IV SA/Wa 732/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Marek Wroczyński (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Anna Mruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2006r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla gospodarstw niskotowarowych 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarby Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. P. prowadzącej kancelarię adwokacką w W. przy ul. [...] kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) oraz kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa 80/100) podatku VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 roku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa biorąc za podstawę art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego [ DZ.U z 2000 roku , nr 98 poz.1071 , z późniejszymi zmianami ]; art. 5 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej [ DZ.U z 2003 roku , nr 229 ,poz. 2273 ] oraz § 6 ust.6 i § 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstw rolnych niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich [ DZ.U z 2004 roku , nr 286 , poz.2870 ] po rozpoznaniu wniosku A.M. z dnia 21 lutego 2005 roku odmówił przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego . Podstawą odmowy przyznania płatności nastąpiła ze względu na to , że : * wielkość ekonomiczna gospodarstwa musi mieścić się w przedziale do 2 ,0 EJW a 4,0 EJW - wnioskodawczyni zadeklarowała 1,13 EJW * w złożonym planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego , w tabeli 8 - " wielkość ekonomiczna gospodarstwa " występują błędy w wyliczeniu wielkości ekonomicznej gospodarstwa * w złożonym planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego , w tabeli 5 " powierzchnia upraw oraz standardowa nadwyżka bezpośrednia " występują błędy w wyliczeniu standardowej nadwyżki bezpośredniej dla upraw * powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie rolnym jest mniejsza niż 1 ha * w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego , wartość wyliczona w tabeli 8 " wielkość ekonomiczna gospodarstwa " nie mieści się w granicach między 2 EJW a 4 EJW. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A.M. podnosząc , że ustalenia faktyczne organu są wadliwe . Podnosiła , że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego w chwili składania wniosku wynosiła 2,54 EJW i niezrozumiałym dla niej jest stanowisko organu , że zadeklarowała wielkość ekonomiczną gospodarstwa 1.13 EJW. Jej zdaniem dokonała ona prawidłowych wyliczeń w tabelach nr 5 i 8 tj. zarówno w zakresie wyliczenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa , jak i w zakresie wyliczenia standardowej nadwyżki bezpośredniej zwłaszcza , że dane te były sprawdzane przy składaniu wniosku przez pracowników organu . Według A.M. wielkość powierzchni użytków rolnych gospodarstwa rolnego wynosi 2,76 ha co potwierdzają załączone do wniosku dokumenty .Wielkość ta powstała z połączenia dwu gospodarstw -jej i gospodarstwa teścia . W ocenie odwołującej się spełnia ona wymogi w zakresie uzyskania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego określone w § 3 .1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich [ DZ.U z dnia 31 grudnia 2004 roku nr 286 , poz. 2870 z późniejszymi zmianami ] Decyzją z dnia [...] lutego 2006 roku Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. uchylił w całości zaskarżoną decyzję . W uzasadnieniu organ drugiej instancji podnosił, że zarzuty podnoszone przez A.M. nie zasługują one na uwzględnienie . Zdaniem organu odwoławczego należy zgodzić się z organem pierwszej instancji, że odwołująca nie spełniała warunków wymaganych przez Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich [ DZ.U nr 286 , poz. 2879 ] . W myśl § 3 ust.1 pkt 3 lit.a wyżej powołanego rozporządzenia " płatność dla gospodarstwa nisko towarowego jest udzielana producentowi rolnemu , który w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka albo przedmiot ich współwłasności. Natomiast zgodnie z definicją zawartą w planie rozwoju obszarów wiejskich opracowanym na podstawie art.2 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskich Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej [ DZ.U nr 229 , poz.2237 z późniejszymi zmianami ] gospodarstwo rolne to gospodarstwo o powierzchni co najmniej 1 ha użytków rolnych . Producent we wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych zadeklarował działki o numerach ewidencyjnych – [...] o powierzchni 0,25 ha ; nr [...] o powierzchni 0,80 ha , jako swoją własność oraz działki dzierżawione od 17 lutego 2005 roku o numerach [...] o powierzchni 1,23 ha oraz [...] o powierzchni 0,30 ha Jak wynika z aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2001 roku odwołująca się nabyła w drodze darowizny udział we współwłasności działki nr [...] wynoszący 4/6 .W pozostałej części współwłaścicielami tej działki są jej dzieci S.M. i A.M. po 1/6 części .Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 roku przewiduje możliwość ubiegania się o płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych tylko przy współwłasności małżeńskiej. Odnośnie zadeklarowanych nieruchomości dzierżawionych zdaniem organu należy zauważyć iż producent może przy wyliczeniu wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego uwzględniać powierzchnie będące przedmiotem dzierżawy pod warunkiem , iż grunty te dzierżawił od minimum trzech lat. Producent dzierżawi grunty od 17 lutego 2005 roku a więc nie spełnia wymogu trzy letniego okresu dzierżawienia . Zdaniem organu producent nie spełnia również wymogu odnośnie wielkości ekonomicznej gospodarstwa . O pomoc mogą ubiegać się producenci rolni, których gospodarstwo rolne ma wielkość ekonomiczną co najmniej 2 EJW [ ESU] i nie więcej niż 4 EJW [ ESU ] w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 roku ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych [ Dz.Urz .WE L 220 z 17 sierpnia 1985 roku z późniejszymi zmianami ] .W planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego dołączonego przez samego producenta do korekty wniosku wielkość ekonomiczna gospodarstwa została określona na poziomie 1,13 EJW [ ESU Organ II instancji uchylił w całości decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji ze względu na naruszenie przez organ I instancji przepisu art.10 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego / tekst jednolity DZ.U z 2000 roku nr 98 , poz.1071 , z późniejszymi zmianami /, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania , a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań . Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rozstrzygnięcie organu II instancji złożyła A.M. Podnosiła , że zaskarżona decyzja jest błędna ponieważ jej zdaniem spełnia ona warunki do przyznania płatności stawiane przez Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 roku . W ocenie skarżącej nieprawidłowe są ustalenia organu , że nie prowadzi gospodarstwa rolnego o powierzchni 1 ha użytków rolnych . W jej ocenie wykazała złożonymi dokumentami iż posiada i prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 1,15 ha użytków rolnych .Prowadzenie gospodarstwa wspólnie z małoletnimi dziećmi jej zdaniem nie narusza wymogów uprawniających ją do przyznania płatności. W dalszej części uzasadnienia skargi argumentowała , że niezrozumiałym dla niej jest wymaganie aby prowadzone gospodarstwo rolne odpowiadało założonej wielkości obszarowej i ekonomicznej na 3 lata przed złożeniem wniosku Taki wymóg nie wynika z żadnych przepisów prawnych . Jej zdaniem w chwili składania wniosku o dopłatę jej gospodarstwo spełniało wszelkie wymogi formalne i prawne do uzyskania płatności dla gospodarstw niskotowarowych . W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosił ojej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga na uwzględnienie nie zasługuje . Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych , określone przepisami między innymi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sadów administracyjnych [ DZ.U nr 153 ,poz. 1269 ] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ DZ.U nr 153 , poz.1270 ze zmianami ] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem , tj. kontroli aktu z przepisami postępowania administracyjnego , a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego . Przede wszystkim należy zauważyć iż poza uwagą skarżącej pozostała treść rozstrzygnięcia organu II instancji, który uchylił decyzję organu pierwszej instancji z uwagi na naruszenie art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego . Artykuł 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego ustanawia ogólną zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Z zasady tej wynikają dla organu administracji publicznej obowiązki, a mianowicie zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowanie stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań . Naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową , która może stanowić podstawę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony . Zgodnie z art.138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części .Za poglądami judykatury można przyjąć , że wydanie decyzji kasacyjnej może nastąpić tylko wtedy gdy , gdy organ I instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm postępowania procesowego .W szczególności należy podkreślić , że naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji wydanej przez organ I instancji [ por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2002 roku , V SA 1227/01 , niepubl.; wyrok NSA z 8 sierpnia 2001 roku II S.A./Gd 894/99 , niepubl. ; wyrok NSA z dnia 21 lipca 1999 roku , IV SA 1047/96 niepubl. /. Z treści art.81 kpa wynika bowiem zasada , że jeżeli strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów / poza okolicznościami, o których mowa w art. 10 § 2 2 kpa /, okoliczności faktyczne ustalane na tej podstawie nie mogą być uznane za udowodnione . Jak wynika z akt postępowania skarżąca nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sprawie . Tak więc Sąd oceniając legalność zaskarżonej decyzji należy uznać odpowiada ona prawu . A.M. w swojej skardze w tym zakresie nie zajęła stanowiska stawiając zarzuty co do merytorycznych podstaw do odmowy przyznania jej płatności dla gospodarstwa niskotowarowego . Zdaniem Sądu w związku z uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji przeprowadzi on pełne postępowanie dowodowe z udziałem strony celem ustalenia czy A.M. spełnia wymogi z paragrafu 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich / DZ.U nr 286, poz.2870 / a w szczególności ustali faktyczną wielkość ekonomiczną gospodarstwa skarżącej ponieważ w toku postępowania podawała różne wielkości jej gospodarstwa . Jednocześnie należy zauważyć iż jest tak jak podnosił organ w zaskarżonej decyzji jednym z wymogów otrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego jest aby producent rolny w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka , albo przedmiot ich współwłasności .Skarżąca jak wynika z załączonych dokumentów jest współwłaścicielem w częściach ułamkowych wraz ze swoimi dziećmi między innymi działki o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni 0,80 ha . Należy podzielić stanowisko organu II instancji , że w świetle § 3 ust.1 pkt 3 a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich [ DZ.U nr 286 poz.2870 ], że bycie współwłaścicielem w częściach ułamkowych gospodarstwa rolnego nie spełnia wymogu określanego przez wyżej cytowane przepisy . Z uwagi na powyższe biorąc pod uwagę art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ DZ.U nr 153 poz.1270 ] skargę należało oddalić . Biorąc za podstawę § 18 ust.1 pkt 1c oraz § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy pomocy prawnej udzielonej z urzędu [ DZ.U nr 163 , poz. 1348 z późniejszymi zmianami ] przyznano na rzecz adwokat M.P. wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną z urzędu .