VII SA/Wa 1210/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-11
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Bogusław Cieśla, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo ocenił prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdy inwestor wykazał jedynie faktyczne władztwo, a nie tytuł prawny, do części gruntu objętego inwestycją?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej naruszył zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 kpa), nie oceniając prawidłowo prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w świetle definicji z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Samo faktyczne władztwo nad gruntem nie jest wystarczające do uznania, że inwestor wykazał wymagane prawo. Ponadto, wskazanie urzędu jako inwestora zamiast osoby prawnej jest niedopuszczalne i samo w sobie powinno skutkować uchyleniem decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na przebudowę skrzyżowania i ulicy. Skarżący zarzucał m.in. brak prawa inwestora do dysponowania częścią gruntu, naruszenie jego praw dojazdu do posesji oraz ochronę prawną drzewostanu. Organ odwoławczy odrzucił te zarzuty, uznając kompletność projektu i prawo inwestora do dysponowania nieruchomością. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
VII SA/WA 1210/06
UZASADNIENIE
Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2006r. wydaną z upoważnienia Prezydenta [...], na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust 4, art. 36 oraz art. 82 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo Budowlane ( Dz. U. z 2003r. nr 106, poz. 1126 z póź. zm.) zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie na przebudowę skrzyżowania ulic [...] i [...] w [...] oraz przebudowie ulicy [...] na odcinku od ulicy [...] do ulicy [...], wraz z przebudową infrastruktury technicznej.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, iż załączony do wniosku projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia i został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Przedłożony projekt zagospodarowania działki dla przedmiotowej inwestycji jest zgodny z warunkami decyzji z dnia [...] czerwca 2005r. o lokalizacji inwestycji celu publicznego wydanej z up. Prezydenta [...] Inwestor złożył wymagane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Od decyzji tej odwołał się A. B. wskazując, iż nie wyraża zgody na lokalizację przystanku bezpośrednio przy jego posesji, działka na której jest planowana inwestycja stanowi jego własność a lokalizacja zatoki przystankowej ograniczy wjazd na posesję skarżącego, ponadto zieleń istniejąca na fragmencie przeznaczonym pod zatokę autobusową jest prawnie chronionym drzewostanem.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2006 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 punkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego , po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę Urzędowi [...] dla inwestycji polegającej na przebudowie skrzyżowania ulic [...] i [...] w Dzielnicy [...]oraz przebudowie ulicy [...] na odcinku od ulicy wspólnej do ul. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy uznał, że zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo
budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, organ administracji architektoniczno - budowlanej sprawdził zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń, i sprawdzeń oraz czy projekt wykonany jest przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Wymagania te zostały przez inwestora spełnione, nadto wykazał on swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wobec czego organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ odwoławczy wskazał, że teren posadowienia planowanej zatoki autobusowej tj. działka nr [...] z obrębu [...] położona przy ul. [...] nie jest własnością A. B.. Z przedstawionego przez inwestora załącznika do oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika, że działka oznaczona nr ew. [...] z obrębu [...] jest we władaniu Zarządu Dróg Miejskich.
Natomiast co do zarzutu skarżącego, że na terenie planowanej inwestycji znajduje się zieleń objęta ochroną prawną organ odwoławczy wskazał, że z projektu budowlanego wynika jedynie, iż w sąsiedztwie inwestycji znajduje się [...] Park Krajobrazowy, ale z projektu nie wynika aby inwestycja naruszała jakikolwiek z jego elementów. W aktach sprawy nie ma dokumentów potwierdzających fakt występowania na terenie przeznaczonym pod inwestycję drzew objętych ochroną prawną.
Autor projektu, jako osoba wykonująca samodzielne funkcje techniczne w budownictwie jest odpowiedzialna za wykonywanie tych funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej, stosownie do art. 20 ust 4 ustawy Prawo budowlane jest zobowiązany dołączyć oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Organ nie był uprawniony do sprawdzenia zgodności z przepisami projektu architektoniczno-budowlanego, a wyłącznie do przeprowadzenia takiej kontroli w odniesieniu do projektu zagospodarowania terenu.
W związku z zarzutem, że lokalizacja planowanej inwestycji ograniczy wjazd na zabudowaną działkę skarżącego oznaczoną nr [...], organ wskazał, iż z
przedłożonego przez inwestora planu zagospodarowania terenu przebudowy ulicy [...] wraz ze skrzyżowaniem z ulicą [...] w [...] wynika, że działka ta ma zapewniony dojazd do drogi publicznej. W świetle powyższego spełniony został § 14 ust 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (Dz. U. z 2002 nr 75 poz 690 ze zm.)
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył A. B. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji . W skardze wskazał na naruszenie przepisów postępowania poprzez bezpodstawne przyjęcie, że inwestor wykazał swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane do całości inwestycji, w tym do pasa gruntu o obszarze 67 m kw. stanowiącego faktycznie część jego działki nr [...] . Ponowił twierdzenie, że nowa lokalizacja zatoki przystankowej narusza jego prawa i ograniczy wjazd na posesję.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podnoszone w niej argumenty są zasadne.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądowa kontrola zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem .
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, które nie zostały wskazane w skardze jako zarzut, ale miały wpływ na tę ocenę.
Główny zarzut skargi dotyczył braku wykazana przez inwestora swojego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wobec pasa gruntu o obszarze 67 m kw. stanowiącego zdaniem skarżącego część jego działki nr [...].
Zgodnie z treścią art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.
Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003r. nr 106, poz. 1126 z póź. zm.) przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
W kontekście tej definicji ocena prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dokonana przez organy jest niewystarczająca i narusza zasady postępowania określone w przepisach art. 7 i 77 kpa.
Przede wszystkim podnieść należy, że w załączniku do oświadczenia o posiadanym prawie do terenu objętego planowaną inwestycją wskazano, że działka nr [...] w obrębie [...] jest we władaniu Zarządu Dróg Miejskich. Wobec takiego oświadczenia organ nie ocenił czy prawo to zostało właściwie wykazane w świetle art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy poprzestał na stwierdzeniu, że z przedstawionego przez inwestora załącznika do oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika, że działka oznaczona nr ew. [...] z obrębu [...] jest we władaniu Zarządu Dróg Miejskich.
Organ powinien odnieść się do legalnej definicji prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zawartej we wskazanym przepisie art. 3 pkt 11 Prawa budowlane. W szczególności powinien ocenić czy inwestor dysponuje tytułem prawnym do tego gruntu, czy też posiada jedynie faktyczne władztwo, a jeśli tak, to czy zdaniem organu pozwala to na uznanie, że inwestor wykazał właściwie prawo do dysponowania nieruchomością.
Nie może być jednak traktowane jako wypełnianie obowiązku określonego w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane przez podmiot ubiegający się o wydanie pozwolenia na budowę, powołanie się na stan posiadania albowiem jest to stan faktyczny a nie prawny. Słowo "wykazać" w języku polskim oznacza "przedstawić dowody...", "dowieść", "unaocznić". Takie jego znaczenie wymaga więc wykazania przez inwestora w sposób jednoznaczny i niebudzący żadnych wątpliwości, że dysponuje on "prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane", a nie jedynie wywiedzenia go w sposób dorozumiany, jak miało to miejsce w zakresie objętym niniejszym postępowaniem.
Podkreślić jednak trzeba, że zakwestionowanie przez właściciela nieruchomości sąsiedniej, złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przez powołanie
rozbieżności między stanem wieczystoksięgowym a rzeczywistym stanem prawnym nie skutkowało koniecznością podejmowania przez organ ustaleń w tym zakresie, choćby wobec wyłącznej kompetencji sądu powszechnego do takich ustaleń. Dlatego też obszerne wywody dotyczące niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym, wad w ewidencji gruntów oraz podnoszonych na tym tle zarzutów nie mogły osiągnąć zamierzonego skutku.
Tym niemniej podniesione zarzuty zobowiązywały organ do wypowiedzenia się w przedmiocie prawa jakim dysponuje inwestor co do działki [...] i prawidłowości sposobu jego wykazania w świetle przepisów Prawa budowlanego .
Ponadto skoro w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę realizuje się ochrona interesów osób trzecich, art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, który nakazuje poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, to ocena podnoszonych w tym zakresie zarzutów musi być wnikliwa.
Poza tymi argumentami, uszło uwadze organu odwoławczego, że inwestorem wskazanym w decyzji organu I instancji jest Urząd [...]. Takie określenie podmiotu uprawnionego do realizacji budowy jest niedopuszczalne, albowiem może nim być jedynie osoba prawna lub fizyczna. Zgodnie z art. 28 i 29 kpa stroną w postępowaniu administracyjnym nie może być organ a tym bardziej jednostka organizacyjna powołana do obsługi osoby prawnej .
Skierowanie decyzji do urzędu osoby prawnej i oznaczenie tej jednostki jako strony postępowania (zamiast osoby prawnej) samo w sobie powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy .
Wobec wskazanych naruszeń prawa, zaskarżoną decyzję Sąd musiał uchylić.
Powyższy wyrok wydany został na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /.
Na podstawie art. 152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienie się niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło