II SAB/Wa 143/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Asesor WSA - Jarosław Trelka po rozpoznaniu w dniu 25 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.P. z dnia 26 lipca 2006 r. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie wyznaczenia organu właściwego oraz przekazania odwołania W.P. z dnia 19 września 2000 r. od decyzji [...] z dnia [...] września 2000 r. w przedmiocie dodatku specjalnego postanawia odrzucić skargę. W.P. wniósł skargę z dnia 26 lipca 2006 r. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej. Podał w niej, że w dniu [...] września 2000 r. (ta błędna data została przez skarżącego skorygowana na [...] września 2000 r.) [...] wydał decyzję nr [...], w której orzekł o dodatku specjalnym przysługującym skarżącemu. Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie z dnia 19 września 2000 r., za pośrednictwem organu I instancji, do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA). Organ I instancji nie przesłał jednak akt postępowania do organu odwoławczego w terminie wskazanym w art. 133 Kodeksu postępowania administracyjnego, ani nie skorzystał z możliwości przewidzianych w art. 132 Kpa. Po likwidacji [...] w roku [...] jego następcą prawnym został Minister Obrony Narodowej. Dlatego w dniu 12 czerwca 2006 r. skarżący osobiście przekazał egzemplarz odwołania z dnia 19 września 2000 r. Ministrowi Obrony Narodowej. Organ ten nie przekazał w terminie 7 dni tego odwołania do organu I instancji, ani też nie wydał decyzji odwoławczej w terminie 30 dni. Skarżący podał też, że w dniu 19 lipca 2006 r. wezwał Ministra Obrony Narodowej do usunięcia naruszenia prawa, ale wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Skarżący wniósł więc o zobowiązanie organu do wydania decyzji odwoławczej lub o zobowiązanie go do przekazania odwołania (na podstawie art. 104 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) organowi I instancji w celu ewentualnego skorzystania z art. 132, a razie nieskorzystania z tego przepisu - z art. 133 Kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania. Podał, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. wydanym na podstawie art. 65 § 1 Kpa, przekazał powyższy wniosek z dnia 12 czerwca 2006 r. i odwołanie skarżącego z dnia 19 września 2000 r. do [...]. W ocenie organu to właśnie [...] powinien być adresatem tego odwołania i to ten organ pozostawał w bezczynności. Wydanie postanowienia z dnia [...] lipca 2006 r. czyni skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej bezprzedmiotową. Mając na uwadze, że skarżący nie określił jednoznacznie przedmiotu swojej skargi (tj. nie wskazał jednoznacznie, na czym polega bezczynność organu) oraz nie określił naruszenia prawa lub interesu prawnego, wezwany do sprecyzowania tej skargi, w piśmie z dnia 16 października 2006 r. podał, że jej przedmiotem jest bezczynność polegająca na zaniechaniu dokonania czynności materialno - technicznej, tzn. przekazania odwołania od decyzji [...] do organu I instancji. Skarżący podał też, że to przekazanie powinno jednocześnie wskazywać organ właściwy do rozpatrzenia jego odwołania. Przekazanie odwołania i wskazanie organu właściwego są, w ocenie skarżącego, czynnościami meterialno - technicznymi, których, wbrew obowiązkowi, Minister Obrony Narodowej nie wykonał. Ta kategoria czynności została ujęta, w jego ocenie, w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W piśmie z dnia 12 czerwca 2006 r. skierowanym do Ministra Obrony Narodowej skarżący wnosił o rozpoznanie swojego odwołania od decyzji z [...] września 2000 r., natomiast w wezwaniu z dnia 19 czerwca 2006 r. - o rozpoznanie tego odwołania albo jego przekazanie do organu I instancji, który zastosować powinien art. 132 lub 133 Kpa. Ostatecznie przedmiot skargi został określony w piśmie z dnia 16 października 2006 r. Skarżący w sposób jednoznaczny wskazał w nim, że przedmiotem swojej skargi uczynił bezczynność Ministra Obrony Narodowej polegającą na zaniechaniu przekazania odwołania do organu I instancji oraz wyznaczenie tego właśnie organu. Przedmiotem tym nie jest wydane postanowienie z dnia [...] lipca 2006 r. ani bezczynność w wydaniu innego rozstrzygnięcia procesowego, gdyż, jak konsekwentnie skarżący utrzymuje, takie przekazanie i wyznaczenie powinno być dokonane jedynie w drodze czynności faktycznej. Brak takiej czynności jest przedmiotem skargi. W postanowieniu z dnia [...] lipca 2006 r. Minister Obrony Narodowej uznał się za organ niewłaściwy w przedmiocie rozpoznania odwołania skarżącego z dnia 19 września 2000 r. i na podstawie art. 65 Kpa przekazał wniosek o jego rozpoznanie wraz z tym odwołaniem do [...], jako do organu właściwego. Skarżący nie uczynił jednak przedmiotem swojej skargi z dnia 26 lipca 2006 r. tego właśnie postanowienia (jest ono zaskarżalne i podlegać mogłoby ewentualnej skardze do sądu administracyjnego, po wyczerpaniu środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym). Jak wynika z pisma organu złożonego w Sądzie w dniu 13 października 2006 r., skarżący postanowienie z [...] lipca 2006 r. zaskarżył wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a ponadto złożył wniosek o stwierdzenie jego nieważności. Ponownie podkreślić należy jednak, że przedmiotem swojej skargi w niniejszym postępowaniu uczynił bezczynność w zakresie materialno - technicznej czynności przekazania odwołania do organu I instancji oraz określenia tego organu. Wobec powyższego wskazać przede wszystkim należy, że organ, który w sprawie jest niewłaściwy, "wyznacza" organ właściwy w postanowieniu o przekazaniu sprawy wydanym na podstawie art. 65 Kpa. W tej właśnie formie i trybie organ niewłaściwy wyraża swoje oświadczenie woli i wiedzy odnośnie organu uprawnionego (zobowiązanego) do załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie na mocy postanowienia z dnia [...] lipca 2006 r. za taki organ został uznany [...]. Ponieważ przedmiotem skargi nie jest to postanowienie, Sąd nie dokonał oceny legalności takiego rozstrzygnięcia. Z tego samego powodu Sąd nie dokonał w ogóle oceny, czy w sprawie "wyznaczenia" w tym postanowieniu organu właściwego Minister Obrony Narodowej pozostaje w bezczynności. Skoro jednak skarżący zaskarżył bezczynność organu polegającą na braku "wyznaczenia" organu właściwego dokonywanego w formie - jak twierdzi - czynności materialnej, technicznej, to konieczne jest wyjaśnienie, że poza formą określoną w art. 65 Kpa procedura administracyjna nie przewiduje innego sposobu wskazania organu właściwego. Organ nie ma zatem prawnego obowiązku, poza tym przepisem, wskazywania organu właściwego, chyba, że chodzi o spory o właściwość rozstrzygane na podstawie art. 22 § 1 Kpa. Stąd wniosek, że nie można mówić o jego bezczynności w tym zakresie. Skarga na taką "bezczynność" podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Bezczynność w zakresie przekazania sprawy jako czynności materialno - technicznej nie podlega skardze do sądu administracyjnego z analogicznego powodu. Owo "przekazanie" następuje w trybie art. 65 Kpa. Poza tym przepisem nie można mówić o prawnym obowiązku organu przekazania odwołania skarżącego od decyzji z [...] września 2000 r. Takie przekazanie nie dokonuje się w trybie czynności technicznych, lecz następuje w formie procesowej - postanowienia wydanego na podstawie art. 65 Kpa. Skoro jednak przedmiotem skargi jest bezczynność w przekazaniu odwołania jako czynności technicznej, to o takiej bezczynności w sensie prawnym nie może być mowy. Skarga na nią podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Nie można podzielić oceny skarżącego, że przekazanie odwołania i wskazanie organu właściwego objęte jest zakresem art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawa procesowa wymaga bowiem, aby taka "inna czynność" dotyczyła bezpośrednio uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie tej cechy przekazania odwołania i wyznaczenia organu właściwego brakuje. Nie można więc mówić o bezczynności organu także z tego względu. Ponadto tak sformułowana skarga zmierza w istocie do obejścia przepisu art. 65 § 1 zdanie drugie in fine Kpa. Przekazanie sprawy (w tym odwołania), z którego rzeczywiście faktycznie wynika "wyznaczenie" organu właściwego, następuje w formie zaskarżalnego postanowienia. Od postanowienia wydanego w wyniku rozpoznania zażalenia przysługuje natomiast skarga do sądu administracyjnego. Skarżący nie jest więc pozbawiony sądowej ochrony. Warunkiem udzielenia takiej ochrony jest jednak wyczerpanie administracyjnego toku instancji, gdyby skarżący nie zgadzał się z tym postanowieniem. Taka sądowa ochrona może być też zapewniona w razie bezczynności w przedmiocie wydania postanowienia w trybie art. 65 Kpa. Skarżący zdecydował jednak zaskarżyć "bezczynność" polegającą na zaniechaniu dokonania czynności faktycznych. Taka skarga nie może być uznana za dopuszczalną. Powyżej wyrażonej oceny nie zmieniają wątpliwości dotyczące przedmiotu postanowienia z dnia [...] lipca 2006 r. Ściśle biorąc organ przekazał w nim nie odwołanie, lecz wniosek o rozpoznanie odwołania (sentencja tego postanowienia). Ponieważ jednak integralną częścią, załącznikiem tego wniosku było odwołanie (jego kolejny egzemplarz), Sąd uznał, że w postanowieniu z [...] lipca 2006 r. przekazano organowi właściwemu ([...]) odwołanie. W niniejszej sprawie wątpliwości te mają znaczenie marginalne. Skarga nie dotyczy bowiem tego postanowienia ("...postanowienie Ministra Obrony Narodowej o przekazaniu [...] dwóch pism, nie dotyka przedmiotu zaskarżenia. Nie pozostaje ono z nim w żadnym związku procesowym..." - pismo skarżącego z dnia 16 października 2006 r.). Sąd nie jest uprawniony do zmiany przedmiotu skargi wbrew wyraźnemu, jednoznacznemu stanowisku skarżącego. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w sentencji.