VII SA/Wa 569/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-11
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Bogusław Cieśla, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji może zostać wydane na osobę, która nie jest zobowiązana do wykonania obowiązku, a jedynie pełni funkcję kierownika administracji?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne w administracji, w tym nałożenie grzywny w celu przymuszenia, musi być prowadzone wobec podmiotu, na który nałożono obowiązek decyzją administracyjną. Nałożenie grzywny na kierownika administracji, który nie jest bezpośrednio zobowiązany, stanowi naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności art. 26 i 27, a także art. 15 w zakresie prawidłowego upomnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. K. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o nałożeniu na T. K. grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie decyzji nakazującej likwidację przekroczeń tlenku węgla. T. K. zarzucił naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, kwestionując zasadność nałożenia grzywny na niego jako kierownika administracji, a nie na sam podmiot zobowiązany.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, a także stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. na podstawie art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nałożył na T. K. – Kierownika Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. ul. L. grzywnę w wysokości 2.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r., wydanym po stwierdzeniu niewykonania przez Administrację Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2004 r. nakazującej zlikwidowanie przekroczeń tlenku węgla przy ul. K., w mieszkaniu nr [...] J. C. oraz po niezrealizowaniu powyższego obowiązku pomimo upomnienia z dnia 20 lipca 2004 r.
Postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W., po rozpatrzeniu zażalenia T. K. – Kierownika Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] R. Sp. z o.o. w R. – utrzymał w mocy w/w postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że R. Sp. z o.o. Administracja Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. ul. L. odpowiada za dopełnienie obowiązku zawartego w decyzji lub przymuszenie lokatora.
Zgodnie z umową o zarządzanie nieruchomością wspólną położoną przy ul. K. w R., do zakresu obowiązków zarządcy budynku wchodzi m.in. dokonywanie wszystkich przeglądów technicznych i okresowych nieruchomości oraz urządzeń stanowiących jej wyposażenie. W związku z tym R. Sp. z o.o. w R. powinno również dokonywać przeglądów i sprawdzać, czy podłączenia piecyków gazowych są wykonane prawidłowo. Złe podłączenia doprowadzają do sytuacji, która zaistniała w przypadku lokalu nr [...] należącym do J. C. Natomiast działania podejmowane przez R. Sp. z o.o. Administracja Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. ul. L. nie doprowadziły do wyeliminowania obecności tlenku węgla w tym lokalu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] września 2005 r. złożył T. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Postanowieniu temu zarzucił naruszenie art. 1 a i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez przyjęcie, że Spółka z o.o. R. w R. nie wykonała obowiązku określonego w decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. tj. czynności zmierzających do zlikwidowania przekroczeń tlenku węgla w lokalu Nr [...] położonym w R. przy ul. K.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podtrzymał swoją argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga T. K. jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona.
W ocenie Sądu całe postępowanie egzekucyjne prowadzone w przedmiotowej sprawie było wadliwie. Zatem za błędne i za niezgodne z prawem należało uznać zarówno postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...], którym nałożono na T. K. – Kierownika Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] karę grzywny w celu przymuszenia w wysokości 2.000 zł, jak i utrzymujące je postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...].
Z akt niniejszej sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. nakazał Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. ul. L. zlikwidowanie przekroczenia tlenku węgla w mieszkaniu nr [...] przy ul. K. w R. należącym do J. C. Z akt sprawy wynika również, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. w dniu 20 lipca 2004 r. wystosował do Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. ul. L., upomnienie wzywające do niezwłocznego wykonania obowiązku określonego w wymienionej decyzji, informując, że w przypadku jego nie wykonania zostanie wszczęte postępowania egzekucyjne i nałożona zostanie grzywna w celu przymuszenia. Brak jest w aktach sprawy dowodu doręczenia zobowiązanemu tego upomnienia. Administracja Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. w odpowiedzi na w/w upomnienie, pismem z dnia 29 lipca 2004 r. poinformowała organ nadzoru sanitarnego o sprawdzeniu przewodów spalinowo – wentylacyjnych i przedstawiła pozytywną opinię zakładu kominiarskiego oraz poinformowała o zobowiązaniu lokatorki mieszkania nr [...] przy ul. K.- J. C. do zamontowania nawiewników okiennych. Ponieważ wykonane pomiary tlenku węgla nadal wykazywały duże przekroczenie tego związku w pomieszczeniu łazienki lokalu nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. wydał w dniu [...] stycznia 2005 r. tytuł wykonawczy. Tytuł ten został już jednak wystawiony na T. K. – Kierownika Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. Następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. wydał postanowienie Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., którym nałożył na T. K. - Kierownika Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] ul. L. w R. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 2.000 zł oraz postanowienie Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., którym nałożył na R. Sp. z o. o. Administracja Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] Radom ul. L. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3.000 zł.
Wskazać trzeba, iż w aktach sprawy znajduje się także umowa z dnia 18 marca 2002 r. o zarządzanie nieruchomością wspólną przy ul. K., zawarta pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową nieruchomości wspólnej położonej w R. przy ul. K. reprezentowaną przez jej zarząd zwaną w umowie usługodawcą, a R. Sp. z o.o. z siedzibą w R. zwanym usługobiorcą, w której określono, że usługobiorca m.in. przyjmuje obowiązki zarządzania nieruchomością przy ul. K.
Stosownie do art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z art. 27 § 1 wymienionej ustawy tytuł wykonawczy powinien zawierać m.in.: wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny.
Jak zostało to wskazane powyżej, w niniejszej sprawie Państwowy Powiatowy Inspektora Sanitarny w R. decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nałożył na Administrację Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] ul. L. określony obowiązek. Upomnienie z dnia 20 lipca 2004 r. organ ten skierował również do Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] ul. L. Natomiast już tytuł wykonawczy z dnia 31 marca 2005 r. wystawiony został przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. na T. K. – Kierownika Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R.
Takie wystawienie tytułu wykonawczego tj. na T. K. – Kierownika Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. było błędne, gdyż T. K. sprawował jedynie określoną funkcję tj. kierownika administracji Wspólnot Mieszkaniowych oraz pracownika R. Sp. z o.o. w R. i to nie na niego lecz na Administrację Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. został nałożony obowiązek określony w decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r.
Stwierdzić więc trzeba, iż w/w tytuł, który wszczął postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie został skierowany do podmiotu nie będącego zobowiązanym do wykonania określonego obowiązku, a przy jego wydawaniu doszło do naruszenia art. 26 i art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie z art. 15 w/w ustawy egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przestał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Mając na uwadze treść w/w przepisu stwierdzić należy, iż warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest prawidłowe upomnienie zobowiązanego. "Prawidłowość" upomnienia polega m.in. na skutecznym doręczeniu zobowiązanemu do wykonania określonego obowiązku tego upomnienia.
Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika natomiast kiedy i komu zostało doręczone upomnienie z dnia 20 lipca 2004 r. skierowane do Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...], brak jest bowiem w aktach przedmiotowej sprawy dowodu doręczenia tego upomnienia. W tej sytuacji nie jest więc możliwe stwierdzenie, czy upomnienie zostało doręczone właściwemu podmiotowi oraz czy został zachowany termin określony w art. 15, po upływie którego można wszcząć postępowanie egzekucyjne.
Ponadto zauważyć trzeba, iż w przedmiotowej sprawie postanowieniami z tego samego dnia tj. z dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz o tym samym numerze tj. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R., na podstawie jednego – tego samego – błędnie wystawionego tytułu wykonawczego, nałożył na dwa różne podmioty tj. T. K. – Kierownika Administracji Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. oraz na R. Sp. z o.o. Administracja Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. grzywnę w celu przymuszenia, odpowiednio w kwocie 2.000 zł i 3.000 zł, co należy uznać za niedopuszczalne. W ocenie Sądu takie działanie organu świadczy o tym, że organ sam nie wiedział jaki podmiot jest zobowiązany do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. i w stosunku do jakiego podmiotu winno być prowadzone postępowanie egzekucyjne.
W przedmiotowej sprawie organ winien zarówno tytuł wykonawczy, jak również postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia skierować do zarządcy nieruchomości tj. R. Sp. z o.o. w R., gdyż ten właśnie podmiot na podstawie umowy z dnia 18 marca 2002 r. o zarządzanie nieruchomością wspólną przy ul. K., przejął obowiązki zarządzania wymienioną nieruchomością, a więc i tym samym od niego mogło być egzekwowane wykonanie obowiązku, który został określony w decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] czerwca 2004 r.
Wymienione wyżej uchybienia postępowania egzekucyjnego były także podstawą do uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - wyrokiem z dnia 11 października 2006 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 570/06 - postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] oraz poprzedzającego je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...], którym nałożono na R. Sp. z o.o. Administrację Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] w R. ul. L. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3.000 zł.
Na marginesie tylko wskazać trzeba, iż w postanowieniach – organów obu instancji - o wymierzeniu grzywny w celu przymuszenia wymieniony został w ogóle nie istniejący podmiot. Z akt sprawy wynika, iż w obrocie prawnym funkcjonuje R. Sp. z o.o. w R., a nie jak podał Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. R. Sp. z o.o. Administracja Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] R. ul. L.".
Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, iż postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...]nakładające na T. K. – Kierownika Wspólnot Mieszkaniowych Nr [...] ul. L. grzywnę w celu przymuszenia nie mogą się ostać ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Na mocy art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 2-gim wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło