III SAB/Łd 26/06

PostanowienieWSA w Łodzi2006-08-02

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie niewydania orzeczenia potwierdzającego zerwanie układu ratalnego podlega kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie niewydania orzeczenia potwierdzającego zerwanie układu ratalnego jest niedopuszczalna, ponieważ działalność ZUS w tym zakresie nie ma charakteru działalności administracji publicznej i nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Zerwanie układu ratalnego, który następuje w formie umowy, nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Łodzi w przedmiocie niewydania orzeczenia potwierdzającego zerwanie układu ratalnego. Sąd pierwszej instancji stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do WSA w Warszawie, jednak NSA uchylił to postanowienie. ZUS wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a zerwanie układu ratalnego nie wymaga wydania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 sierpnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2006 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. w przedmiocie niewydania orzeczenia potwierdzającego zerwanie układu ratalnego p o s t a n a w i a odrzucić skargę. W dniu 24 grudnia 2005 roku S. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. w przedmiocie niewydania orzeczenia potwierdzającego zerwanie układu ratalnego. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jako właściwemu miejscowo. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2006 roku Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w/w postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż sąd nie może uznać się za niewłaściwy i przekazać sprawę innemu sądowi administracyjnemu dokonując własnej oceny, jak powinien być określony organ pozostający w bezczynności. Jeżeli skarżący wnosi skargę na bezczynność określonego organu, to sąd powinien rozpoznać skargę na bezczynność organu wskazanego przez stronę, gdyż dopiero w wyniku rozpoznania skargi może dojść do rozstrzygnięcia, czy wskazany przez skarżącego organ pozostaje w bezczynności. Dotyczyć to może również dopuszczalności skargi. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. wniósł o odrzucenie skargi – ze względu na fakt, iż sprawa nie należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego. W razie nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż zawarcie układu ratalnego następuje w drodze umowy, tym samym zerwanie układu ratalnego nie wymaga wydania żadnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Zakres właściwości rzeczowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2002 roku Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z treści art. 3 § 1 i 2 pkt 1 - 8 tej ustawy wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg, które mogą dotyczyć aktu administracyjnego, wydanego w postępowaniu administracyjnym (decyzje i postanowienia – pkt 1 i 2) oraz w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (postanowienia, na które służy zażalenie – pkt 3). Ponadto zaskarżalne są inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa – pkt 4, akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej – pkt 5, inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej – pkt 6, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego – pkt 7, bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 wskazanego przepisu - pkt 8. Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Z treści przedmiotowej skargi wynika, iż S. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Ł. w przedmiocie niewydania orzeczenia potwierdzającego zerwanie układu ratalnego. Działalność zakładu ubezpieczeń społecznych, w zakresie objętym skargą w sprawie niniejszej, nie ma charakteru działalności administracji publicznej. Działalność ta nie podlega zatem kontroli sądów administracyjnych. W konsekwencji powyższego, przedmiot niniejszej sprawy jak i powyższa skarga nie mieszczą się w katalogu określonym w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na bezczynność zakładu ubezpieczeń społecznych w tym przedmiocie nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Nie można jednocześnie zgodzić się z zarzutem skarżącej, iż o zerwaniu układu ratalnego zakład rozstrzyga w drodze decyzji, gdyż stwierdzenie takie nie znajduje oparcia w obowiązującym prawie. Wskazać bowiem należy, iż stosownie do treści art. 29 ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 1998 roku, Nr 137, poz. 887 ze zm.) odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie należności na raty następuje w formie umowy, co oznacza, iż organ nie ma obowiązku wydania decyzji administracyjnej w przypadku niedotrzymania warunków takiej umowy przez jedną ze stron. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło