II SA/Op 38/06
WyrokWSA w Opolu2006-09-25
Skład orzekający: Teresa Cisyk, Daria Sachanbińska, Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych może zostać wydana, jeśli decyzja warunkująca jej wydanie została wcześniej uchylona przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych została wydana w oparciu o wcześniejsze decyzje organów nadzoru budowlanego, które zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Skoro decyzja warunkująca wydanie kolejnej decyzji okazała się wadliwa, to kolejna decyzja, oparta na tej wadliwej podstawie, również jest niezgodna z prawem i podlega uchyleniu. Ponadto, włączenie ekspertyzy budowlanej do projektu zamiennego jako odrębnej części, zamiast wykorzystania jej jako podstawy do nałożenia obowiązku wykonania określonych robót, stanowi naruszenie prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla inwestycji S. D. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w tym brak możliwości legalizacji samowoli budowlanej w sytuacji, gdy nie można doprowadzić obiektu do stanu zgodnego z prawem, a także naruszenie przepisów technicznych dotyczących usytuowania budynku i odległości od granic. Wskazywał na rażące naruszenia przepisów i brak możliwości wykonania prac remontowych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Określono, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na rzecz T. L. kwotę 1955 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Daria Sachanbińska Asesor sądowy Grażyna Jeżewska (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2006 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na rzecz T. L. kwotę 1955 (słownie: jeden tysiąc dziewięćset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku S. D. z dnia 15 listopada 2004 r. zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego z częścią usługową - hurtownią drobnego sprzętu gospodarstwa domowego wraz z przyłączami wod. - kań., elektrycznym oraz szambem na działce nr A położonej w K. przy ul. [...] (kategorii obiektu budowlanego - I i XVII), wg projektu budowlanego stanowiącego załącznik decyzji ponumerowany od nr 1 do 9 oraz nałożył obowiązek uzyskania przed przystąpieniem do użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W uzasadnieniu organ podniósł, iż S. D. uzyskał 31 grudnia 2001 r. decyzję, nr [...] wydaną przez Starostę [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego z częścią użytkową wraz z przyłączami wod. - kan., elektrycznym oraz szambem na działce nr B. Zauważył, że w toku realizacji inwestycji uzyskał również decyzję Starosty [...] 1 lipca 2003 r. na zmianę sposobu użytkowania zakładu usługowego na piekarnię i remont starej piekarni. Wskazał, iż w dniu 15 stycznia 2003 r. w księdze wieczystej nr [...] odnotowano połączenie działek nr B i C, które utworzyły działkę o nr A, na której realizowana jest przedmiotowa inwestycja. Ustalił również podczas kontroli przeprowadzonej w sierpniu 2003 r., niezgodność realizacji obiektu w stosunku do zatwierdzonego projektu. Z powodu samowolnego wprowadzenia zmian przez inwestora, braku kierownika budowy i nie prowadzenia dziennika budowy wydał postanowienie z dnia 16 września 2003 r., nr [...], w którym nałożył obowiązek wstrzymania robót budowlanych. W dniu 14 czerwca 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wydał decyzję nr [...] w której to nałożył na S. D. obowiązek sporządzenia i przedstawienia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], w terminie do 31 lipca 2004 r.:
1) 3 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz czynności i roboty budowlane niezbędne do doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, w tym i z wymaganiami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zmianami) i uzyskania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i o pozwoleniu na wznowienie,
2) ekspertyzy technicznej opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego,
3) ekspertyzy technicznej opracowanej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionej z Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w O.
Organ I instancji wskazał, że w wyniku dwukrotnego uchylania decyzji do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy doszło do zatwierdzenia w dniu 22 lutego 2005 r. przedłożonej przez inwestora nowej dokumentacji zgodnie z wymaganiami określonymi w jego decyzjach, gdyż dały one podstawę do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
W odwołaniu od tej decyzji T. L. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bądź o wydanie decyzji w oparciu o przepis art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazującej inwestorowi S. D. rozbiórkę dotychczas wykonanych robót budowlanych w zakresie inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego z częścią usługową wraz z przyłączami wod. - kan. elektrycznym oraz szambem. Odwołujący podniósł sprawę odmowy przez organ I instancji wykonania fotografii aparatem cyfrowym całości przedłożonej przez inwestora dokumentacji. Zakwestionował także sprawy samowolnego wykonania przyłącza telekomunikacyjnego, samowolnie podłączonego szamba do kanalizacji miejskiej. Zarzucił, że szambo wybudowane zostało niezgodnie z przedstawionym planem, ponieważ znajduje się 5 m od okna a studzienka rewizyjna 1,5 m od okna budynku mieszkalnego (w granicy działki). Wskazał, iż w budynku nr a od strony zachodniej, ściana szczytowa nie była remontowana od 60 lat a jej fundamenty zostały naruszone podczas prac wykonywanych przez S. D. Wbrew nałożonemu obowiązkowi pozostawił pomiędzy nowym budynkiem a starym budynkiem nr a szparę o szerokości 20 – 30 cm na całej długości nowo usytuowanej budowli. Pozostawienie ściany w takim stanie i wybudowanie w odległości 20 – 30 cm innego budynku wyłącza całkowicie możliwość wykonania prac zabezpieczających bądź remontowych ściany szczytowej tego budynku. Takie usytuowanie budynku inwestora uniemożliwi prace remontowe i może doprowadzić do powstania zagrożenia dla ludzi i mienia w postaci ewentualnej katastrofy budowlanej, zwłaszcza, iż ściana budynku nr a stanowi jeden ciąg z budynkiem nr b należącym do Gminy [...]. Budynek ten został wydzierżawiony S. D., w którym prowadzi piekarnię. Zakład ten wyposażony jest w maszyny wywołujące wibracje, które przenoszą się na ściany budynku nr a, na skutek czego poszerzają się istniejące już szczeliny w tej ścianie, co może doprowadzić do katastrofy. Dlatego też skarżący w dalszym ciągu podnosi, iż organy nadzoru budowlanego pominęły podstawowy element, który zgodnie postanowieniami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie daje podstaw do przeprowadzenia postępowania legalizującego samowolę budowlaną w niniejszym przypadku. Zdaniem skarżącego postępowanie legalizacyjne oparte na podstawie art. 50 i 51 cyt. ustawy i wydanie decyzji na mocy art. 51 ust. 1 pkt 3 jest dopuszczalne wyłącznie w przypadkach, w których możliwe jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, podczas, gdy w braku realnych ku temu podstaw stosuje się przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 nakazujący wydanie decyzji rozbiórkowej. Na koniec zarzucił, że inwestor w sposób rażący naruszył przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 15 czerwca 2002 r.) bowiem nie zachował przy stawianiu budynku odległości wskazanych w § 12 tegoż rozporządzenia.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst: Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania T. L. od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Przedstawił wyżej omówiony stan faktyczny sprawy dodatkowo podnosząc, że w postępowaniu administracyjnym zajęto się sprawami odstępstw od projektu budowlanego, wskazując na likwidację okapu i wyprowadzenie ściany oddzielenia pożarowego ponad pokrycie dachu, klasy odporności ogniowej ściany zewnętrznej graniczącej z działką nr D, zamurowania okien w ścianie szczytowej zewnętrznej budynku od strony działki nr D, braku opracowania przyłączy do budynku w tym szamba i brak klatki schodowej.
Poinformował, że S. D., uzupełniając projekt zamienny budowy budynku mieszkalnego z usługami przedłożył projekt zamienny przyłączy instalacji wod. - kan. oraz szamba, aneks do projektu zamiennego budynku -branża budowlana, pismo rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Z przedłożonego zaś aneksu wynika, że nie przewiduje się klatki schodowej z piętra na poddasze jedynie przewiduje się wejście drabiniaste z klapą o odporności ogniowej El 30 o wymiarach 0,8 m x 0,8 m. W ocenie organu odwoławczego projekt zamienny spełnia wszystkie wymagania określone przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń pożarowych. Stwierdził, że w dokumentacji przyjęto zamurowanie okien zgodnie z zaleceniem.
Następnie wskazał, że połączył dokumentację inwentaryzacji z dokumentacją projektu zamiennego - celem spełnienia jej wymogów i są to dwie odrębne części w projekcie zamiennym. Projekt inwentaryzacji przedstawiał stan istniejący (sprawa okien - rys. nr 9), natomiast stan konieczny do wykonania to druga część projektu zamiennego - zamurowanie okien (rys. nr 19). Wyjaśnił, że instalacja kanalizacji jest wykonana rzeczywiście niezgodnie z projektem, lecz inwestor zlecił wykonanie projektu nowej kanalizacji i szamba, a projekt ten może być dopiero zrealizowany po zamknięciu sprawy zabudowy działki. Istniejąca kanalizacja zostanie zlikwidowana. Natomiast z przedłożonego projektu zamiennego zewnętrznej instalacji wod. - kan. - przyłącz domowy wody, kanalizacja sanitarna i szambo wybieralne wynika, że "Aktualna lokalizacja szamba tylko w nieznacznym stopniu odbiega od lokalizacji pierwotnej - zachowane są jednak przepisowe jego odległości od granic działek sąsiednich, drogi i istniejących zabudowań. Jednak Inwestor jest przygotowany na ewentualną zmianę jego lokalizacji do części północnej (ogrodowej) działki - jeżeli będzie to koniecznością do uzyskania końcowej pozytywnej decyzji pozwalającej dokończenia budowy." Natomiast z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej wynika, że trzy komorowe szambo zostało zlokalizowane w odległości 8,50 m od ściany budynku mieszkalnego Państwa L. zlokalizowanego w granicy nieruchomości w którym są otwory okienne oraz w odległości 7,0 m od pozostałych granic.
Organ odwoławczy zatem uznał, że odwołanie T. L. nie może zostać uwzględnione, bowiem przepis mający zastosowanie w niniejszej sprawie, a mianowicie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego stanowiący, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - organ nakłada - określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Skoro inwestor S. D. wykonał wszystkie obowiązki nałożone decyzją "nakazową" wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, to zgodnie z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, to po upływie terminu m.in. na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa wyżej, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Organ nadzoru budowlanego zatem sprawdził wykonanie obowiązku i wydał przedmiotową decyzję
Odpowiadając na podniesione w odwołaniu argumenty wyjaśnił, że sprawa odmowy wykonania fotografii całości przedłożonej przez inwestora dokumentacji była przedmiotem odrębnego postępowania zakończonego postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 6 maja 2005 r. nr [...]. W sprawie naruszenia warunków technicznych, zaś wskazał, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mają zastosowanie przy projektowaniu i budowie, w tym także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych (§ 2 ust. 1 tego rozporządzenia). Natomiast przedmiotowe postępowanie zmierzało do doprowadzenia do zgodności z prawem robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. "Warunki techniczne..." mogą więc wskazywać kwestie, które należy zbadać i kierunek ewentualnych zmian, nie mogą być natomiast samoistną podstawą rozstrzygnięć. Podniósł, że sprawa przyłącza telekomunikacyjnego nie była przedmiotem tego postępowania. Natomiast odległość pomiędzy budynkiem nr a a będącym w budowie budynkiem D. stanowi przerwę dylatacyjną, zaś za stan techniczny tego budynku odpowiada właściciel, tj. Gmina [...].
W skardze T. L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji merytorycznej nakazującej S. D. rozbiórkę budynku mieszkalnego wraz z częścią użytkową oraz przyłączami: wod. - kan., elektrycznym, telefonicznym, jak również szamba na nieruchomości w zakresie przekroczenia posiadanego pozwolenia budowlanego, wstrzymanie wykonalności decyzji ostatecznej do czasu rozstrzygnięcia niniejszej skargi oraz zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. Zarzucił, że organy szczegółowo opisały stan faktyczny sprawy, jak i kwalifikację prawną postępowania pomijając, iż zgodnie z postanowieniami Prawa budowlanego w niniejszym przypadku brak jest podstaw do przeprowadzenia legalizacji samowoli budowlanej. Postępowanie legalizacyjne oparte na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego dopuszczalne jest wyłącznie w przypadkach w których możliwe jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Przytaczając § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stwierdził, że inwestor nie zachował przy stawianiu budynku odległości w nim wskazanych, czym rażąco naruszył przepisy prawa. Budynek inwestora został usytuowany od strony północno - wschodniej w granicy działki nr D na szerokości 1,5 m, a fundamenty na tej samej szerokości 1,5 m są 30 cm wsunięte w jego działkę. Dach budynku zaś jest wsunięty na 1,5 m. Takie uchybienia, zdaniem skarżącego, nie stwarzają możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ, zatem winien był nakazać rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu. Dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego w tym zakresie jest niezasadne i zmierza do przewlekłości postępowania. Nie zgodził się z twierdzeniem organu, że wskazany przez niego przepis dot. usytuowania budynków nie ma zastosowania w przypadku postępowania zmierzającego do doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem robót budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegających od warunków i ustaleń określonych w pozwoleniu na budowę. Zauważył, że kwestia ta została odmiennie rozstrzygnięta w orzecznictwie, m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 1999 r. (sygn. akt: IV SA 903/97). Wskazał, iż w uzasadnieniu decyzji organu nadzoru jednoznacznie stwierdzono, iż inwestor nie spełnił podstawowego wymagania w zakresie dostarczenia projektu budowlanego zamiennego obejmującego całość prowadzonej inwestycji, tj. wykonania również nowej kanalizacji i szamba. Stąd organ winien był wydać decyzję nakazującą rozbiórkę bądź doprowadzenie do stanu poprzedniego. W dalszym ciągu podtrzymał zarzuty dotyczące naruszenia przez inspekcję nadzoru budowlanego prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu poprzez odmowę wydania nieuwierzytelnionych kserokopii bądź wykonania fotografii złożonych przez inwestora dokumentów składających na projekt zamienny. Działania w tym zakresie były rażąco sprzeczne z prawem, a w konsekwencji doprowadziły do naruszenia podstawowej zasady wyrażonej w art. 10 § 1 kpa. Akcentował, iż na działce inwestora zostały przeprowadzone prace budowlane pomimo braku zezwolenia na rozbiórkę dawnych zabudowań. Piwnice i fundamenty zostały tylko zrównane, a nie rozebrane. W późniejszym czasie rzeczoznawca budowlany nie przeprowadził żadnych badań fundamentów, jak i konstrukcji budynku. Wystarczyło tylko oświadczenie inwestora, że wykopał fundamenty do twardego gruntu. Ponadto zarzucił, że - co wynikało z pierwotnego projektu - ściany budynku a z budynkiem b miały do siebie przylegać podczas, gdy OWINB przekształcił to w tzw. dylatację. Tymczasem organy powinny dbać, ażeby nie doszło do katastrofy budowlanej, a nie Urząd Gminy, który jest właścicielem ściany a.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Akcentując, iż organy, prowadząc postępowanie w trybie przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego nie mają kompetencji do żądania uregulowania praw dot. własności. Kompetencje te bowiem są zastrzeżone dla sądu powszechnego. Nie może również wypowiadać się co do prawidłowości rozbiórki zabudowań. Na koniec podniósł, że zarzut dotyczący dachu nie może zostać uwzględniony, bowiem w trakcie kontynuacji budowy okap dachu zostanie zlikwidowany i zostanie wykonany mur o wysokości 30 cm ponad dach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skargę T. L. należało uwzględnić.
Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej, nie będąc przy tym związane - stosownie do przepisu art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz .U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Tak przeprowadzona sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na zbadaniu ich zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dniu wydania decyzji, oraz trafności zastosowania tych przepisów w odniesieniu do istniejącego - również w dacie podjęcia aktu -stanu faktycznego sprawy. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny kieruje się zasadą, iż bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny sprawy z chwili wydania zaskarżonego aktu. Nie jest to jednak zasada absolutna, gdyż w szczególnych przypadkach Sąd zobowiązany jest uwzględnić także pewne zdarzenia prawne, które zaszły już w toku postępowania sądowoadministracyjnego.
Przykładowo, taka właśnie sytuacja zachodzi, gdy Trybunał Konstytucyjny stwierdzi niezgodność z ustawą zasadniczą aktu prawnego, stanowiącego podstawę wydanego rozstrzygnięcia; czy też, gdy przed rozstrzygnięciem skargi na bezczynność organu, bezczynność ta ustała. W ocenie Sądu, kolejny wyjątek od przedstawionej wyżej reguły dotyczy sytuacji, gdy prawomocnym wyrokiem Sądu wyeliminowano z obrotu prawnego akt (wcześniejszy), w oparciu o który organ administracji wydał kolejny akt (późniejszy), będący również przedmiotem kontroli Sądu.
Z ostatnio opisaną sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych S. D.
Przypomnijmy, że zaskarżone w tej sprawie decyzje, a to decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...], nr [...], zatwierdzająca projekt budowlany zamienny i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych S. D. dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego z częścią usługową - hurtownią drobnego sprzętu gospodarstwa domowego wraz z przyłączami wod. - kań., elektrycznym oraz szambem na działce nr A położonej w K. przy ul. [...] oraz decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego w O. z dnia [...], utrzymująca w mocy ww. rozstrzygnięcie organu I instancji, podjęte zostały na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.- zwaną dalej Prawo budowlane) i są bezpośrednią konsekwencją wydania ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 14 czerwca 2004 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzją Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z 20 stycznia 2004 r., nr [...], którą zobowiązano inwestora S. D. do wykonania określonych obowiązków przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 3 cyt. Prawa budowlanego.
Wykonanie więc obowiązków nałożonych cytowanym rozstrzygnięciem w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego spowodowało wydanie skarżonych w tej sprawie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Niesporne zatem pozostaje, że zaskarżone decyzje wydane zostały w oparciu o wcześniejsze rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego, które poddane zostały w sprawie sygn. akt II SA/Op 238/04 kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na skutek skargi T. L.
Zauważyć należy, iż wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 11 lipca 2005 r. o podanej wyżej sygnaturze, uchylono decyzje obu organów jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Powiedziane dotychczas dowodzi istnienia zależności pomiędzy dwoma, następującymi po sobie postępowaniami, tak więc logiczną konsekwencją wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w przedmiocie nałożenia wykonania określonych obowiązków, która spowodowała konieczność podjęcia decyzji następnej, opartej o przepis art. 51 ust 4 Prawa budowlanego, jest dla Sądu badającego obecnie legalność tej kolejnej decyzji, obowiązek uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji dotyczących przedmiotowego zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Mówiąc inaczej, w rozpoznawanej sprawie doszło do sytuacji, w której cyt. wyżej wyrokiem WSA w Opolu z dnia 11 lipca 2005 r. uchylono rozstrzygnięcia administracyjne, do których wyraźnie i jednoznacznie odwoływały się decyzje objęte przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu sądowym, co przesądza o konieczności uchylenia także tych decyzji. W konsekwencji należało więc uznać, że zapadłe w przedmiotowej sprawie decyzje organów obu instancji, które zostały oparte na decyzji niezgodnej z prawem, podjęto z naruszeniem art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu, nie do obrony byłby bowiem pogląd o spełnieniu przesłanek upoważniających organ do wydania zaskarżonych decyzji, o którym mowa w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, gdy decyzja warunkująca wydanie kolejnej decyzji okazała się wadliwa.
Już te uchybienie jest wystarczające do uwzględnienia skargi, ale ponadto zaskarżona decyzja została dotknięta innym naruszeniem przepisów prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i decyzja organu I instancji włączyła do projektu zamiennego ekspertyzę budowlaną przez jej połączenie z dokumentacją projektu zamiennego - celem spełnienia jej wymogów, uznając je za dwie odrębne części w projekcie zamiennym, tymczasem ekspertyza będąca materiałem dowodowym, ma być podstawą – w razie potrzeby- do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. To organy nadzoru budowlanego, w świetle art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego są zobligowane do wskazania jakie roboty budowlane należy wykonać, aby obiekt doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, a nie odwoływać się w tej kwestii do materiału dowodowego.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego powyżej naruszenia przepisu prawa materialnego, które to naruszenie niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Powiedziane dotychczas przesądziło o uchyleniu aktów administracji wydanych w przedmiotowej sprawie, zatem czynienie dalszych rozważań co do ich legalności w aspekcie wielu zarzutów skargi stało się zbędne. Przedmiotowość dalszego postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie będzie związana z losami, kolejnych rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego w prowadzonym postępowaniu "legalizacyjnym".
Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji oraz o kosztach postępowania oparto o treść art. 152 i art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło