VII SA/Wa 643/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2006 r. sprawy ze skargi Szpitala Uniwersyteckiego [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2006 nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia konkursu ofert na zwieranie umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych skargę oddala Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz art. 104 § 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania Szpitala Uniwersyteckiego [...] postanowił – nie uwzględniać odwołania Szpitala Uniwersyteckiego [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., dotyczącego rozstrzygnięcia konkursu ofert – ogłoszonego w dniu [...] grudnia 2005 r. – na zawieranie umów o udzielenie świadczeń zdrowotnych w rodzaju: leczenie szpitalne, prowadzonego przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. W uzasadnieniu organ podał, że Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił postępowanie w trybie konkursu ofert o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej na terenie województwa [...] w rodzaju świadczeń: leczenie szpitalne w zakresie kardiochirurgii w odniesieniu do zakładów opieki zdrowotnej tworzonych przez Ministra Obrony Narodowej, Ministra Sprawiedliwości i ministra właściwego ds. wewnętrznych. W wymaganym terminie złożone zostały oferty: [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką Samodzielnego Publicznego ZOZ z siedzibą [...] oraz Szpitala Uniwersyteckiego [...] . W części niejawnej postępowania, komisja postanowiła, iż oferta złożona przez odwołującego się, nie bierze udziału w postępowaniu. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w rozstrzygnięciu konkursu ofert ogłoszonym w dniu [...] grudnia 2005 r. stwierdził, że świadczeniodawca, który złożył ofertę z naruszeniem art. 156 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie może brać udziału w postępowaniu. Rozpatrując odwołanie od w/w rozstrzygnięcia konkursu ofert Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wyjaśnił, że dyrektor oddziału wojewódzkiego błędnie stwierdził, iż odwołujący się nie może brać udziału w postępowaniu ze względu na złożenie oferty z naruszeniem art. 156 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Ograniczenie w możliwości ubiegania się o zawarcie umowy, określone w art. 156 ust. 1 zd 1 w/w ustawy nie dotyczy przypadku, gdy spełnione są przesłanki do zawarcia umowy określone w art. 144 pkt 2 lub 3 wymienionej ustawy, a więc zachodzi pilna potrzeba zawarcia umowy, której wcześniej nie można było przewidzieć lub jest ograniczona liczba świadczeniodawców, nie większa niż pięciu, mogących udzielać świadczeń będących przedmiotem postępowania. W przedmiotowym postępowaniu było dwóch świadczeniodawców mogących udzielać świadczeń będących przedmiotem postępowania, a więc zachodził wyjątek określony w art. 156 ust. 2 zd 2 ustawy. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uzasadniając swe rozstrzygnięcie wskazał, iż dyrektor oddziału wojewódzkiego nie podniósł natomiast kwestii niedopuszczalności złożenia oferty przez Szpital Uniwersytecki [...] w przedmiotowym postępowaniu ze względu na to, że postępowanie to dotyczyło jedynie zakładów opieki zdrowotnej tworzonych przez Ministra Obrony Narodowej, Ministra Sprawiedliwości i ministra właściwego ds. wewnętrznych. Odwołujący się nie mógł skutecznie złożyć oferty, a złożona przez oferenta oferta powinna zostać odrzucona w części jawnej postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2006 r. złożył Szpital Uniwersytecki [...] reprezentowany przez dyrektora. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego: - art. 97 ust. 7 oraz art. 96 ust. 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze śródków publicznych, przez przyjęcie, iż stanowią one samoistną podstawę do prowadzenia konkursu ofert o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej z ograniczeniem wyłącznie do zakładów opieki zdrowotnej tworzonych i nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej, Ministra Sprawiedliwości o ministra właściwego ds. wewnętrznych; - art. 142 ust. 2 ustawy przez przyjęcie, iż oferta skarżącego powinna zostać odrzucona w części jawnej postępowania; - art. 149 ust. 1 i ust. 3 ustawy przez przyjęcie, iż istniały podstawy prawne do odrzucenia oferty skarżącego; - art. 134 ustawy z zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez ogłoszenie postępowania dla grupy świadczeniodawców wyróżnionych podmiotowo; - art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez prowadzenie przez organ przedmiotowego postępowania w sposób ograniczający konkurencję i nadużywanie przez organ jego pozycji dominującej; - art. 58 kc przez przyjęcie, iż naruszenie przez komisję konkursową w/w przepisów nie miało wpływu na wynik postępowania. Ponadto strona skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania – art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności o mocy dowodowej. W konkluzji skargi strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie stwierdzenie jej nieważności w całości – w przypadku uznania przez Sąd, iż decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga Szpitala Uniwersyteckiego [...] nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Narodowy Fundusz Zdrowia jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą, a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu. Umowa taka może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w ustawie (ust. 2). Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji (art. 134 wymienionej ustawy). Aby zrealizować te wymogi Fundusz jest obowiązany udostępnić na takich samych zasadach wszystkim świadczeniodawcom wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania, o czym stanowi art. 147 wymienionej ustawy. Stosownie do art. 5 pkt 41 w/w ustawy przez świadczeniodawcę należy rozumieć: a) zakład opieki zdrowotnej wykonujący zadania określone w jego statucie, grupową praktykę lekarską, grupową praktykę pielęgniarek lub położnych, osobę wykonująca zawód medyczny w ramach indywidualnej praktyki lub indywidualnej specjalistycznej praktyki, b) osobę fizyczną inną niż wymieniona w lit a, która uzyskała fachowe uprawnienia do udzielania świadczeń zdrowotnych i udziela ich w ramach wykonywanej działalności gospodarczej, c) jednostkę budżetową tworzoną i nadzorowaną przez Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub Ministra Sprawiedliwości, posiadającą w strukturze organizacyjnej ambulatorium, ambulatorium z izbą chorych lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, o której mowa w art. 50 a ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, d) podmiot realizujący czynności z zakresu zaopatrzenia w środki pomocnicze i wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi. Zauważyć należy, iż wymieniony przepis zawiera zamknięty katalog podmiotów, które mogą być świadczeniodawcami w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Stwierdzić trzeba także, że ustawodawca w katalogu tym zawarł nie tylko wyczerpujące wyliczenie podmiotów, które mogą być świadczeniodawcami, ale także dokonał rozróżnienia tych podmiotów bądź to ze względu na sposób ich tworzenia i nadzorowania (art. 5 ust. 41 lit c), bądź też ze względu na sposób udzielania przez ten podmiot świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych np. w ramach wykonywanej działalności gospodarczej (art. 5 ust. 41 lit b). Z akt niniejszej sprawy wynika, że Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił postępowanie w trybie konkursu ofert o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej na terenie województwa [...] w rodzaju świadczeń: leczenie szpitalne w zakresie kardiochirurgii w odniesieniu do zakładów opieki zdrowotnej tworzonych przez Ministra Obrony Narodowej, Ministra Sprawiedliwości i ministra właściwego ds. wewnętrznych. Z akt niniejszej sprawy wynika również, że określony został przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane od świadczeniodawców. Ponadto stosownie do art. 147 wymienionej ustawy kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania. W wymaganym terminie złożone zostały oferty: [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką Samodzielnego Publicznego ZOZ z siedzibą w [...] oraz Szpitala Uniwersyteckiego [...] . Jak zostało to wskazane powyżej, w przedmiotowej sprawie, w ogłoszeniu o postępowaniu w trybie konkursu ofert o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej na terenie województwa [...] w rodzaju świadczeń: leczenie szpitalne w zakresie kardiochirurgii wprost zostali wskazani świadczeniodawcy, którzy mogli brać udział w tym konkursie ofert tj. zakłady opieki zdrowotnej tworzone przez Ministra Obrony Narodowej, Ministra Sprawiedliwości i ministra właściwego ds. wewnętrznych. Nie można więc zgodzić się z zarzutami skargi, iż w trakcie postępowania naruszono art. 134 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych tj. zasadę równego traktowania wszystkich świadczeniobiorców, ubiegających się o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 97 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zadania Narodowego Funduszu Zdrowia określone w ust. 3 pkt 1,2, 4 i 6 czyli: a) określenie jakości i dostępności oraz analiza kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie niezbędnym dla prawidłowego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, b) przeprowadzanie konkursów ofert, rokowań i zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a także monitorowanie ich realizacji i rozliczanie, c) opracowywanie, wdrażanie, realizowanie i finansowanie programów zdrowotnych; d) monitorowanie ordynacji lekarskich - w odniesieniu do zakładów opieki zdrowotnej tworzonych i nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej, Ministra Sprawiedliwości i ministra właściwego do spraw wewnętrznych realizuje komórka organizacyjna do spraw służb mundurowych. Z akt sprawy wynika, iż w niniejszej sprawie zgodnie z art. 97 ust. 7 w/w ustawy postępowanie w sprawie konkursu ofert, prowadziła komisja konkursowa powołana w ramach komórki organizacyjnej ds. służb mundurowych. Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, iż Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zasadnie uznał, że złożenie przez stronę skarżącą oferty w ogłoszonym postępowaniu w trybie konkursu ofert o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej na terenie województwa [...] w rodzaju świadczeń: leczenie szpitalne w zakresie kardiochirurgii w odniesieniu do zakładów opieki zdrowotnej tworzonych przez Ministra Obrony Narodowej, Ministra Sprawiedliwości i ministra właściwego ds. wewnętrznych było niedopuszczalne ze względu na to, że postępowanie to dotyczyło jedynie zakładów opieki zdrowotnej tworzonych przez Ministra Obrony Narodowej, Ministra Sprawiedliwości i ministra właściwego ds. wewnętrznych tj. świadczeniodawcow określonych w art. 5 ust. 41 lit. c w/w ustawy. Stwierdzić więc trzeba, iż Szpital Uniwersytecki [...] nie mógł skutecznie złożyć oferty w przedmiotowym postępowaniu, a złożona przez ten podmiot oferta winna zostać odrzucona w części jawnej postępowania jako oferta pochodząca od podmiotu nieuprawnionego. Opierając się na powyższych ustaleniach oraz działając w ramach zakresu kontroli sadowej, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogły one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. W toku postępowania nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, ani zasady prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. W toku postępowania wszystkim świadczeniodawcom udostępniono na takich samych zasadach wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z tym postępowaniem. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.