu, co przyjęło Kolegium w decyzji z dnia 30.11.2004 r., granice terenu górniczego nie wynikają ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta L., czy też z jakiegokolwiek innego studium, bowiem granice terenu górniczego - zgodnie z art. 25 ustawy Prawo geologiczne i górnicze - wyznacza organ koncesyjny, w drodze decyzji wydanej w uzgodnieniu z Prezesem Wyższego Urzędu Górniczego. Oznacza to , że obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dotyczy bliżej nieokreślonego "obszaru funkcjonalnego górniczego", lecz terenu górniczego, którego granice określają właściwe organy i w świetle ustawy Prawo geologiczne i górnicze organami tymi nie jest ani Prezydent Miasta L., ani Rada Miejska w L., ani też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. Nadto wskazano, iż w decyzji z dnia 30.11.2004 r. Kolegium w żaden sposób nie wykazało, jakie znaczenie w sprawie ma mieć fakt ewentualnego zlokalizowania działki nr [...] na terenie górniczym w rozumieniu ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Decyzją z dnia 7 lutego 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy kwestionowaną decyzję wskazując w uzasadnieniu, iż obowiązek sporządzenia studium przed podjęciem uchwały o przystąpieniu do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy przez radę gminy wynika przede wszystkim z art. 18 ust. 2, pkt 2a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, iż wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bada spójność rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną gminy określoną w "studium". Dodało, iż również z przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 zarządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie rodzajów i wzorów dokumentów stosowanych w pracach planistycznych wynika, iż jednym z podstawowych dokumentów związanych z podjęciem prac planistycznych jest studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. A zatem w ocenie organu przywołana w podstawie prawnej decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 18 marca 2003 r. uchwała z dnia 4 kwietnia 1995 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, podjęta przed uchwaleniem studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta L. (uchwała nr [...] Rady Miejskiej L. z dnia 15 czerwca 1998 r.), w świetle omówionych wyżej przepisów nie przedłuża terminu ważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1986 r. do końca 2003 r. stosownie do przepisu art. 67 ust. 1a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Kolegium zauważyło, że ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta L. wynika, że cały obszar miasta L., jako obszar funkcjonalny górniczy, objęty jest obowiązkiem sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a to oznacza, że dla wskazanego w decyzji terenu plan miejscowy nie istnieje. Ponadto organ odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku wyjaśnił, że na etapie postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu – kwestie dotyczące prawidłowości bądź nieprawidłowości w wyznaczaniu przez określone organy granic obszaru górniczego – nie mają znaczenia dla wydania końcowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a zagadnienie to podlega natomiast ocenie właściwego organu w odrębnym postępowaniu, prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze dotyczącym postępowania koncesyjnego. Zdaniem Kolegium na potrzeby niniejszego postępowania informacje zawarte w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w L., wskazujące, iż cały obszar miasta L. traktowany jest jako obszar funkcjonalny górniczy – stanowiły punkt wyjścia do właściwych rozważań w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A Sp. z o. o. z/s w W. zarzucając naruszenie: 1. art. 67 ust.1 a ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 1999, Nr 15, poz. 139 ze zm. przepis dodany ustawą z dnia 21.12.2001 r., Dz. U. Nr 154, poz. 1804) poprzez przyjęcie, że przepis ten nie znajduje zastosowania do miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta L., zatwierdzonego przez Miejską Radę Narodową uchwałą Nr [...] z dnia 2.06.1986 r.; 2. art. 6, 10, 12 i 18 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy musi być uchwalone przed przystąpieniem do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 3. art. 53 ust.1 oraz art. 25 ustawy z dnia 4.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze poprzez przyjęcie, że dla całego terenu miasta L. istnieje obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 4. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 18.03.2003 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; 5. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 i art. 127 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego w zakresie skutków ewentualnego zlokalizowania działki nr [...] na terenie górniczym w rozumieniu ustawy Prawo geologiczne i górnicze; wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej. Strona skarżąca nadto wskazała, iż żaden z przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie określa kolejności spełnienia warunków określonych w art. 67 ust. 1a ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazane w tym przepisie "przystąpienie do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego" to podjęcie uchwały określonej w art. 12 ust. 1 ustawy. Zdaniem skarżącej spółki z brzmienia art. 12 ust. 1 nie wynika, aby warunkiem podjęcia takiej uchwały było uprzednie uchwalenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i podstawy do takiego rozumowania nie daje również powoływany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. art. 18 ust.2 ustawy, gdyż przepis ten odnosi się bowiem do późniejszego etapu postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie i wskazało, iż faktem jest, że w żadnym z przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ustawodawca nie określił wprost, w jakiej kolejności winny być podejmowane opisane wyżej uchwały, tym niemniej, ustawodawca uzależnił - w docelowym modelu planowania, kształtowanym ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym - możliwość sporządzenia planu od wcześniejszego sporządzenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Zdaniem organu decyzja o przystąpieniu do sporządzenia planu powinna zatem zapaść dopiero po przyjęciu (uchwaleniu) takiego studium, mimo że ustawodawca wprost nie nakłada na organy gminy takiego obowiązku. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi Kolegium wyjaśniło, iż obowiązkiem sporządzenia planu miejscowego został objęty cały obszar miasta L., a powyższe wynika z załącznika graficznego do uchwały Rady Miejskiej w L. o przyjęciu Studium (...). Dodało, iż Rada Miejska w L. nie podjęła w tym czasie żadnej uchwały o wyłączeniu któregoś z rejonów miasta - w szczególności działki nr [...] - spod tego obowiązku. Zatem, w ocenie Kolegium, należy przyjąć, iż teren zainwestowania - tj. działka nr [...] pozostawała, w dacie wydania przez organ I instancji decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu (tj. 18 marca 2003 r.) - w obszarze górniczym, a fakt powyższy zobowiązywał Radę Miejską w L. do opracowania planu miejscowego, a ustalenia w nim zawarte w zakresie przeznaczenia działki nr [...] mogły dopiero stanowić podstawę do wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę nad działalnością administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Według art. 134 § 1 u.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd podzielając argumentację strony skarżącej stwierdził, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie. Prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy dotyczące weryfikacji decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym, a dotyczącym stwierdzenia jej nieważności, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, zatem zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać. Wady decyzji wyliczone wyczerpująco w art. 156 § 1pkt 1-6 k.p.a. oraz wady nieważności ustanowione w przepisach odrębnych mają w przeważającej mierze charakter materialnoprawny. Ich występowanie powoduje, że z mocy decyzji powstaje albo stosunek prawny ułomny, albo w ogóle się on nie nawiązuje. Wady tkwią w samej decyzji i godzą w elementy stosunku prawnego podmiotowe, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Przesłanki pozytywne stwierdzenia nieważności z racji ich wyliczenia wyczerpującego nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco. W powołanym w podstawie kwestionowanej decyzji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wymienione są dwie odrębne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji: "wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa" lub "wydanie decyzji bez podstawy prawnej". Orzekający zaś w sprawie organ nie wskazał precyzyjnie oraz nie uzasadnił, która z ww. przesłanek nieważności miałaby zachodzić w niniejszej sprawie, ograniczając się jedynie do ogólnego przywołania ww. artykułu kodeksu postępowania administracyjnego. W wyroku z dnia 21 października 1992 r. (V SA 86/92 i 436-466/92, ONSA 1993, nr 1, poz. 23) Naczelny sąd Administracyjny stwierdził, iż "rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wykazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące". Z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawa nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (zob. J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Wydawnictwo Prawnicze, 1998, s. 237; też wyrok NSA z 11 sierpnia 2000 r., III SA 1935/99 - LEX nr 47008). Rażące naruszenie prawa zachodzi zatem w przypadku naruszenia przepisu nie pozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Rażące to więc oczywiste, wyraźne, bezsporne (zob. J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracji, PiP 1986, nr 1, s. 69 i nast.). Wstępnym warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny (zob. wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r., V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91). Nie można zatem jako rażąco naruszającego prawo traktować rozstrzygnięcia wynikającego z odmiennej interpretacji danego przepisu, nawet jeżeli później zostanie ona uznana za nieprawidłową. Rażące naruszenie prawa jest bowiem z reguły wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa. (zob. wyrok NSA w Katowicach z 9 marca 2000 r., I SA/Ka 1582/98 - LEX nr 42914, zob. także teza druga wyrok NSA z 10 września 1999 r., III SA 7586/98 - LEX nr 4340). Stan prawny sprawy powinien być możliwy do ustalenia na podstawie treści przepisów prawnych bez takich rozbieżności wykładni, które mogą być usunięte tylko na zasadzie wyboru równorzędnych dla siebie rozwiązań prawnych, czyli konsekwencje prawne obowiązywania norm prawnych powinny być w nich wyrażone w sposób dostatecznie precyzyjny dla praktyki ich stosowania w określeniu praw lub obowiązków stron postępowania administracyjnego. Niezaprzeczalnym faktem w sprawie jest istnienie wątpliwości interpretacyjnych odnośnie stosowania przepisu art. 67 ust. 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.), o czym świadczy choćby obszerność wywodów Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. dotyczących wykładni tego przepisu zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z kolei wydanie decyzji "bez podstawy prawnej" oznacza, iż decyzja nie ma podstawy w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawnym o charakterze materialnym, zawartym w ustawie lub w akcie wydanym z wyraźnego upoważnienia ustawowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. winno zatem było w skarżonej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta L. z powołaniem się na dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wskazać , która z wad wymienionych ww. przepisie dotknięta jest przedmiotowa decyzja i jeśli np. według Kolegium wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa, to w uzasadnieniu decyzji organ winien był wykazać, iż naruszenie to miało charakter rażący (tj. nastąpiło oczywiste naruszenie przepisów prawa). Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie Kolegium okoliczności tej nie wykazało , czym naruszyło art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z obowiązującym w tym okresie przepisem art. 67 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1995 r.) – traciły moc po upływie 8 lat od dnia jej wejścia w życie (tj. 31 grudnia 2002 r.). Wyjątek od tej zasady stanowił ust. 1 a art. 67 ww. ustawy (obowiązujący od 1 stycznia 2002 r.), zgodnie z którym ważność planów objętych uchwałą mogła ulec przedłużeniu do czasu uchwalenia nowego planu, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r., o ile spełnione zostały określone warunki, tj. jeżeli w terminie, o którym mowa w ust. 1 rada gminy: a/ uchwaliła studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i b/ przystąpiła do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiany. Niespornym w sprawie jest, iż przedmiotowa decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia 18 marca 2003 r. Nr [...] w sprawie ustalenia dla A Sp. z o. o. w W. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu powoływała się na ustalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta L. zatwierdzonych przez Miejską Radę Narodową uchwałą nr [...] z dnia 2 czerwca 1986 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym w L. nr 6, poz. 62 z dnia 15.06.1986 r. oraz na uchwałę Rady Miejskiej w L. podjętą w dniu 4 kwietnia 1995 r. Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego miasta L. Niespornym jest także to, iż w dniu 15 czerwca 1998 r. Rada Miejska w L. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta L., a jako podstawę opracowania Studium wskazano m.in. wyżej wymienioną uchwałę Rady Miejskiej w L. z dnia 4 kwietnia 1995 r. Nr [...]. Skoro zatem w obrocie prawnym w chwili wydania przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu funkcjonowały: a/ uchwała Rady Miejskiej w L. z dnia 4 kwietnia 1995 r. Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego miasta L. i b/ uchwała Rady Miejskiej w L. z dnia 15 czerwca 1998 r. Nr [...] w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta L., to można uznać, iż dyspozycja art. 67 ust. 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym została zrealizowana i ustalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta L. zatwierdzonych przez Miejską Radę Narodową uchwałą nr [...] z dnia 2 czerwca 1986 r. mogły stanowić podstawę rozstrzygnięcia dotyczącego warunków zabudowy i zagospodarowania działki nr [...], obręb [...] w L. przy ul. J. P. Jak słusznie podkreśla strona skarżąca - z przepisu art. 67 ust. 1a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (jak również z przepisów zawartych ww. ustawie regulujących procedurę uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) nie wynika, aby istniał obligatoryjny obowiązek podjęcia jako pierwszej uchwały w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a dopiero w następnej kolejności wydania uchwały o przystąpienie do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Niewątpliwie logika prac planistycznych nakazywałaby zachowanie takiej kolejności, jednakże dla dyspozycji art. 67 ust. 1a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym- w ocenie Sądu- pozostaje to bez znaczenia. Istotne jest jedynie, że obie uchwały zostały podjęte przed upływem terminu określonego w art. 67 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Za taką interpretacją ww. przepisu przemawia zarówno wykładnia językowa (użycia przez ustawodawcę spójnika "i"), jak również wykładania historyczna. Z uzasadnienie projektu ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 154, poz.1804) wprowadzającej ust. 1a art. 67 wynika, iż ustawodawcy zależało na uniknięciu chaosu w dziedzinie zagospodarowania przestrzennego mogącego powstać wskutek utraty ważności obowiązujących dotychczas miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Ustawodawca mając świadomość, iż ze względów ekonomicznych (znaczny koszt) i z powodu czasochłonności gminom trudno będzie w krótkim okresie czasu uchwalić nowe miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego (według zasad określonych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym), dlatego wyznaczył gminom początkowo kilkuletni termin na opracowanie nowych planów, a następnie kilkakrotnie termin ten jeszcze przedłużał, czego przykładem jest m.in. regulacja wprowadzona w art. 67 ust. 1 a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Skorzystanie przez gminę z możliwości przedłużonego obowiązywania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (uchwalonych najczęściej w latach dziewięćdziesiątych XX wieku) obwarowane było jednak spełnieniem przez gminę określonych warunków, tj. wykonania przynajmniej początkowych czynności wynikających z procedury uchwalenia planu. A zatem uznać należy, iż ww. akty prawa miejscowego podjęte przez Radę Miejską w L. wyczerpały przesłanki art. 67 ust. 1 a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Istotne jest przy tym również, że z treści Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta L. wynika, iż obydwa akty pozostawały ze sobą w ścisłej korelacji. Sąd nie podziela także stanowiska Kolegium, iż obowiązkiem sporządzenia planu miejscowego został objęty cały obszar miasta L., a co według Kolegium wynikać by miało z zapisów Studium uwarunkowań... i art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.). Nieprecyzyjne pojęcie "obszar funkcjonalny górniczy" i polecenie sporządzenia dla niego planu pojawia się w Studium ... jedynie na załączonym do niego rysunku i to w marginalnej oraz ogólnej "uwadze". Z kolei regulacja z art. 53 ust.1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania z tego względu, iż określony w tych przepisach obowiązek sporządzenia miejscowego planu dotyczy wyłącznie terenu górniczego, gdy zaś nie wykazano by obszar miasta L. (a ściślej- działki nr [...] położonej przy ul. J. P.) został, zgodnie ze stosowną procedurą przewidzianą w ustawie Prawo geologiczne i górnicze, za taki teren uznany.. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, do czego ograniczają się kompetencje Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wykazała, iż zaskarżona decyzja wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, o których stanowi przepis art. 145 & 1 lit."a" i "c" u.p.s.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą. Orzeczenie o tym, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonane znajduje uzasadnienie w art. 152 u.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 u.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło