II SA/Kr 1772/03
WyrokWSA w Krakowie2006-10-24
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Grażyna Firek, Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, zamiast zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia innej, powiązanej sprawy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasady stosowania art. 138 § 2 K.p.a., który stanowi wyjątek od zasady orzekania co do istoty sprawy. W sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od innej, toczącej się sprawy, organ powinien zawiesić postępowanie, a nie uchylać decyzję i przekazywać ją do ponownego rozpatrzenia, chyba że wykaże konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania nakazu rozbiórki ogrodzenia wykonanego przez W. P. Organ pierwszej instancji odmówił wydania nakazu, uznając, że budowa ogrodzenia nie wymagała pozwolenia ani zgłoszenia. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że rozstrzygnięcie zależy od innej, toczącej się sprawy dotyczącej legalności starszego ogrodzenia. W. P. złożył skargę do sądu, zarzucając opieszałość i brak rozstrzygnięć.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzono, że decyzja nie może być wykonywana w całości i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Grażyna Firek ( spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. P. kwotę 10 zł. ( dziesięć złotych ), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 1772/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] maja 2002 r. znak: [...] na podstawie art. 80 ust. 2 pkt. l, art. 81 ust. l pkt. 2, art. 83 ust. l w związku z art. 51 ust. l pkt l i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. z 2000 r. - Dz. U. Nr 106, póz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2000 r. - Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z późn.zm.) po rozpatrzeniu sprawy: ogrodzenia pełnego z desek pomiędzy działkami nr ew. [...] a nr ew. [...] w obr. [...] położonymi w Z. - wykonanego przez inwestora W. P. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. odmówił wydania nakazu rozbiórki tego ogrodzenia.
W jej uzasadnieniu organ wskazał, że w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu [...].06.2001 r. stwierdził, iż pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] obr. [...] (pomiędzy posesjami nr [...] i [...] przy ul. K. w Z.) inwestor W. P. wykonał na istniejącej podmurówce drewniane ogrodzenie pełne o wys. 2,20m na długości 19,2 m., podmurówka ma wys. 9 cm od strony działki nr ew. [...], a [...] do 26 cm od strony działki nr ew. [...], a w czasie ponownych oględzin przeprowadzonych w dniu [...].12.2001 r. stwierdził, że ogrodzenie to jest niższe niż 2,20m.
Odnosząc powyższe ustalenia do przepisów organ stwierdził, że zgodnie z art. 29 ust. l pkt. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 z późn.zm.) budowa ogrodzenia nie wymaga pozwolenia na budowę, zaś zgodnie z treścią art. 30 ust. l w/w ustawy Prawo budowlane zgłoszenia wymaga jedynie budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych niezależnie od ich wysokości oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m, niezależnie od ich usytuowania, a zatem skoro do budowy przedmiotowego ogrodzenia nie było wymagane ani pozwolenie na jego budowę ani zgłoszenie to należało odmówić wydania nakazu jego rozbiórki. Organ wskazał nadto, że w niniejszym postępowaniu nie rozpatrywał sprawy naruszenia granicy pomiędzy w/w działkami, ponieważ wykorzystanie do celów budowlanych cudzej nieruchomości może rodzić tylko roszczenia (właściciela do inwestora) o charakterze cywilno-prawnym, a sprawę ogrodzenia wykonanego przez W. P. w roku 1979 rozpatruje w odrębnym postępowaniu.
W odwołaniu od powyższej decyzji I. M. wniosła o jej uchylenie i zarzuciła, że zaskarżona decyzja jest wadliwa, ponieważ nie można legalizować wzmocnienia ogrodzenia ścianą z desek w przypadku, gdy w sprawie samego ogrodzenia od ponad roku toczy się postępowanie o samowolę budowlaną.
Decyzją z dnia 30 maja 2003 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. z 2000 r. - Dz. U. Nr 98, póz. 1071 z późn.zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. z 2000 r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) po rozpatrzeniu powyższego odwołania Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił się zaskarżoną decyzje w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Organ odwoławczy, po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu I instancji i wydanej decyzji dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, że organ ten nie uczynił zadość przepisom ustawy Prawo budowlane. W ocenie organu odwoławczego skarżona decyzja została wydana przedwcześnie , skoro organ I instancji ustalił, iż przedmiotowe ogrodzenie z desek, zlokalizowane pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] obr. [...] w Z. zostało wykonane w roku 2001 na istniejącym fundamencie betonowym ogrodzenia siatkowego wykonanego w roku 1979, a sprawa ogrodzenia wykonanego w roku 1979 rozpatrywana jest w odrębnym postępowaniu organu I instancji w trybie o legalność przedmiotowego ogrodzenia. Organ odwoławczy wskazał, że wprawdzie w sprawie tej organ I instancji wydał w dniu [...] maja 2002 r. decyzję znak: [...] umarzającą postępowanie administracyjne, ale od decyzji tej zostało wniesione odwołanie, w związku z czym wydana decyzja nie jest ostateczna. Zatem, zd. organu odwoławczego, organ I instancji powinien wstrzymać się z wydaniem decyzji w sprawie ogrodzenia z desek wykonanego na istniejącym fundamencie ogrodzenia siatkowego, wykonanego w 1979 r., w sprawie którego toczy się postępowanie o legalność, do czasu wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie, bowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy trwającego postępowania o legalność ogrodzenia wybudowanego w 1979 r., a powyższe stanowisko musiało skutkować w myśl art. 138 § 2 KPA uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie W. P. zarzucił, że brak ostatecznych i jednoznacznych decyzji uniemożliwia mu od trzech lat przeprowadzenie bardzo istotnych prac tj. ocieplenia budynku i zabudowy tarasu oraz uporządkowania spornych spraw dotyczących posesji stanowiącej jego własność. Skarżący podkreślił, że obiekty: gospodarczo-garażowy oraz gospodarczo-składowy są obiektami pozostałymi z czasów budowy tj. lat 1970-1980, które przed rokiem 1994 zostały częściowo przebudowane /wymiana elementów zgniłych/ oraz zamontowane zostały w nich drzwi uchylne. Zd. skarżącego okoliczności te potwierdzają zgromadzone dowody tj. dokumentacja zdjęciowa oraz notatki kontroli PINB, zeznania świadków oraz zeznania jego samego. Skarżący wskazał także, iż trudności w załatwieniu przedmiotowej sprawy , jak i innych spraw dotyczących obiektu gospodarczo-składowego, ogrodzenia stałego działki oraz wykonania ogrodzenia pełnego z desek na istniejącym ogrodzeniu z siatki pomiędzy działką nr [...] i nr [...] wynikają z pomówień, odwołań oraz niewłaściwego przedstawiania istotnych szczegółów przez I. M..
Skarżący zarzucił również, że nie są egzekwowane sprawy dotyczące istotnego naruszenia przepisów, a mianowicie samowoli budowlanej tj. garażu wykonanego przez I. M. oraz postawienie przez nią ogrodzenia stałego wzdłuż ul. K..
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł ojej oddalenie i przytoczył raz jeszcze argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97§ l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy/.
Skarga jest uzasadniona, ale z innych przyczyn niż zostały w niej wskazane. Uprawnienia kasacyjne organu odwoławczego mają charakter wyjątkowy, zasadą bowiem jest orzekanie co do istoty sprawy i kasacyjny rodzaj decyzji organu odwoławczego, stanowiący wyłom od tej zasady nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138§2 KPA jest uzasadnione w przypadku stwierdzenia , że rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części , przy czym w uzasadnieniu takiej decyzji należy określić co ma składać się na takie postępowanie , a nadto organ jest zobowiązany do wykazania dlaczego nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego w trybie art. 136 KPA.
W okolicznościach niniejszej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, gdyż została wydana przedwcześnie. Zd. organu, skoro toczy się postępowanie o legalność ogrodzenia siatkowego wykonanego w 1979 r. to od rozpatrzenia tej sprawy zależy rozstrzygnięcie sprawy nin., a zatem organ I instancji powinien wstrzymać się z wydaniem decyzji do czasu zakończenia postępowania o legalizację ogrodzenia z 1997 r.
Dlatego też, zd. organu odwoławczego, w myśl art. 138§2 KPA zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu i sprawa podlegała przekazaniu do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Organ odwoławczy nie stwierdził nawet, że w nin. sprawie zachodzą podstawy do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części lub w całości, a tym bardziej nie wskazał co ma składać się na to postępowanie wyjaśniające, nie wykazał także dlaczego nie jest możliwe uzupełnienie tego postępowania, skoro organ widział taką potrzebę, w trybie art. 136 KPA.
Tymczasem , w okolicznościach nin. sprawy, gdy organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od rozstrzygnięcia sprawy o legalizację ogrodzenia z 1979r. to winien był zawiesić postępowanie do czasu ostatecznego zakończenia tamtej sprawy, a po jej zakończeniu , po podjęciu postępowania, w zależności od wyników postępowania o legalizację albo zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy albo w przypadku zachodzenia przesłanek z art. 138§2 KPA tj. konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, przy wykazaniu dlaczego nie jest możliwe uzupełnienie tego postępowania w trybie art. 136 KPA wydać decyzje kasacyjną. Z powyższych względów Sad uznał, że organ II instancji naruszył zasady z art. 138§2 KPA, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
Sąd oddalił wniosek dowodowy zgłoszony przy piśmie z dnia [...] marca 2006 r. przez I. M. oraz wniosek dowodowy zgłoszony przez W. P. w piśmie z dnia [...] października 2006 r. uznając, że zgłoszone dowody z dokumentów nie są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości /art.106§3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. cyt. wyżej/.
Mając na uwadze przytoczone okoliczności Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na zasadzie art. 145§1 pkt l/c/ cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. , na zasadzie art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku, a na zasadzie art. 200 tej ustawy orzekł jak w pkt III sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło