II SA/Rz 254/06

WyrokWSA w Rzeszowie2006-10-11

Skład orzekający: Robert Sawuła, Zbigniew Czarnik, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1957 r. z powodu niewykazania przez spadkobierców tytułu prawnego do nieruchomości przez ich poprzednika prawnego w chwili wydania tej decyzji?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1957 r. Skoro akta sprawy wskazują, że przedmiotowa działka była własnością poprzedników prawnych wnioskodawców, organ nie może przerzucać na stronę obowiązku wykazania wszystkich okoliczności sprawy związanych z określeniem zasadności wniosku, zwłaszcza gdy sam nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu obalenia twierdzeń strony. Odmowa wszczęcia postępowania była zbyt daleko idąca.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji z 1957 r. dotyczącej przejęcia działki leśnej na rzecz Skarbu Państwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, wskazując na niewykazanie przez spadkobierców tytułu prawnego do działki przez ich poprzednika prawnego w chwili wydania decyzji z 1957 r. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i wnieśli o uchylenie decyzji, argumentując, że organ nieuprawnienie przerzuca na nich obowiązek dowodowy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu, zasądzając od Kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. sprawy ze skargi A. M., H. M., K. M., M. O., S. M., R. M., J. M. i S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w trybie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2005 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących A. M., H. M., R. M., K. M., M. O., S. M., J. M. i S. M. solidarnie kwotę 440 zł /słownie: czterysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 254/06 U Z A S A D N I E N I E Decyzja z dnia [...] stycznia 2006 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2005 r., [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] lutego 1957 r. [...] dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa działki leśnej o pow. 10 ha położonej w miejscowości P. Gm. S. W uzasadnieniu własnych decyzji Kolegium wskazało, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności spowodowana była nie wykazaniem tytułu prawnego spadkodawców osób wnioskujących o wszczęcie postępowania nadzorczego do działki 1412/3 w chwili wydania orzeczenia przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] lutego 1957 r. Zdaniem Kolegium brak dokumentów potwierdzających tytuł prawny do działki objętej postępowaniem po stronie K. M. w dniu wydania decyzji skutkuje tym, że wnioskodawcy /spadkobiercy po K. M./ S. M., J. M., S. M., M. O., A. M., H. M., R. M. i K. M. nie wykazali interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., a to nie daje podstawy do wszczęcia postępowania nadzorczego. Z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodzili się wnioskodawcy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie sporządzonej przez pełnomocnika radcę prawnego J. J. zarzucili decyzji Kolegium naruszenie przepisów art. 8, art. 9, art. 12 § 1 i art. 28 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i 3 oraz art. 80 k.p.a. Z tych powodów wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2005 r., [...]. W uzasadnieniu skargi, przywołując liczne argumenty wskazali, że decyzja Kolegium narusza prawo, gdyż w sposób nieuprawniony oparta jest na założeniu, że nie mają legitymacji do wszczynania postępowania nadzorczego, gdyż nie wykazali prawa do nieruchomości objętej kwestionowanym orzeczeniem z 1957 r. Podkreślili, że praktyką niedopuszczalną jest przerzucanie na wnioskodawców obowiązku wykazania wszystkich okoliczności sprawy związanych z określeniem zasadności ich wniosku, skoro obowiązek prowadzenia postępowania spoczywa na organie, a nie stronie. Z tych powodów skarżący uznali, że skarga jest zasadna i usprawiedliwiona, zwłaszcza w świetle zgromadzonych w sprawie dokumentów i ustaleń zawartych w wyroku NSA z dnia 7 grudnia 2001 r., IV SA 2193/99. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi przytaczając argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli wykonywanej przez sądy nie jest zależny od podstawy prawnej skargi, jej zarzutów, ani wniosków formułowanych przez stronę. Sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a to oznacza, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2005 r., [...] muszą być usunięte z obrotu prawnego. Sąd podziela zarzut skargi wskazujący na naruszenie przepisów postępowania polegający na naruszenie przepisu postępowania, polegający na błędnym ustaleniu istotnych dla sprawy okoliczności oraz na niewyjaśnieniu stanu sprawy. Zdaniem Sądu organ błędnie przyjął, że wnioskodawcy postulujący o wszczęcie postępowania nadzorczego nie wykazali interesu prawnego, w tym aby takie żądanie złożyć i uruchomić procedurę skutkującą ocenę decyzji przejmującej na własność Skarbu Państwa działkę leśną oznaczoną nr 1412/3 o pow. 10,14 ha położoną w P. Akta sprawy wskazują, że przedmiotowa działka była własnością poprzedników prawnych wnioskodawców. Stanowisko takie Sąd przyjmuje mając na uwadze fakt, że dowodem w postępowaniu administracyjnym może być wszystko co nie jest sprzeczne z prawem. Z tego powodu Sąd nie widzi żadnych podstaw do żądania tylko oznaczonych dokumentów, jako mogących wskazywać na istnienie prawa poprzedników do działki nr 1412/3. Co więcej Sąd uważa, że w tym zakresie powinna być zachowana równowaga, a polegać powinna na tym, że organ nie uznaje określonych dowodów jeżeli przeciwstawia im środek dowodowy obalający twierdzenia wynikające z dowodów wskazanych przez stronę. W rozpoznawanej sprawie takich dowodów organ nie przeprowadził, przyjmując, że dowody przedstawione przez strony nie dają podstaw do uznania ich legitymacji procesowej i istnienia interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji /orzeczenia/ z 1957 r. Takie stanowisko organu jest zbyt daleko idące, dlatego konsekwencje z niego wynikające są nie do zaakceptowania i z tego powodu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z [...] lutego 1957 r., [...] podlegają uchyleniu, a sprawa zostaje przekazana organom do ponownego rozpatrzenia. Organy prowadząc postępowanie po wyroku Sądu muszą dokonać oceny zebranego materiału dowodowego mając na uwadze, że ustalenie istotnych dla postępowania okoliczności może nastąpić na podstawie wszystkich posiadanych w postępowaniu dokumentów, a nie tylko aktów notarialnych, czy odpisów z ksiąg wieczystych. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak na wstępie biorąc pod uwagę treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 210 p.p.s.a. 12.10.06mk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło