III SA/Gd 371/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: WSA Alina Dominiak WSA Elżbieta Kowalik - Grzanka (spr.) Protokolant St. Sekr. Sąd. Beata Kaczmar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 11 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości sprawy dotyczącej naruszenia warunków higienicznych i zdrowotnych oddala skargę. Pismem z dnia 21 grudnia 2004r. K. K. wniosła o przeprowadzenie w jej mieszkaniu przy ul. [...] w G. badań mykologicznych w wyniku, których stwierdzono zagrzybienie wskazanego mieszkania. Postanowieniem z dnia 28 marca 2006r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] na podstawie art. 65 § 1 kpa. przekazał sprawę do rozpatrzenia zgodnie z właściwością Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [...]. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż nie jest właściwy w sprawie dotyczącej usunięcia przyczyn oraz skutków degradacji biologicznej w budynku przy ul. [...] w G. W zażaleniu na powyższe postanowienie K. K. zarzuciła brak wskazania podstawy prawnej przekazania, podając iż art.65§1 kpa. reguluje tok postępowania organu administracji państwowej w przypadku wniesienia podania do organu niewłaściwego, nie rozstrzyga natomiast o zasadności wniesienia podania do danego organu. Jednocześnie stwierdziła, iż jej pismo z dnia 18 marca 2006r. dotyczyło nie wniosku o usunięcie przyczyn i skutków degradacji biologicznej nieruchomości mieszkalnej lecz wydania decyzji skierowanej do właściciela obiektu, zobowiązującej go do wykonania stosownych działań. W konkluzji wniosła o wydanie decyzji na podstawie art.1, 2, 4 ust.1 pkt2 w połączeniu z art. 26 ust.1 i art.27 ust.1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej/Dz.U 1985 nr 12 poz.49 z późn.zm./. Postanowieniem z dnia 11 maja 2006r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 62 ust.3 i 4, art. 66 i 83ust.1 ustawy z dnia 7lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U z 2003r. nr 207 oz.2016 z póżn.zm.), w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części mogącego spowodować zagrożenie m.in. zdrowia ludzi właściwy organ nakazuje przeprowadzenie kontroli przez osoby posiadające uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo jest użytkowany w sposób zagrażający m.in. życiu lub zdrowiu ludzi, organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Organ odwoławczy wskazując na ustawę o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wyjaśnił szczegółowo z jakich przyczyn w stanie faktycznym sprawy właściwym do prowadzenia postępowania jest organ nadzoru budowlanego a nie inspektor sanitarny. W skardze na w/w postanowienie K. K. wniosła o jego uchylenie oraz o nakazanie pozwanemu wydania decyzji administracyjnej zobowiązującej właściciela nieruchomości w której zamieszkuje do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków na podstawie art. 27 ust.1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Nadto zarzuciła, iż organ odwoławczy nie odniósł się do niewłaściwie powołanego przez organ I instancji przepisu art. 65§1 kpa. jako podstawy przekazania, co stanowiło zarzut jej zażalenia. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W omawianej sprawie istotą problemu jest ustalenie zakresu działania organów inspekcji sanitarnej i nadzoru budowlanego w sytuacji stwierdzenia zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi na skutek istniejących nieprawidłowości w lokalu mieszkalnym znajdującym się w obiekcie budowlanym. W stanie faktycznym sprawy nie budzi wątpliwości, że zagrzybienie lokalu mieszkalnego skarżącej, stwierdzone badaniem mykologicznym stanowi zagrożenie dla zdrowia ludzi. W myśl art.27.1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U z 1998r. nr 90 poz.575 z późn.zm.) w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Jeżeli naruszenie wymagań, o których mowa w ust. 1, spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań; decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu/ust.2/. Natomiast zgodnie z art.66.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U z 2003r nr 207 poz.2016 z późn.zm.) w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, albo 3) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. 2. W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Stosownie zaś do art.62 ust.3 i 4 ustawy właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Kontrole, o których mowa w ust. 1, powinny być dokonywane, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6, przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Organem o którym mowa w tych przepisach na podstawie art.83 ust.1 w/w ustawy jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Materiał dowodowy zebrany w sprawie stanowi o zasadności stanowiska zajętego przez organy inspekcji sanitarnej. Zauważyć należy, iż obecność grzybów pleśniowych w mieszkaniu skarżącej może wynikać ze złego stanu technicznego budynku lub też z jego nieprawidłowego użytkowania. Organy państwowej inspekcji sanitarnej nie posiadają kompetencji do wydawania decyzji w sprawie usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku lub ich użytkowaniu, które zagrażają życiu lub zdrowiu ludzi. Sprawy te z mocy art.62 ust.3 i 4 a także art.66 i 83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane należą do właściwości inspektoratu nadzoru budowlanego, który dysponuje instrumentami prawnymi do egzekwowania wykonania decyzji. Wydanie decyzji na podstawie art.27 ustawy o PIS co postuluje skarżąca, w stanie faktycznym sprawy nie jest właściwe, gdyż postępowanie prowadzone przez organy inspekcji sanitarnej nie jest w stanie ustalić/wobec braku instrumentów prawnych/ strony zobowiązanej do jej wykonania tj. czy winien to być zarządca budynku czy też osoba, w dyspozycji, której mieszkanie się znajduje np. najemca, w zależności od ustalonego źródła stwierdzonych nieprawidłowości. Nie sposób bowiem uznać, zważywszy cel powołania inspekcji sanitarnej, aby w zakresie jej kompetencji było prowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego i ustalanie winnego w zakresie nieprzestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Natomiast postępowanie prowadzone przez inspektorat nadzoru budowlanego ma na celu przedsięwzięcie takich czynności, które służą utrzymaniu w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości czyli w danym przypadku usunięcia nieprawidłowości samego obiektu, co w konkretnym przypadku nie wyklucza nałożenia obowiązku wykonania określonych robót również w lokalu lub lokalach/por. wyrok NSA w Warszawie z dn.13.02.1998r. IV SA 757/96/. Tak więc gdy zachodzi konieczność badania czy źródło nieprawidłowości w zakresie warunków higienicznych i zdrowotnych związane jest z utrzymaniem obiektu budowlanego, właściwym do prowadzenia postępowania jest organ nadzoru budowlanego, w innym wypadku gdy nieprawidłowości we wskazanym zakresie nie są w żaden sposób związane z utrzymaniem lub użytkowaniem obiektu budowlanego jako całości - decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych uchybień na mocy art.27 ust.1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o PIS władny jest wydać państwowy inspektor sanitarny. Sąd nadto zwraca uwagę, że w art.7 kpa. ustanowiona została ogólna zasada kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu administracyjnym. Wynika z niej obowiązek działania z urzędu organu administracji publicznej, który podejmując każdą czynność procesową obowiązany jest zbadać zgodność z prawem, np. wszczynając postępowanie obowiązany jest zbadać swoją właściwość /art.19 kpa./ W niniejszej sprawie organy dopełniły tego obowiązku. Prawidłowo oceniły jakie postępowanie należałoby prowadzić aby wniosek skarżącej doprowadził do załatwienia sprawy w rozumieniu art.7 kpa. Wprawdzie organ I instancji wskazując jedynie na przepis art.65§1 kpa. podał niepełną podstawę prawną przekazania, to jednak organ odwoławczy przywołując odpowiednie przepisy ustawy Prawo budowlane, mimo braku bezpośredniego odniesienia do zarzutów zażalenia w tym przedmiocie, jednoznacznie wykazał podstawę przekazania konwalidując uchybienie w tym zakresie organu I instancji. W reasumpcji powyższych rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.