VII SA/Wa 1196/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-12
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Mariola Kowalska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej jest dopuszczalne, gdy organ nie zbadał, czy obiekt budowlany stwarza zagrożenie dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej jest niedopuszczalne, jeśli organ nie zbadał przesłanek określonych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., w szczególności czy obiekt stwarza zagrożenie dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Brak takich przesłanek nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania, a jedynie otwiera drogę do merytorycznego rozstrzygnięcia, w tym oceny możliwości zezwolenia na użytkowanie obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budynku przechowalni owoców wybudowanego w 1982 r. w ramach samowoli budowlanej, znajdującego się przy granicy działki skarżącego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając, że budowa była zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego i że stan techniczny budynku jest dobry. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący domagał się rozbiórki budynku, podnosząc, że stanowi on zagrożenie dla bezpieczeństwa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2006 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/Wa 1196/06
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2005r na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył w ramach nadzoru budowlanego postępowanie prowadzone w sprawie budynku przechowalni owoców na terenie nieruchomości położonej w miejscowości [...] gm. [...] .
W uzasadnieniu podał, iż przeprowadzone w dniu [...] stycznia 2005r oględziny wykazały istnienie przy granicy działki na nieruchomości stanowiącej własność K. S., położonej w miejscowości [...] gm. [...], budynku murowanego- przechowalni owoców.
Przedmiotowy budynek o wymiarach 12,40m x 22,00m został wybudowany w 1982r przez ojca K. S. w ramach samowoli budowlanej.
Dach budynku jest dwuspadowy ze spadkiem jednej połaci na działkę sąsiednią przy czym wody opadowe odprowadzane są na działkę własną za pomocą rury spustowej.
Budowa tego budynku była zgodna z obowiązującym w 1982r Planem Zagospodarowania Przestrzennego Zespołu Wiejskich Jednostek Osadniczych co wynika z pisma Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2005r.
Do przedmiotowej budowy organ zastosował przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r Prawo budowlane, nakładając postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2005r na podstawie art. 56 Prawa budowlanego na K. S. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wraz z oceną techniczną budynku przechowalni owoców o zgodności jej wykonania ze sztuką budowlaną, Polskimi Normami i przepisami oraz inwentaryzacji geodezyjno powykonawczej.
Z przedłożonej inwentaryzacji wynika, iż stan przedmiotowego budynku jest dobry, nie wymaga żadnych prac doprowadzających go do stanu zgodnego z prawem i obiekt nadaje się do użytkowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż brak jest podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu i należy wystąpić o udzielenie pozwolenia na użytkowanie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania S. S., decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006r na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do zmiany lub uchylenie zaskarżonej decyzji bowiem budowa była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a z inwentaryzacji sporządzonej przez osobę uprawnioną wynika, iż stan budynku jest dobry i nadaje się on do użytkowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S. S.
Skarżący podniósł, iż przedmiotowy budynek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej w granicy z działką stanowiącą jego własność i posiada okno w ścianie znajdującej się w granicy.
Zdaniem skarżącego, budynek ten zagraża bezpieczeństwu ludzi oraz mienia dlatego skarżący domaga się jego rozbiórki podnosząc iż budynek posiadający ścianę z oknem nie powinien znajdować się w granicy działki.
W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W sprawie bezspornym jest, iż przedmiotowy obiekt został zrealizowany przed dniem [...] stycznia 1995r, a zatem dla likwidacji zaistniałej samowoli budowlanej miały zastosowanie w związku z treścią art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.) uprzednio obowiązujące przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r Prawo budowlane, które organ zastosował.
Przepisy Prawa budowlanego z 1974r nie przewidywały bezwzględnego stosowania przymusowej rozbiórki lecz pozwalały na legalizację samowolnie wzniesionych obiektów, o ile nie zachodziły przesłanki przewidziane w art. 37 tej ustawy.
W rozpoznawanej sprawie zostało wykazane, iż wybudowany w ramach samowoli budowlanej budynek nie naruszał ustaleń obowiązującego Planu Zagospodarowania Przestrzennego.
Organ nie dokonał natomiast żadnych ustaleń i nie wyjaśnił, czy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ograniczono się jedynie do zacytowanego przepisu art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego bez wskazania, czy samowolnie wzniesiony budynek powoduje zagrożenie dla ludzi lub mienia, czy też niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia oraz bez podania okoliczności, które składają się na taki stan.
Organ powinien ponownie rozważyć okoliczności o których mowa w art. 37 ust 1 pkt 2 i ustosunkować się do zaprezentowanych przez skarżących w trakcie postępowania administracyjnego informacji o zsuwającym się z dachu budynku śniegu na działkę skarżących co stwarza ich zdaniem zagrożenie dla ludzi lub mienia oraz pogorszenie warunków użytkowych działki.
Dopiero dokonanie ustaleń i wyjaśnienie, iż nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 Prawa budowlanego pozwala organowi prowadzić postępowanie pod kątem możliwości zezwolenia na użytkowanie.
Brak przesłanki z art. 37 prawa budowlanego nie oznacza bowiem, że nie ma innych możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i postępowanie jest bezprzedmiotowe.
Umorzenie postępowania powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Otóż, taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie.
Postępowanie zostało bowiem wszczęte na żądanie osób mających przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, które nie zrezygnowały z dochodzenia swoich praw, a ponadto, rozstrzygnięcie tej sprawy co do jej istoty przez wydanie decyzji administracyjnej miało oparcie w materialnych przepisach prawa administracyjnego i leżało we właściwości organu pierwszej instancji.
Organ winien ocenić możliwość zezwolenia na użytkowanie badając czy budynek został wzniesiony na terenie przeznaczonym na cele budowlane i czy według opinii technicznej budynek wzniesiony został stosownie do przepisów o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i w końcu czy nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i mienia.
W przypadku stwierdzenia, iż zrealizowany obiekt narusza warunki techniczno-budowlane uzasadnione jest wydanie decyzji w trybie określonym w art. 40 Prawa budowlanego.
Stwierdzić należy, iż powyższych czynności organ nie wykonał lecz z naruszeniem art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w ramach nadzoru budowlanego.
Brak wyjaśnienia sprawy w aspekcie wyżej wskazanym powoduje, iż zaskarżona decyzja została również wydana z naruszeniem art. 7, 77 i 107 § 3 kpa.
Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszoinstancyjnej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 wyżej powołanej ustawy.
Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło