IV SA/Wa 1300/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi H. K. i I. K. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia z zakresu ochrony środowiska - skargę oddala - Wojewoda [....] postanowieniem z dnia [...] października 2003r., działając na podstawie art. 106 § 5 kpa w związku z art. 48 ust.2 pkt 1, art.376 pkt 3 i art. 378 ust.2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001r. ( Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) uzgodnił w zakresie ochrony środowiska, na etapie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przedsięwzięcie polegające na rozbudowie składowiska odpadów ( II etap) na działce nr [...] w miejscowości N. w gminie S.. Po rozpoznaniu zażalenia H. K., I. K. i J. K., Minister Środowiska, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 144, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ naczelny wskazał, iż z przedłożonej w sprawie dokumentacji wynika w sposób jednoznaczny, że celem realizacji przedmiotowej inwestycji jest nie tylko rozbudowa składowiska odpadów o dwie następne kwatery lecz również usytuowanie na tym terenie takich obiektów jak sortownia odpadów i kompostownie, które umożliwią prawidłowe gospodarowanie odpadami. Zdaniem organu instalacje te spowodują nie tylko odzysk odpadów dotychczas przeznaczonych do deponowania na składowisku odpadów lecz również w sposób zdecydowany wpłynął na poprawę stanu sanitarnego funkcjonującego już składowiska odpadów. Wskazano także, iż załączony do wniosku raport oddziaływania omawianego przedsięwzięcia został sporządzony w sposób prawidłowy. Jak wskazuje Minister Środowiska raport ten zawiera merytoryczną ocenę przyjętych założeń technicznych i technologicznych przedsięwzięcia oraz- na co zwrócono szczególną- uwagę streszczenie w języku niespecjalistycznym. Odnosząc się do zarzutów skarżących, iż organ gminy przesyłając dokumentację do Wojewody [...] w celu uzyskania wymaganej prawem opinii, nie zawiadomił stron zainteresowanych, organ naczelny wskazał, że jakkolwiek nastąpiło uchybienie wynikające z art. 10 kpa, to jednak, analizując całość przeprowadzonego postępowania ustalono, że zainteresowani byli informowani przez gminę o toczącym się postępowaniu, a także mieli możliwość zapoznania się z przedłożonym raportem, o czym świadczy chociażby prośba I. K. o udostępnienie pełnej dokumentacji, w tym również wyżej wymienionego raportu. Ponadto, zdaniem Ministra Środowiska, z treści przedmiotowego zażalenia jednoznacznie wynika, że strony zapoznały się z materiałem dowodowym. Skargę na powyższe postanowienie Ministra Środowiska złożyły H. K.i I. K., wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przy sporządzeniu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie spełniono wymagań wynikających z art. 47 ust. 1 pkt 1 lit.a oraz art. 52 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo ochrony środowiska. Przede wszystkim zdaniem skarżących przedmiotowy raport nie zawiera prognozy zagrożeń mogących wystąpić w razie poważnej awarii, wypadku lub katastrofy ekologicznej oraz planu działania dla stosownych służb w razie wystąpienia takich okoliczności. Skarżące wskazały ponadto, iż raport nie wyczerpuje również kwestii związanych ze szkodliwym oddziaływaniem na zdrowie okolicznych mieszkańców emisji jakie mogą występować w związku z funkcjonowaniem nowych kwater składowiska. Zdaniem skarżących wytwarzane emisje zawierają wiele niebezpiecznych substancji takich jak np. biogaz, czy związki rtęci, które poza wybuchowymi właściwościami, potrafią się przenieść na dość znaczne odległości i tym samym zagrażać zdrowiu i życiu okolicznych mieszkańców. Ponadto skarżące wskazały, że w raporcie pominięto kwestie zaprojektowania zbiorczej instalacji do odpompowywania i spalania biogazu, a jedynie wskazano na konieczność zakupienia aparatury do monitorowania samego zjawiska uwalniania się biogazu. Dodatkowo raport naruszył wymóg art. 52 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo ochrony środowiska dotyczący wskazania, czy dla planowanego przedsięwzięcia konieczne jest ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania oraz określenie granic takiego obszaru. W zakresie zagadnień nieuwzględnionych w raporcie skarżące również wskazały na brak jakichkolwiek analiz w zakresie rozwoju populacji gryzoni w okolicach składowiska jak i różnego rodzaju mikroorganizmów. Skarżące po raz kolejny podniosły również zarzut, iż zostały pominięte przez gminę S. jako strony w prowadzonym postępowaniu. Podkreślenia, zdaniem skarżących, wymaga również fakt, iż raport nie zawiera w swojej treści ewentualnych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na tak istotne wartości jak życie, zdrowie, warunki egzystencji okolicznych mieszkańców oraz wydajności prowadzonych na sąsiadujących terenach upraw roślinnych. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Organ naczelny odnosząc się do merytorycznych kwestii podnoszonych w skardze wyjaśnił ponadto, że żaden z przepisów prawa materialnego nie nakazuje analizy rozwoju populacji gryzoni, które mogą, lecz nie muszą, pojawić się w danym regionie i to niezależnie od tego, czy na danym terenie jest planowana, czy też funkcjonuje dana instalacja. Dodatkowo Minister Środowiska wskazał, że słusznie i prawidłowo składowisko odpadów wyposaża się początkowo w instalację do monitorowania biogazu, tak aby w odpowiednim momencie, podjąć decyzję o wyposażeniu obiektu bądź w generator prądu lub też w instalację tzw. pochodnie, w której następuje spalanie biogazu. Nie można również zdaniem organu podzielić argumentu skarżących, iż w raporcie nie zawarto ustaleń w zakresie mogącej wystąpić poważnej awarii, wypadku lub katastrofy ekologicznej, a także ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości miedzy innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest badanie legalności zaskarżonego orzeczenia tj. ocena czy orzeczenie to nie narusza prawa materialnego oraz czy przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie w takim właśnie zakresie Sąd, po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, stwierdził, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W sprawie niniejszej organy obu instancji prowadziły postępowanie, w toku którego uzgodniono, w zakresie ochrony środowiska warunki zabudowy i zagospodarowania terenu przedsięwzięcia pn. ,,Rozbudowa składowiska odpadów (etap II ) na działce [...] w miejscowości N. w gminie S.. Rozpoznając kolejno zarzuty przedstawione w złożonej skardze należy stwierdzić, że całość planowanego przedsięwzięcia będzie związana ze składowaniem odpadów obojętnych lub innych niż niebezpieczne i obojętne w ilości nie mniejszej niż 20 ton odpadów na dobę, w związku z czym, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 9 lit. f rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwziąć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko ( Dz.U. Nr 179, poz. 1490 ) jest to przedsięwzięcie wymagające sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W toku postępowania administracyjnego sporządzono raport o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Raport ten został sporządzony w czerwcu 2003r. przez osoby uprawnione, tj. biegłych posiadających uprawnienia do sporządzania tego rodzaju dokumentów. Raport ten jak wynika z akt administracyjnych sprawy był dwukrotnie uzupełniany w toku postępowania administracyjnego. Na podstawie informacji zawartych w uzupełnionym, zgodnie z wymaganiami organu I instancji raporcie, ustalono, iż w wyniku realizacji przedsięwzięcia w przypadku zastosowania planowanych środków ochrony nie powstaną ponadnormatywne uciążliwości dla środowiska i zdrowia ludzi. W raporcie stwierdzono, że przedmiotowa inwestycja, przy zastosowaniu odpowiednich rozwiązań technicznych, nie będzie powodowała przekroczeń dopuszczalnych norm uciążliwości dla środowiska. W raporcie wskazano ponadto szereg zaleceń mających na celu zapewnienie pełnej ochrony środowiska naturalnego oraz minimalizację niekorzystnego wpływu inwestycji na tereny sąsiednie. W postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] października 2003r., utrzymanym w mocy przez Ministra Środowiska, zalecenia te znalazły odzwierciedlenie w postaci 6 punktów-warunków, z zastrzeżeniem których dokonano uzgodnienia. Realizacja inwestycji polegającej na rozbudowie składowiska odpadów zgodnie z tymi warunkami zapewni zminimalizowanie oddziaływania inwestycji na otoczenie i zgodność z przepisami z zakresu ochrony środowiska. W tej sytuacji, wobec braku podstawy do stwierdzenia, iż w przypadku spełnienia określonych warunków zostaną naruszone wymagania ochrony środowiska , Wojewoda [...] zasadnie wydał uzgodnienie dla realizacji przedsięwzięcia uzależniając je od spełnienia określonych warunków. Głównymi zarzutami podniesionymi przez skarżących zarówno w zażaleniu jak i przedmiotowej skardze są zarzuty na płaszczyźnie prawa materialnego, sprowadzające się do twierdzenia, iż raport sporządzony dla zamierzonej inwestycji nie był kompletny, a więc nie zawierał wszystkich elementów wymaganych przepisem art. 52 ust. 1 pkt 1-16 powołanej ustawy Prawo ochrony środowiska. Odnosząc się kolejno do ponoszonych zarzutów, należy stwierdzić, że raport, na podstawie którego organ I instancji dokonał przedmiotowego uzgodnienia w rozdziale 10 zawiera ustalenia w zakresie mogącej wystąpić poważnej awarii, wypadku lub katastrofy ekologicznej. W rozdziale tym wymieniono nadzwyczajne zagrożenia, które mogą potęgować negatywny wpływ składowiska odpadów na środowisko oraz wskazano sposoby zapobiegania tym zagrożeniom. Powyższy raport zawiera również szczegółowe wyjaśnienia odnośnie braku podstaw do utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla niniejszego przedsięwzięcia (str. 61 raportu). Autorzy raportu wskazali, iż planowane zadanie inwestycyjne będzie tylko stosunkowo niewielką częścią istniejącego składowiska odpadów. W tej sytuacji sprawa obszaru ograniczonego użytkowania powinna być rozpatrywana w odniesieniu do całego składowiska. Jednakże przy właściwej eksploatacji obiektu, ponadnormatywne oddziaływanie składowiska nie powinno wykraczać poza teren zakładu. Jeżeli badania zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego i gleb wokół składowiska, wykonane w ramach analizy porealizacyjnej przemawiałyby za utworzeniem strefy, to ograniczenia powinny dotyczyć jedynie budowy obiektów na pobyt stały ludzi. Natomiast w raporcie nie przewiduje się ograniczeń w rolniczym użytkowaniu gruntów, gdyż poza pasem zieleni izolacyjnej zagrożenia takie nie będą występowały. Należy również wskazać, że podnoszone przez skarżących kwestie dotyczące emisji szkodliwych substancji do środowiska m.in. biogazu i związków rtęci zostały szczegółowo omówione w raporcie ( rozdział 8). Przewidziane w niniejszym raporcie rozwiązania m.in. zaprojektowanie studni odgazowywania, które będą wznoszone w miarę składowania odpadów z umieszczonym centralnie filtrem gazowym szczelinowym, czyni niesłusznym zarzut skarżących jakoby raport nie zawierał unormowań w tej materii. Ponadto jak wynika z treści przedmiotowego raportu przewidziano zainstalowanie aparatury do systematycznego monitorowania kwater składowiska na obecność i stężenie metanu, a w przypadku pojawienia się biogazu wybudowanie instalacji do spalania biogazu. W zakresie odprowadzania i zagospodarowania gazu składowiskowego omawiany raport wskazuje na konieczność budowy instalacji do odprowadzania gazu, który następnie winien być oczyszczony i wykorzystany do celów energetycznych, a jeżeli jest to niemożliwe spalany w pochodni. Odnosząc się natomiast do podnoszonego w skardze zarzutu, iż brak w raporcie również jakiejkolwiek analizy w zakresie rozwoju różnego rodzaju mikroorganizmów należy stwierdzić, iż nie znajduje on uzasadnienia. Omawiany raport zawiera bowiem szczegółową charakterystykę mogących pojawić się zanieczyszczeń mikrobiologicznych oraz ich wpływ na zdrowie ludzi. Przy prowadzeniu prawidłowej eksploatacji składowiska, istniejącym pasie zieleni izolacyjnej, a ponadto istnieniu brodzika dezynfekcyjnego, zasięg negatywnego wpływu zanieczyszczeń mikrobiologicznych, według omawianego raportu, powinien zamknąć się w granicach własności terenu. W ocenie Sądu, organ odwoławczy właściwie uznał, iż art. 52 ust. 1 pkt 1-16 powołanej ustawy Prawo ochrony środowiska nie nakazuje analizy rozwoju populacji gryzoni w okolicach składowiska odpadów, które mogą pojawić się w danym regionie. Również niezasadny jest zarzut wskazujący na brak w raporcie oddziaływania inwestycji na standard życia na działkach sąsiednich, czy na wydajność prowadzonych tam upraw roślinnych. Należy zauważyć bowiem, iż kwestie te, mogące mieć faktycznie istotne znaczenie z punktu widzenia interesu władających sąsiednimi nieruchomościami, jednak nie wymagają analizy na etapie postępowania uzgodnieniowego. W świetle ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym powinny być one rozstrzygane przez organ wydający decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ( art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy). W sprawie niniejszej rolą organów dokonujących uzgodnienia było przesądzenie wyłącznie o tym, czy planowana inwestycja, łącznie z planowanymi rozwiązaniami ochronnymi, zapewni spełnienie wymagań ochrony środowiska. Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż skarżąca I. K. została pominięta przez gminę S. jako strona w prowadzonym postępowaniu, Sąd ocenił, iż jakkolwiek nastąpiło w niniejszej sprawie uchybienie obowiązkowi wynikającemu z art. 10 kpa, to jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, jak również ochronę praw skarżących. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy strona zainteresowana była informowana przez gminę o toczącym się postępowaniu i miała możliwość zapoznania się z przedłożonym w sprawie raportem oraz miała możliwość zapoznania się z postanowieniem organu naczelnego oraz utrzymanym nim w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2003r., o czym świadczy między innymi skorzystanie z prawa zaskarżenia rozstrzygnięcia. Reasumując, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...] nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.