IV SA/Wa 1298/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabella Janson,, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. sprawy ze skargi P. - Okręg w R. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia instrukcji gospodarowania wodą - oddala skargę - IV SA/Wa 1298/06 UZASADNIENIE Elektrownia Wodna "P." s. c., zwana dalej "spółką", złożyła do Wojewody [...] wniosek o zatwierdzenie instrukcji gospodarowania wodą elektrowni wodnej "P.", zwanej dalej elektrownią wodną, usytuowanej w m. M. na rzece W. w km 69+720 po prawej stronie [...] "P.", którego właścicielem i użytkownikiem jest "K." S. A. w R.. Do wniosku dołączono przedmiotową instrukcję. W toku postępowania administracyjnego skarżący zgłaszał uwagi dotyczące zapewnienia bezpiecznego przepływu ryb przez istniejącą po lewej stronie [...] oraz przez turbiny elektrowni, domagając się m. in. budowy nowych okien umożliwiających swobodną migrację ryb przez istniejącą [...], budowy nowej [...] po stronie elektrowni wodnej i zaopatrzenia wejścia elektrowni w szersze kraty, a także obciążenia właścicieli elektrowni obowiązkiem uiszczania stałych odszkodowań rekompensujących starty powstałe w ichtiofaunie. Wojewoda [...] w pkt I decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] zatwierdził w / w instrukcję gospodarowania wodą, a w pkt II decyzji termin obowiązywania swojej decyzji ustalił na dzień [...] maja 2015 r. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podniósł, że szczególne korzystanie z wód związane z poborem wód powierzchniowych z rzeki W. w km 69+720 dla potrzeb elektrowni wodnej uregulowane zostało pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym przez Starostę D. z dnia [...] lutego 2000 r. o znaku [...] z terminem jego ważności do dnia [...] grudnia 2050 r. Organ zaznaczył, że postępowanie administracyjne związane z zatwierdzeniem instrukcji gospodarowania wodą przez elektrownię wodną toczyło się równolegle z postępowaniem wszczętym z wniosku "K." S. A. w R., które dotyczyło udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rzeki W. [...] "P." i zatwierdzenia instrukcji gospodarowania wodą na tym [...]. Wojewoda [...] podniósł, iż instrukcja gospodarowania wodą dotycząca elektrowni wodnej, zwana dalej "instrukcją", została uzgodniona pismem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] marca IV SA/Wa 1298/06 2005 r., który sprawuje prawa właścicielskie do wód rzeki W., a także jest zgodna z instrukcją gospodarowania wodą [...] "P.", zatwierdzoną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. nr [...]. Organ wskazał, że P. Okręg w R. na rozprawie w dniu [...] marca 2005 r. podniósł sprawy dotyczące budowy nowej [...] dla ryb, nierealizowania przez elektrownię wodną przepływu nienaruszalnego, powołania specjalnej komisji do zbadania rzeczywistego spadu elektrowni wodnej oraz poziomu kanału wypływowego, zamontowania krat na wejściu do elektrowni wodnej o rozstawie 20 mm, sprawdzenia prawidłowości działania automatycznego pomiaru wody górnej i dolnej oraz ponoszenia przez użytkowników elektrowni wodnej stałych odszkodowań. Organ zaznaczył, iż do spraw tych nie odniósł się w prowadzonym postępowaniu z uwagi na to. że jego przedmiotem było jedynie zatwierdzenie przedłożonej instrukcji, a załatwienie poruszonych przez P. Okręg w R. spraw wymaga złożenia oddzielnych, prawidłowo sformułowanych wniosków. W odwołaniu od powyższej decyzji Wojewody [...] P. Okręg w R. podniósł, że zatwierdzona instrukcja będzie w dalszym ciągu powodować straty w rybostanie i prowadzić do dalszej degradacji środowiska wodnego rzeki W.. Sprecyzowano, iż instrukcja zawiera niewłaściwe dane dotyczące piętrzenia określone na 2,6 m zamiast ok. 4 m, wcześniejszy pobór wody przez elektrownię wodną powodujący obniżenie poziomu wysokości wody górnej przed nadchodzącym spływem podwyższonych po opadach stanów rzeki W. jest niezgodny z pozwoleniem wodnoprawnym na pobór wód dla elektrowni wodnej, a ponadto przez turbiny elektrowni wodnej nie jest realizowany przepływ nienaruszalny w ilości 2,39 m3/s przez powłoki [...] i 1 m3/s przez atrapę [...]. Minister Środowiska decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy pkt I powyższej decyzji Wojewody [...] oraz uchylił jej pkt II, umarzając w tym zakresie postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu swej decyzji Minister Środowiska stwierdził, że nie jest zasadny zarzut dotyczący niewłaściwie przyjętej wysokości piętrzenia, gdyż instrukcja nie operuje tym pojęciem, a jedynie pojęciem "spadu elektrowni", określanym na 2,8 m. Zdaniem organu brak jest także argumentów do przyjęcia innego sposobu realizacji przepływu nienaruszalnego niż przez [...] dla ryb i IV SA/Wa 1298/06 przez elektrownię, ponieważ przepuszczanie 2,39 m3 wody na sekundę przez powłoki [...] nie będzie przepływem dominującym i wabiącym ryby. Ponadto nie znajduje w ocenie organu uzasadnienia zarzut, iż niezgodna z pozwoleniem wodnoprawnym jest możliwość dokonania zrzutu wyprzedzającego przed nadejściem spodziewanej fali powodziowej. Podniesiono, że dopuszczenie zastosowania zrzutu wyprzedzającego nie leży w interesie elektrowni wodnej i będzie on stosowany wyłącznie w niezbędnych sytuacjach. W zaskarżonej decyzji zaznaczono również, iż obniżanie piętrzenia (powłok [...]) dopuszczono w określonych sytuacjach i to jedynie w okresie zimowym, czyli ograniczonej migracji ryb i rozwoju flory, co nie powinno więc ujemnie wpływać na środowisko. W skardze na powyższą decyzję Ministra Środowiska P. Okręg w R. podniósł, że zasada trwałego rozwoju nie może naruszać trwałości funkcji ekologicznych, które chronione są m. in. konwencjami międzynarodowymi, które uzupełniają i wzmacniają rangę prawną ustawy Prawo wodne i ustawy o ochronie przyrody. Zdaniem skarżącego [...] nie zapewnia zachowania przepływu nienaruszalnego, ponieważ jedyną drogą spływu są turbiny elektrowni, które powodują uszkodzenie lub niszczenie ryb. Skarżący podniósł, że podawana w dokumentacji sprawy wysokość spadu elektrowni w wysokości 2,8 m jest niewłaściwa, ponieważ przekracza on w przypadku elektrowni 4 m, a we wszystkich dotychczasowych postępowaniach wysokość spadu określono na podstawie rzędnej wody górnej i dolnej przy średniorocznym przepływie w danym przekroju koryta rzeki W., co jest niezgodne z rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 20 grudnia 1996 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie. Spad elektrowni jest ściśle związany z wysokością piętrzenia na [...]. Skarżący wskazał ponadto, że brano pod uwagę jedynie wysokość piętrzenia ruchomego przy pomocy powłok wynoszącą 2,6 m, pomijając dodatkowa wysokość progu betonowego, które to wysokości dają łącznie wysokość spadu elektrowni wodnej przekraczającą 3 m nawet przy przepływach wyższych średniorocznych. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska podniósł, że instrukcja gospodarowania wodą nie operuje pojęciem "wysokości piętrzenia", lecz pojęciem IV SA/Wa 1298/06 "spadu elektrowni", które nie są tożsame. Zdaniem organu żadna norma prawna nie podaje pojęcia spadu elektrowni. Jest on wielkością zmienną, zależną od przełyku elektrowni w danej chwili, a tym samym również od poziomu wody w danej chwili. Turbiny elektrowni są przystosowane do pracy przy różnych przepływach wody, przy których różne są również ich efekty ekonomiczne. Spad nominalny, przy którym osiąga się najlepsze efekty ekonomiczne, określa producent turbin i nie musi być on zgodny z wysokością piętrzenia. Minister Środowiska zaznaczył także, iż do przejścia ryb przez stopień wodny nie służy elektrownia wodna, lecz [...] dla ryb. Natomiast jeśli, zdaniem skarżącego, kraty na wlocie do elektrowni mają zbyt duży rozstaw, to istnieje możliwość nałożenia na elektrownię w odrębnym postępowaniu obowiązku ich przebudowy. Organ podniósł, że zaskarżona decyzja nie jest sprzeczna ze wskazanymi przez skarżącego przepisami, ponieważ nie stawiają one zasad ochrony przyrody ponad możliwością korzystania z jej zasobów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana pod tym względem kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do oddalenia skargi, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Jak wynika z materiałów znajdujących się w aktach sprawy na rzece W. w km 69+720 w m. M. znajdują się dwa obiekty: po lewej stronie – [...] "P.", którego właścicielem i użytkownikiem jest . "K." S. A. w R., a po prawej stronie - elektrownia wodna "P.", której właścicielem i użytkownikiem są wspólnicy spółki cywilnej Elektrownia Wodna "P." s. c. Kwestie związane z zapewnieniem przepływu nienaruszalnego rozwiązane zostały w przedstawionym przez wnioskodawcę operacie, instrukcji gospodarowania wodą [...] "P." oraz instrukcji gospodarowania wodą elektrowni wodnej "P.". Instrukcja gospodarowania wodą elektrowni wodnej "P." w pkt 2.4.3. określa przepływ nienaruszalny na min. 3,39 m3/s, określony pozwoleniem IV SA/Wa 1298/06 wodnoprawnym na pobór szczególny wody rzeki W. do produkcji energii elektrycznej z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...]. Sposób realizacji powyżej wskazanego - nie kwestionowanego przez skarżącego - przepływu nienaruszalnego, określony jest w pkt 2.5.5. i 3.3.1. instrukcji gospodarowania wodą [...], pkt 2.2. operatu wodnoprawnego oraz w pkt 3.2.1. instrukcji gospodarowania wodą elektrowni wodnej, które precyzują, że będzie on realizowany w ilości 1 m3/s przez [...] dla ryb, natomiast w ilości nie mniejszej niż 2,39 m3/s - przez elektrownię wodną. Skarżący domagając się budowy [...] przy prawym brzegu rzeki (po stronie elektrowni wodnej) nie przedstawił jakichkolwiek dowodów wskazujących na to, że określony powyżej sposób realizacji przyjętego przepływu nienaruszalnego powoduje ograniczenie ilości ryb w rzece W., prowadząc do jej degradacji. Z wyników kontroli dokonanej w dniu [...] czerwca 2004 r. w Przedsiębiorstwie przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. wynika natomiast, że stwierdzono prawidłowość eksploatacji [...] "P.", zapewniającego utrzymanie przepływu nienaruszalnego w W. o wielkości minimalnej 3,39 m3/s, spełnianie wszystkich warunków gospodarowania wodą zawartych w instrukcji gospodarowania wodą [...] oraz utrzymywanie przy komorach wejściowych do przepławki dla ryb poziomów gwarantujących prawidłową pracę [...]. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak na wstępie.