I OSK 299/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie NSA Wojciech Chróścielewski(spr.) Anna Łuczaj Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 26 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 listopada 2005 r. sygn. akt 4/II SA/Po 2204/03 w sprawie ze skargi K. K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia od wnoszącego skargę kasacyjną K. K. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wyrokiem z dnia 17 listopada 2005 r., 4/II SA/Po 2204/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę K. K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...], nr [...], w przedmiocie zwolnienia ze służby. Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. nr 7 poz. 58 ze zm.), zwolnił K. K. ze służby w Policji z dniem 2 września 2003 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że K. K. ostatecznym orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Poznaniu z dnia 16 lipca 2003 r. nr [...] uznany został za całkowicie niezdolnego do pracy w Policji. Funkcjonariusz przebywał na zwolnieniach lekarskich ze względu na stan zdrowia nieprzerwanie od 2 września 2002 r. W takiej sytuacji K. K. należało obligatoryjnie zwolnić ze służby w Policji. Komendant Wojewódzki Policji w Gorzowie Wlkp., po rozpatrzeniu odwołania K. K., rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, że wobec treści orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia 16 lipca 2003 r., zwolnienie strony ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 i art. 43 ust. 1 ustawy o Policji było w pełni uzasadnione. W skardze do Sądu K. K. podniósł, że czuje się zdrowym człowiekiem, a problemy, z którymi skierował się do lekarza spowodowane były jedynie znęcaniem się nad nim przełożonego. Ponadto skarżący zarzucił, że Komisja Okręgowa wydała orzeczenie bez badania i bez wzięcia pod uwagę faktu, że lekarz leczący skarżącego wydał opinie o powrocie skarżącego do zdrowia. Komendant Wojewódzki Policji w Gorzowie Wlkp. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził, że K. K. został zwolniony z Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Przepis ten stanowi, że policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia przez komisję lekarską jego trwałej niezdolności do służby. W myśl art. 26 ust. 1 tej samej ustawy zdolność fizyczną i psychiczną do służby w Policji ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Zgodnie z art. 40 ustawy o Policji oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz.U. nr 79, poz. 349 ze zm.) policjanta kieruje się z urzędu do komisji lekarskich, jeżeli stan zdrowia daje podstawę do przypuszczeń, że stopień jego zdolności do służby uległ zasadniczej zmianie lub że dalsze pełnienie przez tego policjanta służby na zajmowanym stanowisku jest niemożliwe. Skarżący od 2 września 2002 r. przebywał na ciągłym zwolnieniu lekarskim i w związku z tym został poddany badaniu przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW w Szczecinie, która stwierdziła w orzeczeniu z dnia 26 czerwca 2003 r., że jest on całkowicie niezdolny do służby w Policji. Tej samej treści orzeczenie wydała Okręgowa Komisja Lekarska w Poznaniu. Orzeczenie o całkowitej niezdolności skarżącego do pełnienia służby w Policji obligowało Komendanta Powiatowego Policji w [...] do zwolnienia skarżącego z tej służby. Przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji jest sformułowany kategorycznie i nie dawał przełożonemu możliwości uznaniowego potraktowania sprawy. Mając na uwadze powyższe względy Sąd stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nr [...] jak i rozkaz personalny organu I instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa.. W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. K. zarzucił temu wyrokowi: 1) naruszenie prawa materialnego - art. 43 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, przez błędną jego wykładnię, a mianowicie przez przyjęcie, iż skoro skarżący przebywał od 2 września 2002 r. na ciągłym zwolnieniu lekarskim do dnia 2 września 2003 r., to rozkaz personalny organów obu instancji są w pełni uzasadnione, gdy tymczasem z wykładni literalnej i logicznej tych dwóch przepisów wynika, iż dotyczą one sytuacji, gdy choroba, na podstawie, której resortowe komisje lekarskie orzekają trwałą niezdolność do służby trwa co najmniej 12 miesięcy, podczas gdy niezdolność do pracy trwała wprawdzie 12 miesięcy, ale choroba układu nerwowego wystąpiła pod koniec listopada 2002 r., a na tych to przesłankach Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w Szczecinie orzekła całkowitą niezdolność do służby w Policji - zwolnienie ze służby mogłoby zatem nastąpić po 26 listopada 2003 r., gdyby oczywiście skarżący nadal był niezdolny do pracy z powodu tej samej choroby, tj. depresji z objawami psychotycznymi; 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 106 § 3 przy zastosowaniu art. 106 § 5, (w skardze nie wskazano o jakie przepisy postępowania chodzi) przez nieprzeprowadzenie na wniosek skarżącego dowodu z opinii biegłych lekarzy sądowych z zakresu psychiatrii i neurologii, nie mówiąc już o tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny mógł dopuścić taki dowód z urzędu (przepisy k.p.c. nie ograniczają dowodów tylko do dokumentów). Uzyskanie opinii biegłych lekarzy psychiatrów pozwoliłoby Sądowi uzyskać wyczerpujący i obiektywny stan zdrowia skarżącego, przyczynę czasowej choroby typu nerwicowego oraz orzeczenie, czy skarżący nadaje się do służby w policji. W związku z powyższym skarżący wniósł o: 1) o uchylenie zaskarżonego wyroku w całej rozciągłości; 2) o stwierdzenie, że zaskarżony rozkaz personalny nr [...] z [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wlkp., utrzymujący w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...], jest nieważny, jako wydany z rażącym naruszeniem prawa, względnie: 3) o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu z ewentualnym zaleceniem rozpoznania sprawy z udziałem biegłych sądowych - lekarzy z zakresu psychiatrii i neurologii, którzy mieliby orzec, czy skarżący był zdolny do pracy w policji i od kiedy (w oparciu o zgromadzoną dokumentację lekarską). W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji w Gorzowie Wlkp. wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny. Złożona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie do końca odpowiada przedstawionym wymogom, bowiem nie wskazano w niej ustawy, której przepisy miał naruszyć Sąd I instancji. Z konstrukcji tego zarzutu można jednak wnioskować, iż skoro zarzucono naruszenie przepisów postępowania, to profesjonalnemu pełnomocnikowi chodziło o naruszenie przepisów p.p.s.a., których przez nieuwagę bezpośrednio nie powołano. Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. W sprawie nie podlegają sporowi dwie okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia. Fakt przebywania skarżącego nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich od 2 września 2002 r. oraz wydanie przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w Poznaniu w dniu 16 lipca 2003 r. orzeczenia o całkowitej niezdolności skarżącego do pracy w Policji. Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji wystąpienie łącznie obu przesłanek, o których mowa powyżej obligowało Komendanta Powiatowego Policji w [...] do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Przy czym jak słusznie zauważył Sąd I instancji przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji jest sformułowany kategorycznie i nie dawał przełożonemu możliwości uznaniowego potraktowania sprawy. Wbrew temu, co twierdzi skarżący w skardze kasacyjnej termin 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby wskazany w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, przed którym to upływem tego terminu zwolnienie nie może nastąpić, nie oznacza, iż konkretna choroba, która stała się przyczyną zwolnienia ze służby musi występować w okresie 12 miesięcy. W tej mierze należy przyjąć interpretację tego przepisu zastosowaną przez organy Policji oraz Sąd I instancji, iż wystarczy jedynie, że Policjant przebywał nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich w ciągu 12 miesięcy przed dniem zwolnienia ze służby. Nie jest istotne przy tym, czy w danym okresie Policjant leczył się na chorobę, która stała się przyczyną zwolnienia czy też w tym okresie zwolnienia lekarskie były wydawane z związku z leczeniem innych dolegliwości. Ważne jest jedynie, iż w tym okresie Policjant nie wykonywał służby w Policji, co stanowi przesłankę warunkującą możliwość jego zwolnienia. Orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Poznaniu z dnia 16 lipca 2003 r. o całkowitej niezdolności skarżącego do pracy w Policji, które stało się przyczyną jego zwolnienia, jest ostateczne i wiążące zarówno dla organów Policji jak i Sądu. Nie było więc możliwe podważanie ustaleń zawartych w tym orzeczeniu zarówno przez organy Policji jak i wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu dowodowym. Zarzut nie przeprowadzenia dowodu uzupełniającego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. - z opinii biegłych lekarzy, który zmierzałby do podważenia ustaleń zawartych w ostatecznym orzeczeniu Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Poznaniu jest więc całkowicie chybiony, a ponadto sprzeczny z prawem, bowiem w trybie tego przepisu można przeprowadzić wyłącznie uzupełniający dowód z dokumentów. Mając na uwadze wyżej podniesione względy na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O odstąpieniu od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. biorąc pod uwagę okoliczności sprawy w tym stan zdrowia składającego skargę kasacyjną.