II SA/Kr 307/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie Protokolant AWSA Mariusz Kotulski (spr) WSA Renata Dętka del Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi M. T., P. T. , K. T. i E. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 12 czerwca 2000r. Nr : [...] skargę oddala w przedmiocie nakazania rozbiórki Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. przeprowadził w dniu [...].12.1999r. oględziny na działce przy ul. [...] w K. W toku tych oględzin stwierdzono, iż na przedmiotowej działce istnieje m.in. murowany parterowy budynek o wymiarach 11 x 5,9 m z dachem jednospadowym krytym blachą, przylegający ścianą boczną do budynku murowanego o wymiarach 10,25 x 3,75 m a ścianą szczytową przylegający do metalowego obiektu o wymiarach 4,64 x 9,25 m. Ustalono również na podstawie oświadczenia inwestora, że obiekt powstał w 1990r. bez pozwolenia na budowę. Przedmiotowy budynek do 1997r. użytkowany był jako budynek gospodarczy, a następnie do momentu przeprowadzenia oględzin jako zakład produkcyjny - prowadzone w nim było konfekcjonowanie płynu hydraulicznego w opakowaniach 0,5 l oraz produkcja butelek z polietylenu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. działając na podstawie art.103 ust.2, art.80 ust.2 pkt 1, art.81 ust.1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89 poz.414 z późn. zm.) oraz art.37 ust. 1. pkt 1 ustawy z dnia 24.10.1974r. prawo budowlane (Dz.U. nr 38, póz.229 z późn. zm.) decyzją z dnia [...].04.2000r., nr [...] nakazał M. T. - jako inwestorowi - wykonać rozbiórkę obiektu gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż ów "wybudowany samowolnie obiekt narusza ustalenia planu miejscowego obowiązującego w dacie jego budowy. Zgodnie bowiem z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...].06.1977r., ogłoszona w Dz. Urz. WRN nr 6, póz.36 oraz odstępstwami od ustaleń tego planu zatwierdzonym zarządzeniem nr [...] Wojewody K. z dnia [...].12.1984r. ogłoszonym w Dz. Urz. Województwa [...] z 1985r" nr 2, póz. l O, teren na którym wzniesiono przedmiotowy budynek przeznaczony był w części pod projektowaną perspektywiczną ulicę główną o przekroju 2 x 2 pasy ruchu dla obsługi ruchu tranzytowego związanego z ewentualnym zainwestowaniem w rejonie [...] symbol terenu: [...], w części zaś pod projektowaną w okresie kierunkowym intensywną zabudowę mieszkaniową jednorodzinną na działkach nienormątywnych stanowiących wielokrotność działek normatywnych /symbol terenu: [...]/. Na terenie tym obowiązywał zakaz zabudowy zagrodowej. Lokalizacja, funkcja i sposób użytkowania wybudowanego obiektu są również sprzeczne z ustaleniami planu miejscowego obowiązującego obecnie. Stosownie bowiem do ustaleń powołanego wyżej miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. po zmianach zatwierdzonych uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...].06.1992r. ogłoszoną w Dz.Urz. Województwa [...] nr [...], póz. 105 oraz uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...].11.1994r. ogłoszona w Dz. Urz. Województwa [...] nr 11, póz. 113, teren na którym wzniesiono przedmiotowy budynek przeznaczony jest pod uprawy ogrodnicze i sady bez prawa zabudowy /symbol terenu: [...]/. Skoro przedmiotowy budynek wybudowany został na terenie nie przeznaczonym na cele budowlane i narusza przepis art.3 Prawa Budowlanego - ustawy z dnia 24.10.1974r., w świetle którego obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, zasadne jest nakazanie jego rozbiórki stosownie do przepisu art.37 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy." Odwołanie od tej decyzji wnieśli M. T. i M. T. (zwani dalej skarżącymi) podnosząc, iż obiekt, którego rozbiórkę nakazano, został wybudowany w 1990r. na potrzeby gospodarstwa rolniczego. Zmagazynowane w nim były opryskiwacze ciągnikowe, kultywator, ciągnik, bramy, armatura i szkło pod budowę tuneli i szklarni. "Usytuowanie tego budynku nie kolidowało wcześniej z projektowaną drogą 2x2 pasy ruchu o symbolu [...], ani w chwili obecnej. W sąsiednich gospodarstwach rolnych w każdej strony istnieją domy i budynki gospodarcze, kurniki i lisiarnie. Jak nam w czasie wizyt w UM w K. powiedział urzędnik, że ponad połowa budynków gospodarczych wsi zbudowana jest bez zezwoleń, a twierdzenie, ze tylko to jedno ma być przeznaczone na sad czy teren rolniczy bez zabudowy jest nonsensem." Przedmiotowy budynek gospodarczy zmienił swoją funkcję w 1997r. Skarżący podają nadto, iż ich działalność gospodarcza prowadzona w tym budynku daje pracę trzem osobom, nie stanowi żadnej uciążliwości dla środowiska lub sąsiadów - sam budynek usytuowany jest z dala od sąsiadów i ul. [...]- a na utrzymaniu mają czwórkę dzieci. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2000r. nr [...] utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu i instancji, iż murowany parterowy budynek o wymiarach 11 x 5,9 m z dachem jednospadowym krytym blachą, przylegający ściana boczną do budynku murowanego o wymiarach 10,25 x 3,75 m a ścianą szczytową przylegający do metalowego budynku o wymiarach 4,65 x 9,25 wybudowany został przez M. T. bez pozwolenia na budowę, a w konsekwencji zasadnym było nałożenie obowiązku wykonania rozbiórki tego obiektu. Zgodnie bowiem z § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. nr 8, poz.48), obowiązującego do dnia 1.01.1995r., a więc w czasie budowy przedmiotowego budynku, pozwolenia na budowę wymagało m.in. wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Tym samym Inwestor M. T. budując przedmiotowy obiekt w 1990r. bez pozwolenia na budowę dopuścił się samowoli budowlanej. Zgodnie z art.103 ust.2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89 poz.414 z późn. zm.) w stosunku do samowoli budowlanych popełnionych przed 1 stycznia 1995r., a więc w stosunku do przedmiotowego budynku, mają zastosowanie przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24.10.1974r. prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz.229 z późn. zm.). W art.37 ust. 1. pkt 1 powołanego prawa budowlanego z 1974r. ustawodawca wskazał, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. "Przedmiotowy obiekt został samowolnie ustawiony na terenie przeznaczonym na innego rodzaju zabudowę." Mając zatem na uwadze, iż lokalizacja przedmiotowego budynku była sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K., tak w momencie jego budowy, jak i w momencie wydawania decyzji administracyjnej, to zasadnym było nakazanie jego rozbiórki. Decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2000r. nr [...] zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w K. M. T. i M. T. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący w uzasadnieniu swojej skargi powtórzyli, podnoszoną już w trakcie postępowania administracyjnego argumentację, iż budynek gospodarczy wybudowany został w 1990r. pod potrzeby gospodarstwa rolniczo-ogrodniczego, a w związku ze zmianą sytuacji gospodarczej zarejestrowali oni działalność gospodarczą polegająca na handlu hurtowym artykułami chemii gospodarczej i samochodowej - do czego wykorzystali istniejące budynki. Uważają, że budynek ten nie kolidował z projektowaną drogą o symbolu [...], tak jak i nonsensem jest przeznaczenie ich działki na sad lub teren rolniczy. Ponieważ zamówienie na butelki uległo wyczerpaniu zmuszeni byli zaprzestać produkcji i zwolnić pracowników. Pozostali bez pracy i bez zasiłku dla bezrobotnych z czwórka dzieci na utrzynianiu. W tej chwili nie stać ich nawet na wykonanie nakazanej rozbiórki. Zarzucają nadto, iż w postępowaniu administracyjnym brały udział osoby, które nie są stronami tego postępowania, a w sąsiedztwie usytuowane są również budynku, które powstały bez pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz motywy, którymi się kierował i wniósł o jej oddalenie. Wskazał również, że kwestia udziału innych osób (właścicieli działek oddzielonych od działki skarżących drogą) w postępowaniu administracyjnym była znana skarżącym od jego początku i nie była wcześniej podnoszona. Nie zmienia to jednak faktu popełnienia samowoli budowlanej i konieczności przywrócenia ładu prawnego w oparciu o przepisy prawa budowlanego Postanowieniem z dnia 18 listopada 2004r., sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1271 z późn. zm.) w związku z informacją o śmierci skarżącej M. T., a następnie postanowieniem z dnia 28 lutego 2005r., sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podjął z urzędu zawieszone postępowanie wobec wskazania następców prawnych zmarłej na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podjęte w przedmiotowej sprawie postępowanie toczyło się pod sygn. [...] z udziałem skarżących M. T. oraz P. T., E. T. i K. T. - następców prawnych zmarłej M. T. Na rozprawie w dniu [...].04.2005r. skarżący M. T. działając imieniem własnym oraz jako pełnomocnik pozostałych skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji powołując się na ustne pozwolenie na budowę udzielone przez pracownika Urzędu Miejskiego oraz na fakt, iż obiekt ten nie koliduje z planem zagospodarowania przestrzennego. Nadto M. T. złoży 1 do akt opis techniczny do projektu szczegółowego planu zagospodarowania działki na okoliczność, że w 1988r. uzgodniono lokalizację budynku jednorodzinnego i tuneli foliowych na działce, zaś przedmiotowy obiekt wybudowany został w miejscu gdzie miały stać tunele. Zgodnie z brzmieniem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Zasada ta ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny jest upoważniony jedynie do kontroli zgodności z prawem zaskarżonych do niego aktów (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r., Dz.U. nr 153, póz. 1269 prawo o ustroju sądów administracyjnych) i dlatego kontroli sądu podlega wyłącznie zaskarżona decyzja Wojewódzkiego [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., tryb jej wydania oraz zastosowane przy jej wydawaniu przepisy prawa. Poza kontrolą sądu, jego badaniem i zainteresowaniem leżą wszelkie inne zarzuty i argumenty skarżących dotyczące ich sytuacji zawodowej, materialnej, rodzinnej, czy też naruszania prawa przez inne osoby, które to argumenty nie odnoszą się do prawidłowości ustalenia przez organy administracji publicznej stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy. Zdaniem Sądu nie budzą wątpliwości ustalenia poczynione przez organy administracyjne dotyczące stanu faktycznego. Organy prawidło przyjęły, iż murowany parterowy budynek o wymiarach 11 x 5,9 m z dachem jednospadowym krytym blachą, przylegający ścianą boczną do budynku murowanego o wymiarach 10,25 x 3,75 m a ścianą szczytową przylegający do metalowego obiektu o wymiarach 4,64 x 9,25 m na działce nr [...] przy ul. [...] w K. został wybudowany przez M. T. bez pozwolenia na budowę w 1990r. Fakty te (co do daty wybudowania, jak i rozpoczęcia budowy bez pozwolenia na budowę) przyznaje zresztą w swoich oświadczeniach i pismach sam skarżący. Zgodnie z brzmieniem § 44 ust. l pkt l rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. nr 8, poz.48), obowiązującego do dnia 1.01.1995r., a więc w czasie budowy przedmiotowego budynku, pozwolenia na budowę wymagało m.in. wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Wybudowany samowolnie obiekt wymagał zatem uzyskania wcześniejszego pozwolenia na budowę. Nie sposób podzielić zarzutu skarżącego, który podniesiony został zresztą dopiero na rozprawie, że uzyskał on wcześniej ustne pozwolenie na budowę od pracownika Urzędu Miejskiego w K. Co do zasady wyrażonej w art. 14 k.p.a. sprawy administracyjne są załatwiane pisemnie tj. przez wydanie na piśmie decyzji administracyjnej, wyjątkowo taka decyzja może być wydana ustnie, lecz wówczas jej treść oraz istotne motywy takiego załatwienia sprawy powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji. Tymczasem brak jest takiego protokołu lub podpisanej przez skarżącego adnotacji, iż otrzymał on ustna decyzję o pozwoleniu na budowę. Podobnie o legalności wybudowanego obiektu nie może świadczyć szczegółowy plan zagospodarowania działki przy ul. [...] obejmujący lokalizację budynku jednorodzinnego i tuneli foliowych oraz cieplarni z 25.08.1988r., tylko dlatego, iż samowolnie wybudowany budynek zrealizowany został w miejscu przeznaczonym w tym planie pod tunele. Przedstawiony szczegółowy plan zagospodarowania działki przy ul. [...] dotyczy innych obiektów oraz został wykonany i uzgodniony przed wybudowaniem budynku, którego rozbiórkę nakazano. Tym samym przyjąć należy, iż mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Zgodnie z brzmieniem art. 103 ust.2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89 poz.414 z późn. zm.) w stosunku do samowoli budowlanych popełnionych przed l stycznia 1995r., a więc w stosunku do przedmiotowego budynku, mają zastosowanie przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24.10.1974r. prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz.229 z późn. zm.). W art.37 ustl. pkt l powołanego prawa budowlanego z 1974r. ustawodawca wskazał, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Jak wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...].06.1977r., ogłoszonej w Dz. Urz. WRN nr 6, poz.36 oraz odstępstwami od ustaleń tego planu zatwierdzonym zarządzeniem nr 44/84 Wojewody [...] z dnia 31.12.1984r. ogłoszonym w Dz. Urz. Województwa [...] z 1985r,, nr 2, póz. 10, teren na którym wzniesiono przedmiotowy budynek przeznaczony był w części pod projektowaną perspektywiczną ulicę główną o przekroju 2x2 pasy ruchu dla obsługi ruchu tranzytowego związanego z ewentualnym zainwestowaniem w rejonie [....] /symbol terenu: [...] /, w części zaś pod projektowaną w okresie kierunkowym intensywną zabudowę mieszkaniową jednorodzinną na działkach nienormatywnych stanowiących wielokrotność działek normatywnych, gdzie również obowiązywał zakaz zabudowy zagrodowej /symbol terenu: [...]/. Lokalizacja, funkcja i sposób użytkowania wybudowanego obiektu są również sprzeczne z ustaleniami planu miejscowego obowiązującego obecnie. Stosownie bowiem do ustaleń powołanego wyżej miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. po zmianach zatwierdzonych uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...].06.1992r. ogłoszoną w Dz.Urz. Województwa [...] nr 10, póz. 105 oraz uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 25.11.1994r. ogłoszona w Dz.Urz. Województwa [...] nr 11, póz. 113, teren na którym wzniesiono przedmiotowy budynek przeznaczony jest pod uprawy ogrodnicze i sady bez prawa zabudowy /symbol terenu:[...]/. Dopuszczalne są inne rodzaje użytkowania rolniczego również bez prawa zabudowy. Uwzględniono jedynie możliwość lokalizowania budynków gospodarczych o pow. do 25 m2 związanych wyłącznie z realizacją wyznaczonych funkcji terenu tj. upraw ogrodniczych i sadów. Skoro przedmiotowy budynek wybudowany został na terenie nie przeznaczonym na cele budowlane, a sam obiekt nadto nie jest związany wyłącznie z realizacją wyznaczonych funkcji terenu, to stwierdzić należy, że obiekt narusza przepis art.3 Prawa Budowlanego - ustawy z dnia 24.10.1974r., w świetle którego obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, zasadne jest nakazanie jego rozbiórki stosownie do przepisu art.37 ust. l pkt l tejże ustawy. Podnieść należy, iż zastosowanie tych przepisów ma wyłącznie charakter restytucyjny, a nie represyjny tj. mający na celu przywrócenie stanu sprzed dokonania samowoli budowlanej. Prawo budowlane wymaga bowiem, w wypadku stwierdzenia samowoli budowlanej, usunięcia skutków sprzecznych z prawem budowlanym działań. Podsumowując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja była prawidłowa, a jej wydanie nastąpiło na podstawie oraz w ramach obowiązującego prawa. Zatem wobec braku podstaw o uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1 71 z późn. zm.) orzeczono o jej oddaleniu.