III SA/Gd 376/06

WyrokWSA w Gdańsku2006-10-11

Skład orzekający: Alina Dominiak, Anna Orłowska, Arkadiusz Despot-Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy tymczasowe aresztowanie żołnierza zawodowego, który następnie został skazany prawomocnym wyrokiem z warunkowym zawieszeniem kary, a zwolniony ze służby w trakcie aresztowania, może stanowić podstawę do trwałego pozbawienia go należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej?
Ratio decidendi
Tymczasowe aresztowanie żołnierza zawodowego, nawet jeśli skutkuje zwolnieniem ze służby w tym okresie i późniejszym skazaniem z warunkowym zawieszeniem kary, nie może stanowić podstawy do trwałego pozbawienia go należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem. Przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie przewidują utraty tych świadczeń w takiej sytuacji, a różnicowanie żołnierzy w zależności od zastosowania tymczasowego aresztowania narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.
Stan faktyczny
K. R., żołnierz zawodowy, został tymczasowo aresztowany, a następnie zwolniony ze służby wojskowej w trakcie aresztowania. Organ pierwszej instancji zawiesił wypłatę należności związanych ze zwolnieniem, powołując się na tymczasowe aresztowanie. Organ odwoławczy częściowo uchylił decyzję, ale w dalszym ciągu utrzymywał w mocy zawieszenie wypłaty niektórych należności, mimo że postępowanie karne zostało zakończone wyrokiem skazującym z warunkowym zawieszeniem kary. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując na prawomocne zakończenie postępowania karnego i brak podstaw do dalszego zawieszenia wypłaty świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy Marynarki Wojennej RP w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, oraz zasądził od Dowódcy Marynarki Wojennej RP na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie NSA Anna Orłowska WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Dowódcy Marynarki Wojennej RP z dnia 17 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia wypłaty należności pieniężnych I. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia 19 lipca 2005 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Dowódcy Marynarki Wojennej RP na rzecz skarżącego kwotę 2400 (dwa tysiące czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją z dnia 19 lipca 2005 r., nr [...] na podstawie art. 92 ust. 1 i 2 , art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 i 3, art. 95 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), zawiesił z dniem 30 kwietnia 2005 r. wypłatę K. R. należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej do czasu ustania przesłanek uzasadniających to zawieszenie. W skład zawieszonych należności weszły: pełna odprawa, wypłacane przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby co miesiąc świadczenie pieniężne, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany przejazd na koszt wojska, gratyfikacja urlopowa niewykorzystana w roku zwolnienia ze służby, dodatkowe uposażenie roczne. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia 7 kwietnia 2005 r. st. chor. szt. K. R. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego z dniem 30 kwietnia 2005 r. Wymieniony z dniem zwolnienia ze służby nabył uprawnienia do opisanych należności pieniężnych. Z uwagi na tymczasowe aresztowanie K. R. w dniu 15 marca 2005 r. zaistniały przesłanki określone w art. 92 ust. 1 ustawy do zawieszenia tych należności. Dowódca Marynarki Wojennej RP po rozpatrzeniu odwołania wydał decyzję, którą uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej zawieszenia wypłacanego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby co miesiąc świadczenia pieniężnego i jednocześnie utrzymał w mocy pozostałe rozstrzygnięcia. W dniu 1 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję organu odwoławczego wskazując, że Dowódca Marynarki Wojennej RP dokonał kontroli decyzji I instancji oceniając jedynie zasadność zarzutów odwołania, a nie uwzględnił stanu faktycznego istniejącego w dniu wydawania swojej decyzji. Ponadto organ odwoławczy uchylając w części decyzję organu niższej instancji nie orzekł co do istoty sprawy w tym zakresie, czym naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd zobowiązał organ II instancji do rozpoznania oraz rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie i z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu rozstrzygnięcia. Następnie Dowódca Marynarki Wojennej RP decyzją nr [...] z dnia 17 maja 2006 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej zawieszenia wypłacanego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby co miesiąc świadczenia pieniężnego i umorzył postępowanie w tym zakresie oraz utrzymał w mocy pozostałe rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu organ odwoławczy przypomniał, że K. R. w odwołaniu podnosił, iż odprawy dotyczy art. 94 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i nie podlega ona ograniczeniom z art. 92 ust. 1 tej ustawy, jak również okoliczność, że organem właściwym do rozstrzygania w przedmiocie świadczenia pieniężnego wypłacanego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby jest Wojskowe Biuro Emerytalne. Ponadto jego zdaniem prawo do urlopu i ekwiwalentu za urlop jest niezbywalne i nie podlega ograniczeniom. Organ odwoławczy ustalił, że środek zapobiegawczy – tymczasowe aresztowanie K. R. zastosowane początkowo przez Wojskowy Sąd Garnizonowy w G. od dnia 17 marca 2005 r. do dnia 17 czerwca 2005 r. zostało przedłużone do dnia 17 września 2005 r. K. R. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w dniu 30 kwietnia 2005 r., a więc w czasie tymczasowego aresztowania. Zaszły więc przesłanki do zawieszenia świadczeń w myśl art. 92 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W chwili wydania decyzji organu II instancji K. R. nie był już tymczasowo aresztowany, ale postępowanie karne prowadzone przeciwko niemu nie zostało umorzone, ani też nie został on uniewinniony prawomocnym wyrokiem sądu. Nie ma więc możliwości zastosowania art. 92 ust. 2 cytowanej ustawy, który przewiduje, że w razie umorzenia postępowania karnego albo uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu żołnierz zawodowy otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz zawieszone należności pieniężne, choćby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Organ odwoławczy uznał, że zgodnie z art. 96 ust. 7 ustawy wypłaty świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 dokonuje wojskowy organ emerytalny właściwy dla adresu zameldowania żołnierza, w tym przypadku Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w G. Zatem decyzja organu I instancji w tym zakresie wydana została przez organ nieuprawniony. Następnie organ II instancji podał, że w myśl art. 94 ust. 1 ustawy odprawa przysługuje tylko żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, natomiast art. 92 ust. 1 ustawy nie zawęża pojęcia należności pieniężnych do wyszczególnionych w art. 95 ustawy, ale mówi o "należnościach pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej". W związku z powyższym organ odwoławczy nie miał wątpliwości, że odprawy wypłacane żołnierzom są należnościami pieniężnymi, które przysługują im w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej. Takie samo rozumowanie ma zastosowanie do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, wymienionego w art. 95 pkt 2 ustawy i dlatego podlegało ono zawieszeniu. W odniesieniu do kwestii podnoszonych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej stanowi uposażenie należne żołnierzowi zawodowemu w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Powołał się także na stanowisko Sądu Najwyższego, który podzielił pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że uposażenie wypłacone w ostatnim miesiącu służby jest uposażeniem należnym na ostatnio zajmowanym stanowisku (por. wyrok z dnia 2 grudnia 1996 r., II SA 1271/96, niepublikowany). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. R. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji w części utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie pierwszej instancji, zasądzenie od organu administracji kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: 1) obrazę art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nie rozpoznanie istotnych okoliczności sprawy, a mianowicie pominięcie faktu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie jego odpowiedzialności karnej; 2) obrazę przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 92, 94, 95, 96 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez stwierdzenie, iż w sprawie zachodzi podstawa do zatrzymania świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby, podczas gdy winny one być wypłacone. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Dowódca Marynarki Wojennej RP twierdzi w zaskarżonej decyzji, iż postępowanie karne w sprawie odpowiedzialności skarżącego nadal się toczy, gdy faktycznie postępowanie to zostało zakończone wyrokiem z dnia 9 listopada 2005 r. i w dacie orzekania przez organ administracyjny wyrok był już prawomocny. W tej sytuacji utrzymanie w mocy decyzji o zawieszeniu wypłaty świadczeń do czasu umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia jest bezzasadne. Zdaniem skarżącego zachodzą przesłanki do przyznania oraz wypłaty wszystkich należności związanych z zakończeniem przez niego służby wojskowej. Przedmiotowa ustawa ustala zamknięty katalog przesłanek skutkujących utratą uprawnień przez żołnierza zawodowego. Skarżący przyznał, że w dacie podejmowania decyzji przez organ I instancji istniały przesłanki do zatrzymania świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby. Jednak obecnie przesłanki te już nie zachodzą. Postępowanie karne zostało zakończone, a co ważne wymierzona skarżącemu kara nie skutkuje utratą uprawnień emerytalnych, ani utratą innych przywilejów należnych żołnierzom zawodowym. Nie jest nawet obligatoryjną przesłanką do zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby. W ocenie skarżącego prawo do odprawy dla żołnierza zawodowego wygasa wyłącznie wówczas, gdy żołnierza zwolniono z przyczyn wskazanych w art. 111 ust. 11-14 ustawy; w sprawie nie zaszła żadna z wskazanych w powołanym przepisie okoliczności. Stosunek służbowy ustał w związku z wypowiedzeniem przez żołnierza służby, a nie wobec zwolnienia ze służby w związku z postępowaniem karnym lub dyscyplinarnym. Odnośnie pozostałych świadczeń (m.in. ekwiwalentu urlopowego) brak jest podstaw do orzeczenia jego utraty, co wynika z interpretacji a contratio art. 96 ust. 4 ustawy. Ponadto przepis art. 92 ust. 1 ustawy nie przewiduje kompetencji do orzekania o utracie świadczeń, a jego celem jest zabezpieczenie interesu Skarbu Państwa w sytuacji, w której żołnierz otrzymałyby świadczenie, do którego następnie utraciłby prawo i zachodziłaby potrzeba nakazania jego zwrotu. Zdaniem skarżącego nabył on prawo do świadczeń w związku ze zwolnieniem ze służby i w decyzji powinno się wskazać datę, od której należą się odsetki za zwłokę w wypłacie świadczenia. Zatem w decyzji wydanej po uchyleniu zaskarżonej decyzji koniecznym będzie orzeczenie wypłaty zatrzymanych świadczeń wraz z odsetkami. W odpowiedzi na skargę Dowódca Marynarki Wojennej RP wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż z otrzymanego przez organ w dniu 22 listopada 2005 r. odpisu wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w G. z dnia 9 listopada 2005 r., [...] nie wynikało by postępowanie karne zostało umorzone albo skarżący został uniewinniony. Nie było więc podstaw do zastosowania art. 92 ust. 2 ustawy. Organ wskazał, że tym wyrokiem K. R. został uznany winnym popełnienia 20 przestępstw i skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary. W ocenie organu odwoławczego jedynie wznowienie postępowania karnego i uniewinnienie skarżącego uzasadniałoby wypłatę zawieszonych należności pieniężnych wraz z odsetkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W doktrynie oraz orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że z zasady dwuinstancyjności wypływa obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. W konsekwencji organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji, lecz zobowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Skoro organ odwoławczy ponownie rozpoznaje i rozstrzyga sprawę to musi czynić to w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie wydania decyzji ostatecznej. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 24 lutego 1992 r., IISA 49/92 (nie publ.): "W postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy nie może ograniczać się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania". Wobec powyższego należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie rzeczą organu odwoławczego było uwzględnienie stanu faktycznego istniejącego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji i ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie zawieszenia wypłaty skarżącemu należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Organ odwoławczy zgodnie z wytycznymi, zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt IIISA/Gd 711/05, uwzględnił fakt uchylenia tymczasowego aresztowania. Jednocześnie organ ten stwierdził, iż wypłata przedmiotowych należności będzie zawieszona do czasu umorzenia postępowania karnego lub wydania wobec skarżącego wyroku uniewinniającego. Organ takie stanowisko zajął, powołując się na treść art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wiedząc jednocześnie, że w sprawie, w której skarżący był aresztowany zapadł wyrok skazujący go na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. W związku z tym, że organ odwoławczy dysponował pełnym materiałem odzwierciedlającym stan faktyczny sprawy należało rozstrzygnąć, czy w oparciu o przepis art. 92 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy możliwe jest dalsze zawieszenie wypłaty należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem skarżącego z zawodowej służby wojskowej mimo uchylenia tymczasowego aresztowania i zakończenia postępowania karnego wyrokiem skazującym na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu. Przepis art. 92 ust. 1 stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który został zawieszony w czynnościach służbowych albo tymczasowo aresztowany, zawiesza się od najbliższego terminu płatności połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym, a także wypłatę należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Stosownie zaś do ust. 2 art. 92 w razie umorzenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego albo uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu żołnierz zawodowy otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz zawieszone należności pieniężne, wraz z odsetkami ustawowymi, od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stała się wymagalna, choćby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Niniejszy przepis posługuje się pojęciem "zawieszenie wypłaty", które nie jest tożsame z pojęciem "utraty prawa" do określonych świadczeń. Jeżeli następuje zawieszenie wypłaty to znaczy, że ustanie przyczyn tego zawieszenia winno skutkować wypłatą należnych świadczeń pieniężnych, które z racji zawieszenia nie mogły zostać uprzednio wypłacone, o ile nie zaszły, przewidziane przepisami ustawy, okoliczności powodujące utratę prawa do określonego rodzaju świadczenia. Z treści ust. 2 art. 92 wynika, iż z całą pewnością zawieszone należności zostaną wypłacone w razie umorzenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego albo uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu. Organ II instancji ograniczając się do wykładni literalnej przyjął, że tylko wystąpienie jednej z okoliczności wskazanych w tym przepisie umożliwi wypłatę skarżącemu należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem ze służby. Faktycznie oznacza to, że skarżący został pozbawiony prawa do tych należności z powodu zastosowania wobec niego tymczasowego aresztowania i następnie skazania prawomocnym wyrokiem sądu. Przede wszystkim jednak istotną rolę odgrywa tutaj fakt tymczasowego aresztowania skarżącego i okoliczność, że zwolnienie ze służby na jego wniosek nastąpiło w trakcie stosowania tego środka zapobiegawczego. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na przepis art. 94 ust. 6 cytowanej ustawy, stanowiący, w jakich przypadkach żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej nie przysługuje odprawa. Mianowicie są to przypadki utraty stopnia wojskowego albo degradacji, prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu karty dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej, prawomocnego orzeczenia środków karnych pozbawienia praw publicznych, wydalenia z zawodowej służby wojskowej lub zakazu wykonywania zawodu żołnierza zawodowego, skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności (aresztu wojskowego) bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Jednocześnie są to przesłanki obligatoryjnego zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej (art. 111 pkt 11-14 cytowanej ustawy). Ustawodawca w cytowanym wyżej przepisie, ani w innych przepisach przedmiotowej ustawy, nie zawarł regulacji, zgodnie z którą tymczasowe aresztowanie żołnierza zawodowego skutkowałoby utratą prawa do odprawy, o której mowa w art. 94 czy też należności pieniężnych wymienionych w art. 95. Tymczasowy areszt służy zabezpieczeniu prawidłowego toku postępowania karnego i w związku z tym nie może wywoływać dolegliwości wykraczających poza naturalne konsekwencje wypływające z faktu tymczasowego pozbawienia wolności. Z całą pewnością nie może skutkować pozbawieniem prawa do wypłaty wszelkich świadczeń związanych ze służbą wojskową żołnierza zawodowego. W ocenie Sądu tymczasowy areszt nie może stanowić kryterium różnicowania żołnierzy zawodowych, decydującego o wypłacie należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Przyjęcie takiego kryterium różnicowania (cechy relewantnej) stoi w sprzeczności z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Takie różnicowanie prowadzi do sytuacji, w której żołnierz zawodowy skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, w stosunku do którego w trakcie postępowania karnego nie zastosowano tymczasowego aresztowania, i który zwolnił się ze służby w trakcie postępowania karnego otrzymałby odprawę i inne należności pieniężne, zaś inny żołnierz skazany na taką samą karę i tymczasowo aresztowany, który rozwiązał stosunek służbowy w trakcie tymczasowego aresztowania przedmiotowych świadczeń już nie otrzyma. Takie zróżnicowanie z uwagi na zastosowanie tymczasowego aresztowania należy uznać za dyskryminujące. Przepis art. 32 ust. 2 Konstytucji wyraźnie zakazuje dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie powoływał się na stanowisko wyrażone w orzeczeniu z dnia 9 marca 1988 r. (U7/87, OTK, s. 14), zgodnie z którym "konstytucyjna zasada równości wobec prawa polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujący się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowani równo. A więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących." Zatem żołnierze zawodowi zwolnieni ze służby, skazani prawomocnymi wyrokami sądu na podobne kary nie mogą być w różny sposób traktowani przy ustalaniu prawa do wypłaty świadczeń związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Wobec tego przepisu art. 92 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy nie można wykładać w sposób, który faktycznie skutkować będzie pozbawieniem prawa do wypłaty niniejszych świadczeń z powodu zastosowania wobec żołnierza tymczasowego aresztowania i zwolnienia ze służby w trakcie stosowania tego środka zapobiegawczego. W uzasadnieniu projektu ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych znajduje się zapis "/.../ proponowane rozwiązania zachowują wszystkie dotychczasowe uprawnienia żołnierzy zawodowych, w szczególności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej." W poprzednim stanie prawnym zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18) żołnierzowi, który został tymczasowo aresztowany w związku z wszczętym postępowaniem karnym, zawieszało się od najbliższego terminu płatności wypłatę połowy uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków. W aktualnym stanie prawnym, jak wynika to z treści cytowanego wyżej art. 92 ust. 1 rozszerzono katalog należności podgalających zawieszeniu o należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zasadniczej służby wojskowej. Jednakże, w ocenie Sądu, stosując art. 92 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych należy również mieć na uwadze wskazany wyżej cel ustawodawcy, a więc niepogorszenie uprawnień, w szczególności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Tak określony cel ustawodawcy wskazuje, iż jego zamiarem nie było pozbawienie żołnierzy zawodowych prawa do świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby z powodu tymczasowego aresztowania i zwolnienia żołnierza ze służby w czasie stosowania tego środka. Mając na względzie powyższe rozważania należy wskazać, że w przepisie art. 92 cytowanej ustawy uregulowano zawieszenie wypłaty dwóch różnych grup świadczeń. Jedną grupę stanowi uposażenie żołnierzy (uposażenie zasadnicze i dodatki o charakterze stałym), zaś drugą grupę stanowią należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej (odprawa i należności wymienione w art. 95 ustawy). Charakter świadczeń z obu tych grup jest odmienny. Uposażenie żołnierza zawodowego jest comiesięczną gratyfikacją za pełnienie służby. Wobec tego, jeżeli żołnierz jest tymczasowo aresztowany to nie jest możliwe pełnienie przez niego służby, co automatycznie przekłada się na możliwość zarobkowania. Wówczas zasadnym jest ograniczenie wysokości wypłaty uposażenia, na które składa się uposażenie zasadnicze i dodatki o charakterze stałym i uzależnienie wypłaty zawieszonej części od umorzenia postępowania lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu. Natomiast inaczej przedstawia się kwestia należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, których dotyczy zaskarżona decyzja. Odprawa związana jest z pełnieniem przez określoną ilość czasu zawodowej służby wojskowej. Natomiast należności wymienione w art. 95 pkt 2 – 5 są ekwiwalentami, bądź świadczeniami o podobnym charakterze należnymi, dlatego, że w związku z zwolnieniem ze służby żołnierz nie będzie miał możliwości skorzystania z przysługujących mu określonych uprawnień, jak chociażby przykładowo nie będzie możliwe wykorzystanie w naturze zaległego urlopu wypoczynkowego. Zatem przy braku wyraźnej regulacji ustawowej fakt tymczasowego aresztowania nie może mieć bezpośredniego wpływu na prawo do tych świadczeń. Jednocześnie należy podkreślić, że w przedmiotowej sprawie tymczasowe aresztowanie skarżącego miało wpływ na decyzję organu odwoławczego, tylko dlatego, że zwolnienie ze służby wojskowej nastąpiło w czasie stosowania tego środka zapobiegawczego. Gdyby skarżący zwolnił się ze służby po uchyleniu tymczasowego aresztowania, w ogóle nie zaistniałby przedmiotowy problem. Zdaniem Sądu, mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że przepis art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie stanowi podstawy do pozbawienia żołnierza należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Z treści ust. 2 cytowanego przepisu można wywieść, że stan zawieszenia wypłaty tych należności może trwać najwyżej do wydania prawomocnego wyroku kończącego postępowanie karne. Wówczas bowiem możliwe jest dokonanie oceny, czy i jaki, w świetle obowiązujących przepisów, jest wpływ wyroku na prawo do określonych należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem ze służby. Z treści art. 94 ust. 6 ustawy wynika, iż rodzaj wymierzonej kary ma wpływ na prawo do odprawy. Jeżeli przepisy prawa nie przewidują utraty prawa do świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby wojskowej wskutek skazania prawomocnym wyrokiem sądu, to brak jest podstaw do dalszego utrzymywania stanu zawieszenia wypłaty tych świadczeń. W takim przypadku skazanie może co najwyżej oddziaływać na prawo do odsetek, które w myśl art. 92 ust. 2 ustawy należą się od dnia wymagalności należności pieniężnej w przypadku umorzenia postępowania karnego, bądź uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ odwoławczy uznając, iż tymczasowe aresztowanie i następnie skazanie skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania uniemożliwia wypłatę zawieszonych należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej naruszył przepis art. 92 ust. 1 i 2 oraz art. 94 i 95 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, co miało wpływ na wynik sprawy. Rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej wyżej wykładni i dokonanie oceny czy w świetle obowiązujących przepisów skazanie skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu pozbawiło go prawa do przedmiotowych należności, jeżeli nie to do kiedy trwał stan zawieszenia wypłaty i rozstrzygnięcie o wypłacie świadczeń. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit.a) w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło