II SA/Gd 622/05

WyrokWSA w Gdańsku2006-10-25

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Andrzej Przybielski, Barbara Skrzycka-Pilch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając cel wywłaszczenia za zrealizowany, mimo braku pełnego materiału dowodowego i nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy te naruszyły prawo, nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący stanu faktycznego i nie rozpatrując całości materiału dowodowego. Brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, mimo istnienia przesłanek uzasadniających jej przeprowadzenie (konieczność uzgodnienia interesów stron oraz wyjaśnienie sprawy), stanowił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku A. K. o zwrot nieruchomości wywłaszczonej pod budowę parkingu samochodowego. Prezydent Miasta odmówił zwrotu, uznając cel wywłaszczenia za zrealizowany. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieprzeprowadzenie rozprawy. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 25października 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2004r., nr [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 2004r., nr [...] Prezydent Miasta , na podstawie art. 142 w zw. z art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 oraz art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 104 § 1 i 2 kpa, po rozpatrzeniu wniosku A.K. o zwrot nieruchomości położonej w G. przy ul. S., stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] mkw, odmówił zwrotu nieruchomości położonej w G. przy ul. S., stanowiącej wydzieloną geodezyjnie działkę nr [...] o pow. [...] mkw, karta mapy [...] , zapisanej w księdze wieczystej Kw Nr [...] , prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. Wydział Ksiąg Wieczystych. W uzasadnieniu wyjaśniono, że przejęcie przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 1969r. związane było z realizacją inwestycji pod nazwą "budowa parkingu samochodowego". Organ I instancji wskazał, że wizja lokalna przeprowadzona z udziałem wszystkich stron postępowania wykazała, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Dodatkowym faktem potwierdzającym zrealizowanie celu wywłaszczenia jest znajdująca się w aktach sprawy mapa sytuacyjno-wysokościowa, na której zaznaczono wybetonowane miejsca postojowe dla samochodów. Realizacja celu wywłaszczenia nastąpiła zgodnie z decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] marca 1970r. nr 17/70 o lokalizacji szczegółowej. W ocenie organu I instancji zbędność na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu lub w umowie należy oceniać przez pryzmat sposobu korzystania z tej nieruchomości. Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że zgodnie z celem na nieruchomości istnieją miejsca postojowe dla samochodów, zaś ustalenia wizji lokalnej wskazują jedynie, że miejsca te są w złym stanie technicznym, jednakże okoliczność ta nie może przesądzać o tym, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A.K., wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie o zwrocie nieruchomości zgodnie z wnioskiem. Zaskarżonej decyzji odwołująca się zarzuciła mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 w zw. z art. 77 i art. 86 kpa przez niewyjaśnienie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, art. 76 § 1 kpa poprzez uznanie za dokument urzędowy decyzji z dnia [...].03.1970r. nr [...], a tym samym uznanie go jako dowód w sprawie, art. 10 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie wnioskodawcom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, art. 10 w zw. z art. 89 § 2 i art. 95 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy w sytuacji, gdy uzgodnienie stanowisk stron mogło doprowadzić do zmiany stanowiska Gminy Miasta G. w sprawie zwrotu, zwłaszcza w zakresie planowanego wprowadzenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu podstaw odmowy zwrotu tej części wywłaszczonej nieruchomości, która jak wynika z uzasadnienia stanowi skarpę, znajdującą się poza ogrodzeniem przedmiotowych działek. Ponadto odwołująca się zarzuciła zaskarżonej decyzji mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego w postaci: niezastosowania art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku o zwrot, błędną interpretację art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, iż realizacja celu następuje również w sytuacji, gdy ewentualne nakłady inwestycyjne zostają dokonane niezgodnie z przepisami prawa oraz niezastosowanie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie dotyczącym zwrotu tej części wywłaszczone nieruchomości, która zgodnie z uzasadnieniem stanowi skarpę, znajdująca się poza ogrodzeniem przedmiotowych działek. Odwołująca się domagała się również uzupełnienia materiału dowodowego o szczegółowe plany zagospodarowania przestrzennego w latach 1969-2003 oraz dokumentację związaną z realizacją celu wywłaszczenia. Decyzją z dnia [...] maja 2005r. nr [...] Wojewoda , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 9a i art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w § 2 umowy notarialnej z dnia [...] stycznia 1969r. zapisano, iż przejęcie przedmiotowej nieruchomości związane jest z realizacją inwestycji – budową parkingu samochodowego. W umowie powołano się na postanowienie [...] wydane przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej wyrażające zgodę na propozycję lokalizacyjną inwestora polegającą na budowie parkingu samochodowego na terenie G. między ulicami M, S. i P. S. Ponadto w decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej nr [...] z dnia [...] marca 1970r. ustalono lokalizację szczegółową na budowę parkingu bez dokonania inwestycji budowlanych na terenie położonym w G., ograniczonym ulicami M., P. S., S. oraz posesją przy ul. M. nr [...]. W ocenie organu odwoławczego w/w dokumenty pozwalają bezspornie określić cel, na jaki przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona, ponieważ zaś cel wywłaszczenia został określony w umowie sprzedaży, jak również w innych dokumentach zebranych w trakcie postępowania, nie zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w tym zakresie. Organ odwoławczy wskazał, że z ustaleń dokonanych podczas wizji lokalnych przeprowadzonych przez organ I instancji wynika, że sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości wskazuje na jej wykorzystywanie na cele parkingu samochodowego: asfaltowe i brukowe elementy placu przeznaczone do parkowania samochodów, poziome oznaczenia miejsc postojowych. Podobny opis terenu zawiera dołączona do akt sprawy opinia techniczna, z której wynika, że działka nr [...] stanowi fragment terenu zajętego przez parking samochodowy. O fakcie wykorzystania przedmiotowego terenu pod parking świadczy również zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej dotyczące rejestracji działalności gospodarczej, polegającej m.in. na prowadzeniu parkingu strzeżonego przy zbiegu uli P.S. i A.M. W ocenie organu odwoławczego z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie cel wywłaszczenia został zrealizowany. Skoro cel nabycia nieruchomości został definitywnie osiągnięty, to nie istnieje możliwość jej zwrotu. Wojewoda wskazał ponadto, że organ bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania decyzji. Podniósł również, że stronie został zapewniony czynny udział w postępowaniu. Strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie oraz o możliwości zapoznawania się i uzupełniania materiału dowodowego, zaś pełnomocnik strony uczestniczyła w przeprowadzonych oględzinach nieruchomości. Organ odwoławczy podniósł także, że znikoma cześć działki obejmuje fragment urządzonej skarpy. Ponieważ skarpa stanowi trwały element zagospodarowania terenu, przewidziany w planie realizacyjnym, jej wyodrębnienie w tym miejscu byłoby bezzasadne, gdyż zakłóciłoby, a nawet uniemożliwiłoby prawidłowe funkcjonowanie przyległego obszaru. Wskazał, że kryterium decydującym o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości jest, poza wnioskiem poprzedniego właściciela, jednie to, czy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Skargę na powyższą decyzję wniosła A.K., wnosząc o uchylenie decyzji wydanych przez organy obu instancji i przekazanie sprawy o zwrot nieruchomości organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W skardze zarzuca się mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 w zw. z art. 77, art. 80 i art. 86 kpa przez niewyjaśnienie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, art. 136 kpa poprzez nie zobowiązanie Gminy Miasta G. do przedłożenia dokumentacji związanej z realizacją celu, na jaki nieruchomość została wywłaszczona, art. 76 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez uznanie za dokument urzędowy decyzji z dnia [...].03.1970r. nr [...], a tym samym uznanie go jako dowód w sprawie, jak również uznanie za dokument urzędowy dokumentów powołujących się na ten dokument, art. 10 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie wnioskodawcom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz art. 10 w zw. z art. 89 § 2 i art. 95 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy w sytuacji, gdy uzgodnienie stanowisk stron mogło doprowadzić do zmiany stanowiska Gminy Miasta G. w sprawie zwrotu, zwłaszcza w zakresie planowanego wprowadzenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego w postaci: niezastosowania art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku o zwrot, błędną interpretację art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, iż realizacja celu następuje również w sytuacji, gdy ewentualne nakłady inwestycyjne zostają dokonane niezgodnie z przepisami prawa, naruszenie art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwalał organowi drugiej instancji na ustalenie, iż przed upływem 7 lat od wywłaszczenia rozpoczęto prace związane z realizacją parkingu oraz na ustalenie, iż pomimo upływu 10 lat od dnia wywłaszczenia cel ten został zrealizowany, niezastosowania art. 136 ust. 3 w zw. z art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niezastosowania art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie dotyczącym zwrotu tej części wywłaszczone nieruchomości, która zgodnie z uzasadnieniem stanowi skarpę, znajdująca się poza ogrodzeniem przedmiotowych działek. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując, że zarzuty zawarte w skardze zostały podniesione przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji i zostały już przez Wojewodę rozpatrzone i ocenione pod względem formalno-prawnym i faktycznym. Podniósł, że postępowanie wyjaśniające pozwoliło na jednoznaczne ustalenie, iż wywłaszczona nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu. Wskazał również, że rozpatrując przedmiotową sprawę, zasadnie zastosowano art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z dyspozycją art. 233 tej ustawy. Prezydent Miasta działając w imieniu Gminy Miasta G. w piśmie procesowym z dnia [...] października 2005r. wskazał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem organ odwoławczy, podzielając ustalenia i rozstrzygnięcie organu I instancji, dokonał pełnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz przyjął jako właściwe podjęte rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2004r. nr [...]naruszają prawo. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowi inaczej. Jedną z zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 7 kpa zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zgodnie zaś z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Uprawnienie stron postępowania do udziału w postępowaniu dowodowym uregulowane zostało w art. 10 § 1 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Z przepisu art. 79 kpa wynika zaś, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem (§1); strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (§2). Zgodnie z przepisem art. 89 kpa organ administracji publicznej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa (§ 1); organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin (§ 2). Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują prowadzenia rozprawy w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zatem ocena tego, czy przeprowadzenie rozprawy przyspieszy lub uprości postępowanie, czy trzeba uzgodnić interesy stron, czy wyjaśnienie sprawy wymaga udziału świadków, biegłych, dokonania oględzin, należy do organu. Wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 89 § 1 i 2 kpa zobowiązuje organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w formie rozprawy. Celem rozprawy, w konieczności uzgodnienia interesów stron, jest doprowadzenie do konfrontacji stron, która umożliwi organowi wyważenie słusznych interesów stron w danej sprawie. Natomiast przeprowadzenie rozprawy ze względu na konieczność wyjaśnień sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin jest uzasadnione rodzajem środków dowodowych niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu odstąpienie przez organ administracji publicznej od przeprowadzenia rozprawy w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki do jej przeprowadzenia stanowi naruszenie przepisów art. 89 § 2 kpa. Jednocześnie naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji bez względu na to, czy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Bezspornym jest, że w przedmiotowym postępowaniu organy obu instancji nie przeprowadziły rozprawy administracyjnej. Z akt administracyjnych wynika, iż strony zajęły odmienne stanowisko odnośnie zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel określony w umowie sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. W ocenie Gminy Miasta G. cel określony w umowie został zrealizowany. Skarżąca zwróciła się do Prezydenta Miasta o przedłożenie do akt sprawy szczegółowych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w latach 1969-2003 dla terenów, na których położona jest przedmiotowa nieruchomość, wszelkiej dokumentacji związanej z realizacją celu na jaki nieruchomość została wywłaszczona, w tym decyzji lokalizacyjnych, planów realizacyjnych oraz pozwoleń na budowę i użytkowanie oraz wszelkiej dokumentacji związanej z faktycznym wykorzystywaniem nieruchomości przez osoby trzecie w latach 1969-2003. Skarżąca wskazała, że dowody z powyższych dokumentów mają być przeprowadzone na okoliczność niezrealizowania pod względem prawnym i faktycznym celu wywłaszczenia lub ewentualnie, że nastąpiło użycie wywłaszczonej nieruchomości na inny cel. Skarżąca ponowiła wniosek dowodowy w powyższym zakresie również w odwołaniu od decyzji organu I instancji domagając się uzupełnienia materiału dowodowego. Jak wynika z akt administracyjnych w wyniku przeglądu dokumentacji architektoniczno-budowlanej odnaleziono decyzję Nr [...] z dnia [...] marca 1970r. o lokalizacji szczegółowej na budowę parkingu bez dokonania inwestycji budowlanych na terenie położonym w G. ograniczony ulicami M., P.S., S. oraz posesją przy ul. M, nr [...] oraz stanowiącą załącznik do powyższej decyzji mapę sytuacyjno-wysokościową (k. 11 i 12 akt administracyjnych). W aktach administracyjnych brak natomiast aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również dokumentów wskazujących na przeznaczenie przedmiotowego terenu w okresie po wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości. Stanowiska stron, jak również braki w dokumentacji dotyczącej przedmiotowej nieruchomości uzasadniały uznanie, iż interesy stron wymagają uzgodnienia, albowiem skarżąca, odmiennie niż Gmina Miasta G., oceniała zrealizowanie celu wywłaszczenia nieruchomości oraz jej niezbędność na cel określony w umowie sprzedaży z dnia [...] stycznia 1969r. Należało zatem uznać, iż interesy skarżącej A.K. oraz Gminy Miasta G. wykluczały się nawzajem, co uzasadniało przeprowadzenie rozprawy. Z akt administracyjnych wynika również, że w dniu [...] maja 2003r. oraz w dniu [...] października 2004r. organ I instancji przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości ze sposobu jej zagospodarowania. Biorąc powyższe pod uwagę, w myśl art. 89 § 2 kpa, organ I instancji powinien przeprowadzić rozprawę administracyjną, a tym samym zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu. Wskazane wyżej braki w dokumentacji architektoniczno-budowlanej nie pozwalają, w ocenie Sądu, na stanowcze ustalenie, czy cel wywłaszczenia, określony w umowie sprzedaży przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany. Dokonane w tym zakresie ustalenia organów obu instancji są w związku z tym dowolne, a tym samym decyzje oparte na takich ustaleniach naruszają przepisy postępowania art. 7 i 77 kpa. Zgodnie bowiem z zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie administracyjne ma obowiązek rzetelnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Uzyskane w ten sposób ustalenia faktyczne stanowią zaś podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Należy wskazać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały oparte na niepełnym materiale dowodowym. Wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości zostało dokonane w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974r., Nr 10, poz. 64 ze zm.) na podstawie umowy nabycia nieruchomości zawartej przez ubiegającego się o wywłaszczenie z właścicielem. Zgodnie z art. 3 powyższej ustawy wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli nieruchomość jest ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych (ust. 1); na obszarze miasta może być również wywłaszczona nieruchomość lub kompleks nieruchomości niezbędny dla planowej realizacji na ich terenie budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego (ust. 2). Zgodnie zaś z art. 216 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przepisy rozdziału 6 działu III tej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych przez Skarb Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W myśl art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Należy zatem uznać, iż w myśl cytowanych wyżej przepisów nieruchomość przejęta w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości staje się zbędna na cele wywłaszczenia, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego cel albo pomimo upływu 10 lat od dnia zawarcia umowy, cel ten nie został zrealizowany. W ocenie Sądu organu obu instancji nie ustaliły sposobu zagospodarowania przedmiotowego terenu w okresie po zawarciu w dniu [...] stycznia 1969r. umowy sprzedaży, a tym samym nie zbadały, czy zostały spełnione przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości określone w art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ocena dokonana przez organy obu instancji, w której wskazują, iż cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany, oparta jest na materiale dowodowym, który nie został zebrany w sposób pełny oraz rzetelnie rozpatrzony. Przeprowadzony przez organ I instancji dowód z oględzin przedmiotowej działki nie może być podstawą do oceny jego zagospodarowania w okresie 35 lat od dnia wywłaszczenia do czasu rozpatrywania wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Z przeprowadzonych oględzin wynika natomiast, że na przedmiotowym terenie prowadzona jest przez podmiot prywatny działalność gospodarcza polegająca na udostępnianiu miejsc parkingowych, zaś organy obu instancji nie dokonały niezbędnych ustaleń, czy parking stanowi realizację celu publicznego w rozumieniu art. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Z kolei decyzja nr [...] z dnia [...] marca 1970r. o lokalizacji szczegółowej powoływana przez organy obu instancji została wydana z naruszeniem prawa, brak jest bowiem w aktach administracyjnych decyzji o lokalizacji ogólnej. Na istnienie decyzji o lokalizacji ogólnej nie może wskazywać treść postanowienia z dnia [...] września 1968r. Nr [...] (k. 10 akt administracyjnych), w której nie wskazano danych identyfikujących powyższą decyzję, tj. daty wydania, numeru oraz organu administracji wydającego decyzję. Również opinia techniczna dotycząca sposobu zagospodarowania przedmiotowej działki (k. 25 akt administracyjnych) nie mogła być podstawą do rozstrzygnięcia sprawy, albowiem opiera się wyłącznie na przeprowadzonej przez rzeczoznawcę budowlanego w dniu [...] lutego 2004r. wizji lokalnej oraz planie lokalizacyjnym działki, a zatem na podstawie opinii nie można dokonać prawidłowej oceny zagospodarowania przedmiotowego terenu w okresie od daty wywłaszczenia. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji ze względów wskazanych wyżej wydane zostały z naruszeniem art. 7 i 77 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem prawidłowe zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego przez organy obu instancji mogło prowadzić do rozstrzygnięcia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości skarżącej. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ wyjaśni kwestię możliwości przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w sprawie, dokona pełnego zebrania i rzetelnego rozpatrzenia materiału dowodowego w celu ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki zwrotu na rzecz skarżącej wywłaszczonej nieruchomości. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło