II FSK 1411/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Edyta Anyżewska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. i L. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 3273/05 w sprawie ze skargi J. i L. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. postanawia: odrzucić skargę kasacyjną. W dniu 23 maja 2006 r., J. i L. J. złożyli skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3273/05, oddalającego ich skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Środek odwoławczy oparto na obydwu rodzajach zarzutów dopuszczalnych w myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej u.p.p.s.a. i na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wniósł o jej odrzucenie, wskazując na brak jakiegokolwiek uzasadnienia środka odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia orzeczeń sądu administracyjnego pierwszej instancji, wskazanych w art. 173 § 1 u.p.p.s.a., i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pism w postępowaniu sądowym (art. 46 u.p.p.s.a.), ale również zawierać elementy właściwe tylko dla tego środka odwoławczego, w szczególności prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 174 w zw. z art. 176 u.p.p.s.a.). Dlatego też skarga kasacyjna musi być sporządzona przez profesjonalistę (art. 175 u.p.p.s.a.), który w intencji ustawodawcy ma dać gwarancję jej poprawnemu sformułowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny – działając niemal od trzech lat jako sąd kasacyjny – wielokrotnie podkreślał przy tym, że o ile niespełnienie wymagań przepisanych dla pisma w postępowaniu sądowym stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 w zw. z art. 193 u.p.p.s.a., o tyle niespełnienie wymagań szczególnych skargi kasacyjnej, przewidzianych w art. 176 u.p.p.s.a. po wyrazie "oraz" nie podlega konwalidacji (szerzej na ten temat por. A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, B. Gruszczyński: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz; Zakamycze 2005 r., s. 422 i n.). Takim wymogiem szczególnym jest m.in. "przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie". Przy czym użyty w tym przepisie (art. 176 u.p.p.s.a.) spójnik "i" świadczy o tym, że wnoszący skargę kasacyjną formułując w niej podstawy zaskarżenia, jest zobligowany je jednocześnie uzasadnić. Tę ocenę potwierdza wykładnia art. 183 § 1 zd. drugie u.p.p.s.a., zgodnie z którym strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Użyty w ostatnio wymienionym przepisie zwrot "nowe uzasadnienie" wyraźnie wskazuje na to, że zarzuty podniesione w środku odwoławczym powinny być już wcześniej uzasadnione, a na rozprawie można jedynie modyfikować to uzasadnienie. Brak spełnienia któregokolwiek z wymagań szczególnych skargi kasacyjnej, obliguje Sąd II instancji – w świetle art. 183 § 1 u.p.p.s.a. – do jej odrzucenia (por. chociażby post. NSA z dnia 15 marca 2004 r., sygn. akt FSK 258/04, Przegląd Podatkowy 2004 nr 7, s. 53; post. NSA z dnia 16 marca 2004 r., sygn. akt FSK 209/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 13; post. NSA z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt GSK 38/04, Monitor Prawniczy 2004 nr 13, s. 584). W myśl bowiem ostatnio powołanego przepisu NSA – poza nie występującymi w niniejszej sprawie przypadkami nieważności postępowania – rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie Sądu podstawami zaskarżenia wraz z ich uzasadnieniem oraz zakresem tego zaskarżenia (w całości lub w części). Obszar badań NSA jest, z uwagi na treść ostatnio przytoczonego przepisu, zawężony jedynie do wskazanych kwestii spornych i Sąd ten nie jest uprawniony do uzupełniania lub poprawiania skargi kasacyjnej, czy wreszcie samodzielnego formułowania jej zarzutów, ponieważ oznaczałoby to działanie z urzędu, co w świetle powołanego przepisu u.p.p.s.a. nie jest dopuszczalne (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt FSK 13/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 15; wyrok NSA z dnia 22 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 356/04, ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 72). Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych (por. post. NSA z dnia 16 marca 2004 r., sygn. akt FSK 209/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 13). W tym stanie prawnym brak jakiegokolwiek uzasadnienia wskazanych w niniejszej skardze kasacyjnej zarzutów obligował Sąd odwoławczy do jej odrzucenia, wobec czego orzeczono zgodnie z wnioskiem organu podatkowego na podstawie art. 178 w zw. z art. 180 u.p.p.s.a.