I SA/Kr 812/04
WyrokWSA w Krakowie2006-10-31
Skład orzekający: Ewa Długosz - Ślusarczyk, Anna Znamiec, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązań, objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi w postępowaniu egzekucyjnym, są uzasadnione, jeśli bieg terminu przedawnienia został przerwany przez wydanie decyzji ratalnej lub podjęcie czynności egzekucyjnych?Ratio decidendi
Zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi są bezzasadne, jeśli bieg terminu przedawnienia został przerwany. Przerwanie biegu przedawnienia następuje w przypadku odroczenia terminu opłacenia należności, rozłożenia spłaty na raty lub podjęcia każdej czynności zmierzającej do ściągnięcia należności. W przypadku przerwania biegu przedawnienia, termin ten ulega wydłużeniu do 10 lat od dnia wymagalności.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wszczął egzekucję z wynagrodzenia A. K. na podstawie tytułów wykonawczych. A. K. złożył zarzuty, podnosząc brak doręczenia upomnienia oraz przedawnienie zobowiązań. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały zarzuty za bezzasadne, wskazując na przerwanie biegu przedawnienia przez decyzję ratalną i czynności egzekucyjne. WSA w Krakowie rozpoznał skargę A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji odrzucające zarzuty.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 812/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, Sędziowie: WSA Anna Znamiec (spr), Asesor WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006r., sprawy ze skargi A. K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 6 maja 2004r nr [...], w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, - s k a r g ę o d d a l a -
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. wszczął egzekucje z wynagrodzenia za pracę A. K. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] wystawionych w dniu [...]03.2001 r.
W dniu [...].03.2001 r. A. K. złożył zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym przez wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. w związku z zajęciem jego wynagrodzenia za pracę. A. K. wniósł o uchylenie zajęcia i wstrzymanie czynności egzekucyjnej. W uzasadnieniu pisma zawierającego zarzuty A. K. wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. dokonał zajęcia jego wynagrodzenia za pracę na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] wystawionych w dniu [...].03.2001 r. Zobowiązany podniósł zarzut braku doręczenia upomnienia oraz zarzut przedawnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi.
Postanowieniem z dnia [...].03.2002 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odrzucił zarzuty jako nieuzasadnione. Na powyższe postanowienie A. K. wniósł zażalenie do Izby Skarbowej, powtarzając zarzuty zawarte w piśmie z dnia [...].03.2001 r., podnosząc ponadto, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wydano z naruszeniem obligatoryjnych przesłanek określonych w art. 107 kpa w zw. z art. 126 kpa i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 z późn. zm.) o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Izba Skarbowa postanowieniem z dnia [...].06.2002 r. nr -[...] utrzymała w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że objęte tytułami wykonawczymi zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. Bieg terminu przedawnienia został przerwany zgodnie z dyspozycją przepisu art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (t. jedn. Dz. U. z 1989 r., Nr 25, poz. 137 z późn. zm.). Również zarzut nie doręczenia stronie upomnienia jest nieuzasadniony, gdyż zobowiązany miał ustawowy obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów cyt. ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych. Wyrokiem z dnia 28 maja 2002 r. sygn. akt I SA/Kr 1170/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego I instancji. Sąd podzielił stanowisko organu I i II instancji, że w sprawie nie było obowiązku doręczenia dłużnikowi upomnienia. Odnośnie przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi Sąd stwierdził, iż z akt sprawy nie wynika czy termin przedawnienia uległ przedawnieniu. Brak było w aktach decyzji w sprawie rozłożenia należności z tytułu składek na raty, chociaż Sąd stwierdza, że decyzja taka musiała zostać wydana, o czym świadczy pismo dłużnika z dnia [...].05.1993 r., w którym pisze, że "decyzję o przyznaniu układu ratalnego otrzymał w dniu [...].04.1993 r. W ocenie Sądu wyjaśnienia wymaga również sprawa umorzenia postanowieniem Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...].12.1997 r. nr [...] postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko dłużnikowi na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności w kwocie 27568,51 zł z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.
Rozpoznając po raz kolejny sprawę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. postanowieniem z dnia [...]01.2004 r. Nr [...] uznał zarzuty A. K. na prowadzone postępowanie egzekucyjne za bezzasadne. W uzasadnieniu postanowienia Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. przeprowadził szczegółową analizę zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi, w stosunku do których zostały złożone zarzuty w aspekcie przedawnienia. Powołano się na przepis art. 35 ust. 3 i 4 cyt. ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych jak również na przepis art. 24 ust. 4 i5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.), zgodnie z którymi należności z tytułu zaległych składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia po upływie 10 lat od dnia, w którym stały się wymagalne. Przedawnienie przerywa: odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenia spłaty tych należności na raty, każda czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności. Zaległe składki za styczeń 1993 r. stały się wymagalne w dniu 16.02.1993 r. Wskazano, że decyzja z dnia 24.03.1993 r. o rozłożeniu na raty wierzytelności składkowej, doręczona zgodnie z oświadczeniem A. K. przerwała bieg terminu przedawnienia, a zatem w dniu wystawienia tytułu wykonawczego w dniu [...].03.2001 r. nr [...] oraz zajęcia wynagrodzenia na podstawie pisma z dnia 08.03.2001 r. wierzytelność składkowa za styczeń 1993 r. nie była przedawniona. Ponadto Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. podnosi, że również czynności egzekucyjne podjęte za tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...]06.1994 r., a zakończone postanowieniem Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...].12.1997 r. przerwały bieg terminu przedawnienia.
Oprócz należności z tytułu składek za miesiąc styczeń 1993 r. egzekucją objęto również należności z tytułu składek za maj, czerwiec, lipiec, sierpień, październik, listopad, grudzień 1994 r. oraz za miesiące od stycznia do grudnia 1995 r. Podjęte czynności egzekucyjne w celu wyegzekwowania wierzytelności przerwały bieg terminu przedawnienia. Prowadzona egzekucja została umorzona postanowieniem Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...].12.1997 r. W związku z powyższym uzasadnione było wystawienie tytułów wykonawczych w dniu [...].03.2001 r., obejmujących niektóre z ww. wierzytelności. Należności składkowe za styczeń, 1993 r., maj, czerwiec, lipiec 1994 r. objęto tytułem wykonawczym nr [...], za październik i grudzień 1994 r. oraz styczeń 1995 r. tytułem wykonawczym nr 67/2001, za luty, marzec, kwiecień, maj 1995 r. objęto tytułem wykonawczym nr [...], za czerwiec, lipiec, sierpień 1995 r. objęto tytułem wykonawczym nr [...] za wrzesień, październik, listopad, grudzień 1995 r. objęto tytułem wykonawczym nr [...] a opłatę dodatkową z maja 1992 . objęto tytułem wykonawczym nr [...]
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. przedstawił również informacje dotyczące tytułu wykonawczego nr 65/01 z dnia 08.03.2001 r., chociaż zarzuty złożone przez A. K. nie obejmowały tego tytułu wykonawczego. Dłużnik dopiero w zażaleniu z dnia [...].09.2003 r. złożył zarzuty wobec postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tego tytułu wykonawczego, żądając jego uchylenia i zwrotu wyegzekwowanych należności składkowych. Tytuł wykonawczy nr [...] obejmował należności z tytułu składek za marzec, kwiecień, maj 1992 r. oraz odsetki i koszty egzekucji. Wierzytelność objęta tym tytułem wykonawczym była wcześniej objęta decyzją ratalną z dnia [...]03.1993 r., a następnie wobec nie wykonania układu ratalnego objęta powtórnie egzekucją na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].06.1994 r. , zakończoną postanowieniem Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...].12.1997 r. o umorzeniu postępowania. W dacie wystawiania tytułu wykonawczego nr [...] przedmiotowe wierzytelności nie były przedawnione, gdyż nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia w związku z wydaniem decyzji ratalnej oraz czynnościami egzekucyjnymi podjętymi na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].03.1993 r.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył A.K., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Pismem z dnia [...].02.2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. wyraził swoje stanowisko odnośnie zażalenia A. K., podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Postanowieniem z dnia [...].05.2004 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w e utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych oddział w C. szczegółowo wyjaśnił zarzuty ponoszone przez A. K. i ustosunkował się do kwestii przedawnienia. Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko wierzyciela.
Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej A. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie art. 39 - 49 kpa i art. 106 kpa i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organ I instancji, uchylenia tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...].03.2001 r. wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C., umorzenie postępowania egzekucyjnego objętego wymienionymi tytułami wykonawczymi. Skarżący podniósł, że organy nie posiadają dowodu doręczenia decyzji ratalnej, a pomimo tego wywodzą dla skarżącego ujemne skutki prawne. Dowodu doręczenia nie można domniemywać ani zastępować go innym dokumentem.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na mocy przepisu art. 32 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 1991 r., Nr 36, poz. 161 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia zarzutów przez skarżącego (19.03.2001 r.) Organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, zaopatrzony w klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej oraz poucza zobowiązanego, że służy mu w terminie siedmiu dni prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny doręcza ponadto zobowiązanemu postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego albo wskazuje, jaki środek egzekucyjny został zastosowany, gdy prowadzi się egzekucję z wynagrodzenia za pracę, z rachunków bankowych lub wkładów oszczędnościowych albo z innych wierzytelności pieniężnych i praw majątkowych. Prawo wniesienia zarzutów przysługuje zatem zobowiązanemu w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego. W niniejszej sprawie zobowiązany A. K. złożył zarzuty w ustawowym terminie odnośnie postępowania egzekucyjnego toczącego się na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] wystawionych w dniu [...].03.2001 r. Wnosząc zarzuty skarżący wyznaczył zakres przedmiotowy sprawy będącej przedmiotem rozpoznania. Dopiero w dniu [...]09.2003 r., a zatem po upływie ustawowego terminu do wniesienia zarzutów w zażaleniu na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. bezskutecznie rozszerzył zakres przedmiotowy zarzutów o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...]03.2001 r.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie organ egzekucyjny oraz Dyrektor Izby Skarbowej dokonały analizy prowadzonych czynności egzekucyjnych w celu weryfikacji zgłoszonego zarzutu skarżącego dotyczącego przedawnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi nr [...]z dnia [...].03.2001 r. i prawidłowo ustaliły, że zobowiązania objęte wymienionymi tytułami wykonawczymi, co do których zostały zgłoszone zarzuty nie uległy przedawnieniu w dacie wystawienia tytułów wykonawczych tj. w dniu [...]03.2001 r.
Na mocy przepisu art. 35 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (t. jedn. Dz. U. z 1989 r., Nr 25, poz. 137 z późn. zm.) obowiązującej w dacie wymagalności należności z tytułu składek jak również na podstawie przepisu art. 24 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wystawiania tytułów wykonawczych tj. w dniu 08.03.2001 r. należności z tytułu zaległych składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia po upływie 10 lat od dnia, w którym stały się wymagalne. Przerwanie biegu przedawnienia przerywa: odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności.
Należy wskazać, że oprócz wydanej decyzji ratalnej z dnia [...]03.1993 r., której doręczenie kwestionuje skarżący, chociaż w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego, iż otrzymał tę decyzję w dniu [...].04.1993 r., przedmiotowe należności z tytułu składek zostały objęte w wyniku nie wykonania układu ratalnego przez skarżącego, tytułem wykonawczymi wystawionymi w latach 1994 i 1995 i zostały podjęte czynności egzekucyjne, co spowodowało przerwanie 5 - letniego terminu przedawnienia. W związku z powyższym wierzytelności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat od daty wymagalności. Stąd w dacie wystawienia ponownych tytułów wykonawczych w dniu [...].03.2001 r. wierzytelności z tytułu składek nimi objęte nie były przedawnione.
Zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym zarzuty rozpatrzone zostały zgodnie z art. 34 ust. 1 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zakres kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że Sąd sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem, Sąd sprawdza, czy wydanie decyzji nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, procesowego, a naruszenie prawa mające lub mogące mieć wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji zgodnie z przepisem art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
W związku z powyższym, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego lub procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając ją za zgodną z prawem, skargę oddalił na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło