VI SA/Wa 2421/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] w przedmiocie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym oddala skargę Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2005 roku, wydaną z upoważnienia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymana została w mocy decyzja Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdzająca, że Pan M. S., zam. ul. K., [...] podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia [...] stycznia 1999 roku do dnia [...] grudnia 2004 roku. Organ odwoławczy w całości podzielił ustalenia faktyczne i argumentację prawną zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, że Pan M. S. od dnia [...] sierpnia 1994 roku do dnia [...] grudnia 2004 roku prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą, zarejestrowaną pod numerem ewidencyjnym [...], zgodnie z wydrukiem z ewidencji gospodarczej, wydanym dnia [...] stycznia 2005 roku przez Urząd Miejski Wydział Rozwoju Miasta w B. Ponadto odwołujący się, zgodnie z pismem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2005 roku, znak [...] posiadał jednocześnie status pracownika. Na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) obowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 23 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 roku oraz art. 8 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 6 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 roku – obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 obowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 roku i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 roku powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach zdrowotnych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Z powyższych przepisów wynika, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Podjęcie działalności gospodarczej, zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 19 listopada 1999 roku Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, z późn. zm.) może nastąpić po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Ponadto dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie ma moment rozpoczęcia i zakończenia wykonywania takiej działalności zgodny z przepisami prawa, nie zaś zaprzestanie jej wykonywania np. wskutek zawieszenia działalności z uwagi na brak osiągania przychodów. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał również, że nabycie przez Pana M. S. statusu pracownika, nie wyłączyło podlegania przez niego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, albowiem zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135) obowiązującej od dnia 1 października 2004 roku, art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 roku oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm.), obowiązującej do dnia 31 marca 2003 roku – w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Jednocześnie zdaniem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia należy podnieść, że art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 roku o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989 roku, Nr 46, poz. 250 z późn. zm.) zgodnie z którym ubezpieczeniu nie podlegały osoby prowadzące działalność określoną w art. 1, które były równocześnie pracownikami zatrudnionymi w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa wymiaru obowiązującego w danym zawodzie albo były objęte odrębnymi przepisami w zakresie zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego – utracił moc z dniem 1 stycznia 1999 roku w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.). Na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2005 roku M. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie w całości oraz stwierdzenie, że strona nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej pozarolniczej w okresie od [...] stycznia 1999 roku do dnia [...] grudnia 2004 roku wraz z zasądzeniem od organu na jego rzecz kosztów postępowania w sprawie. Skarżący decyzji organu II instancji zarzucił naruszenie przepisów art. 66 ust. 1 lit. c), art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także art. 8 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 6 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym i art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 23 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 9 kpa przez to, że obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne jest uzależniony od uzyskiwania przychodów z działalności gospodarczej zaś skarżący w tym okresie nie uzyskał żadnego przychodu z działalności gospodarczej. Sam fakt formalnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie oznacza i nie udowadnia prowadzenia działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji organów administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 dalej jako p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną. Badając zaskarżoną decyzję pod tym kątem Sąd uznał skargę M. S. za niezasadną. Wbrew twierdzeniom skarżącego zaskarżona decyzja nr [...] z dnia [...] października 2005 roku Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nie narusza prawa. Przyłączając się w całości do argumentacji prawnej, podanej w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2005 roku należy wskazać, że pogląd skarżącego, iż warunkiem objęcia danej osoby obowiązkiem ubezpieczenia społecznego a co za tym idzie ubezpieczenia zdrowotnego jest prowadzenie przez nią działalności gospodarczej i tylko takiej, która przynosi dochody, jest całkowicie błędny w świetle obowiązującego prawa i orzecznictwa sądów apelacyjnych i Sądu Najwyższego. Przede wszystkim zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej jest stanem faktycznym a nie prawnym, nie przewidują bowiem takiego stanu ani przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999 roku Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.) ani poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 23 grudnia 1988 roku o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.), ani przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 90, z 1993 r. poz. 416 ze zm.). Pojęcie takie nie zostało również wprowadzone do ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 197, poz. 887 ze zm.). Definicję "działalności gospodarczej" określa art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 roku Prawo o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101 poz. 1178 ze zm.). Stanowi on, że działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Podjęcie działalności gospodarczej może nastąpić po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców (art. 7 w/w ustawy Prawo o działalności gospodarczej z zastrzeżeniem ust. 2 i 3). Zaprzestanie zaś wykonywania działalności gospodarczej skutkuje wykreśleniem wpisu z ewidencji działalności gospodarczej (art. 88 c cyt. ustawy). Skoro skarżący nie dokonał wyrejestrowania działalności z ewidencji, to znaczy, że nie zaprzestał jej prowadzenia i podlega w związku z tym obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu a co za tym idzie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany na własny rachunek i ryzyko osoby prowadzącej taką działalność, która inaczej niż w przypadku stosunku pracy sama dysponuje swoim czasem przeznaczonym na wykonywanie działalności i może go wykorzystać na bezpośrednie świadczenie usług, na czynności pomocnicze, wreszcie może swój czas wykorzystać na sprawy prywatne (leczenie, sprawy rodzinne, urlop itp.). Takie stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w [...] w wyroku z dnia [...] grudnia 2003 roku [...] jak również Sąd Apelacyjny w [...] w wyroku z dnia [...] września 2003 roku [...]. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 lipca 2003 roku (II UK 111/03-OSN - Zbiór Urzędowy – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Nr 17 z 2003 r. – okładka) wyraził pogląd, że faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienia lub w czasie ich poszukiwania nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni przychyla się do stanowiska zawartego w cytowanych orzeczeniach, które znajdują zastosowanie w sprawie niniejszej. Prowadzenie działalności nie jest bowiem, jak twierdzi skarżący, równoznacznie z osiąganiem dochodów, jak również nie ma żadnej zależności między obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a co za tym idzie ubezpieczenia zdrowotnego i obowiązkiem podatkowym. W tym stanie rzeczy, skoro skarga M. S. nie zawierała uzasadnionych podstaw prawnych należało ją jako bezpodstawną oddalić w oparciu o art. 151 p.p.s.a.