IV SA/Wa 944/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska,, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Anna Mruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2006r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z dnia [...] marca 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. uchylającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 2 kpa ostateczną własną decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r. o przyznaniu renty strukturalnej i jednocześnie odmawiającą przyznania renty strukturalnej Z. B. W uzasadnieniu decyzji podano, iż organ pierwszej instancji po weryfikacji wniosku z dnia 25 stycznia 2005 r. Z. B. wydał w dniu [...] lutego 2005 r. postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków do przyznania renty strukturalnej, zawierające pouczenie, iż warunkiem przyznania renty jest przekazanie gospodarstwa rolnego przejmującym oraz zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej w ciągu 6 miesięcy od daty otrzymania postanowienia oraz przedłożyć dowody potwierdzające dokonanie tych czynności. Kierownik Biura Powiatowego AR i MR w W. na podstawie dokumentów (zmian do wniosku, załączników i oświadczeń) złożonych przez wnioskodawczynię w dniu 3 marca 2005 r., uznał, iż Z. B. spełnia warunki do renty strukturalnej i decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. przyznał jej rentę od dnia 1 marca 2005 roku. W dniu 6 lipca 2005 r. do organu I instancji wpłynęło zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - Placówki Terenowej w W., z którego wynikało, iż Z. B. - jako rolnik - podlegała ubezpieczeniu społecznemu do dnia 30 czerwca 2005 r. Na podstawie wyjaśnień złożonych przez skarżącą w piśmie z dnia 10 sierpnia 2005 r. ustalono, że decyzja o przyznaniu renty socjalnej jest obarczona błędami, ujawnione zostały bowiem fakty, które w dniu jej wydania nie były organowi znane. Jak się okazało, skarżąca we wniosku o przyznanie renty nie zadeklarowała wszystkich użytków rolnych będących własnością współmałżonka, nie przekazała będącego własnością współmałżonka udziału w działce, stanowiącej użytek rolny o pow. całk.1,45 ha, a więc nie przeniosła własności gospodarstwa w całości na rzecz następcy. Wskazane nieprawidłowości spowodowały naruszenie § 6 ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. a oraz § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r., co doprowadziło do wznowienia postępowania z urzędu przez organ I instancji na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, które zakończyło się uchyleniem decyzji o przyznaniu renty strukturalnej i odmowie jej przyznania. W konstatacji organ odwoławczy stwierdził, iż po przeanalizowaniu akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu pierwszej instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. B. podniosła, iż zaskarżona decyzja jest dla niej bardzo krzywdząca. Skarżąca przyznała, iż we wniosku o przyznanie renty strukturalnej nie wykazała udziału męża stanowiącego 0,11 ha w działkach [...] i [...], położonych w N., gdyż o nim nie wiedziała. Mąż ten swój udział w międzyczasie przekazał swojej siostrze aktem notarialnym. Podkreśliła, iż to spowodowało, że w dniu składania wniosku pozostało więcej 0,5 ha użytków rolnych, jeżeli zostanie doliczony udział męża 0,11 ha. Przekroczenie stanowiło zaledwie 0,07 ha, przy czym udział ten został już przekazany na osobę trzecią. Skarżąca podniosła, iż jest gotowa przekazać synowi pozostawione sobie działki o pow. łącznej 0,46 ha, aby tylko została ponownie przyznana jej renta, gdyż nie ma żadnych środków do życia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddziału Regionalnego w W. wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją ma charakter nadzwyczajny i może mieć miejsce w przypadkach ściśle określonych w art. 145 § 1 pkt 1-7 kpa, tj. gdy postępowanie, w którym zapadła decyzja, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością, wyliczoną wyczerpująco we wskazanych wyżej przepisach prawa procesowego. W przedmiotowej sprawie decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2005 r. Kierownik Biura Powiatowego AR i MR w W. przyznał Z. B. rentę strukturalną od dnia 1 marca 2005 r. do dnia 1 lutego 2015 r. w wysokości 1.181,42 zł. Uczynił to na podstawie wniosku strony i dołączonych do niego dokumentów, a podstawę prawną stanowiły przepisy §§ 4-9 i 21 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. Nr 114, poz. 1191). Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2001 r. Kierownik Biura Powiatowego AR i MR wznowił postępowanie zakończone decyzją wyżej opisaną z dnia [...] czerwca 2005 r., przy czym organ błędnie podał datę tej decyzji - [...] stycznia 2005r.- która faktycznie jest datą złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Jako podstawę prawną wskazał art. 145 § 1 pkt 5 kpa, w uzasadnieniu zaś podał, iż otrzymał dokumenty: zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. oraz akt notarialny z dnia [...] sierpnia 2005 r., które nie były znane organowi w dniu wydania decyzji, a mają one wpływ na rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2000 r., IV SA 1885/99, LEX nr 50152). Dokonując oceny w tym kontekście zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji trzeba stwierdzić, iż w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja faktyczna i prawna nie miała miejsca. Powołane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej (...) w § 6 ust. 1 pkt 1 stanowi, iż warunek przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 4 pkt 4 uważa się za spełniony, jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład gospodarstwa będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności z zastrzeżeniem § 9 pkt 1. Jak stanowi przepis par. 4 tego rozporządzenia rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu, będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym, położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dokonując wykładni powołanych wyżej przepisów należy dojść do wniosku, iż przedmiotem przekazania są tylko te użytki rolne, które - niezależnie od tego czy były odrębną własnością wnioskodawcy i jego małżonka, czy też stanowiły współwłasność małżeńską - wchodziły w skład gospodarstwa rolnego i na których producent rolny , ubiegający się o rentę strukturalną, prowadził działalność rolniczą, o jakiej mowa w par. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia. Innymi słowy , chodzi o te użytki rolne, stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą - gospodarstwo rolne - na których wnioskodawca prowadził określoną działalność rolniczą, ponosząc z związku z tym określone ciężary , jak też uzyskując określone korzyści, niezależnie od tego czy stanowiły własność odrębną jego lub małżonka, czy też ich współwłasność. Z materiału dowodowego wynika, iż w gospodarstwie rolne o pow. 2,413 ha , objęte wnioskiem o przyznanie renty strukturalnej, składające się z nieruchomości rolnych położonych we wsi T., stanowiło odrębną własność skarżącej. Natomiast w skład tegoż gospodarstwa nie wchodził stanowiący odrębną własność jej małżonka – W. B. udział wynoszący 3/40 nieruchomości rolnej o pow. ca. 1,45 ha, położonej we wsi N. Udział ten mąż skarżącej nabył w drodze spadkobrania- po zmarłym ojcu, co stwierdza prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] stycznia 2001 r. Następnie udział ten umową darowizny w formie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 2005 r. darował siostrze – R. O. Wskazany udział o pow. 0, 11 ha, jak podała skarżąca, stanowi część gospodarstwa rolnego, którego współwłaścicielami są: K. B. - matka W. B. oraz jego rodzeństwo. Z akt sprawy nie wynika, aby udział ten został fizycznie z całego gospodarstwa wydzielony i aby W. B. - mąż skarżącej lub sama skarżąca prowadzili na nim działalność rolniczą w rozumieniu par. 2 pkt 1 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. Błędne jest zatem stanowisko organów orzekających obu instancji, że fakt nabycia w drodze spadkobrania przez męża skarżącej udziału w gospodarstwie rolnym, położonym w innej miejscowości, chociaż istniał przed wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2006r. o przyznaniu renty strukturalnej i nie był znany organowi pierwszej instancji w dniu jej wydania, stanowi nową okoliczność lub nowy dowód w znaczeniu wskazanego przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Żadną miarą taki fakt nie może być uznany za przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa uzasadniającą wznowienie postępowania, skoro według tego, co powiedziano powyżej nie ma on wpływu na rozstrzygnięcie sprawy o przyznanie skarżącej renty strukturalnej. W świetle powyższych wywodów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja, jak też decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego - art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 kpa oraz prawa materialnego § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r., co uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego tychże aktów na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 cyt. ustawy orzeczono o wykonalności zaskarżonej decyzji.