II SA/Bk 346/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2006 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego - oddala skargę.- Decyzją z dnia [...] marca 2006 roku nr [...] Wójt Gminy J. K., powołując się na art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 2, art. 10, art. 20 ust. 3, art. 23 art. 24 ust. 1 i 2, art. 25, art. 47 i art. 49 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255) oraz rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2005 r., nr 105, poz. 881 z późn. zm), odmówił przyznania na rzecz skarżącej zasiłku rodzinnego na syna P. W. i córkę A. W. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Powodem odmowy przyznania świadczeń było przekroczenie przez dochód rodziny, w przeliczeniu na osobę, kwoty ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń (552,27 złotych przy kryterium dochodowym 504,00 złotych). Odwołanie od powyższej decyzji wniosła pani B. W. Decyzję powyższą utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (decyzja z dnia [...] kwietnia 2006 roku nr [...]). Kolegium przytoczyło treść przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujących zasady przyznawania zasiłku rodzinnego oraz sposób obliczania dochodu na potrzeby ustalenia prawa do tego zasiłku i stwierdziło, że pani B. W. z dniem [...] lutego 2005 roku utraciła dochody z tytułu zatrudnienia w sklepie "D. W." J. T. (rozwiązanie umowy o pracę – art. 3 pkt 23 lit. c). z dniem natomiast [...] marca 2005 roku uzyskała dochód – zasiłek dla bezrobotnych (art. 3 pkt 24 lit. b), który w dniu [...] kwietnia 2005 roku również utraciła (art. 3 pkt 23 lit. b). Zgodnie zaś z art. 5 ust. 4 cytowanej ustawy, przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych powyższe dochody jako utracone należało odliczyć od dochodu rodzinnego, co też uczyniono. Ponadto Kolegium wskazało, iż ponieważ z dniem [...] kwietnia 2005 roku pani B. W. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej tj. sklepu Spożywczo Przemysłowego M.", której nie zaprzestała prowadzić do dnia orzekania, dochód rodziny – w myśl art. 5 ust. 4 a należało powiększyć o uzyskany dochód. W związku z powyższym organ podniósł, iż przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych od dochodu rodziny skarżącej należało odjąć przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu (§17 ust. 1 rozporządzenia), następnie dodać do niego wysokość dochodu uzyskanego z pierwszego pełnego miesiąca (§ 18 i § 2 ust. 2 pkt 6 lit. m rozporządzenia). Ponadto Kolegium wskazało, iż pani B. W. we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego podała, że w skład rodziny wchodzi 4 osoby. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że mąż Pani B. W. w 2004 roku uzyskał dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. Jego wysokość po odliczeniu kosztów uzyskania, należnego podatku dochodowego oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne wyniosła [...] zł. Okoliczności te są zdaniem Kolegium bezsporne i nie kwestionowane przez skarżącą. W dalszym ciągu Kolegium podniosło, iż do uzyskanego dochodu w 2004 roku tj. [...] zł., co w przeliczeniu na 1 miesiąc dało kwotę [...] zł, dodano wynagrodzenie Pani B. W. z miesiąca maja 2005 r. – [...] zł. (dochód uzyskany z prowadzenia działalności gospodarczej co wynika z dołączonego do akt sprawy zaświadczenia z dnia [...] lutego 2006 roku oraz z zestawienia sporządzonego przez Usługi Rachunkowe z dnia [...]lutego 2006 roku). Miesięczny dochód rodziny wyniósł więc [...] zł., co w przeliczeniu na osobę w rodzinie miesięcznie dało kwotę [...] zł. A zatem dochód na osobę w rodzinie odwołującej się przekroczył ustawowe kryterium dochodowe tj. 504 zł. Również przekroczony został miesięczny dochód rodziny, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy. Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu skarżącej Kolegium podkreśliło, iż w kwestii wliczenia do dochodu rodziny, dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej z miesiąca maja 2005 roku, organ I instancji prawidłowo postąpił zaliczając do dochodu rodziny kwotę uzyskaną z powyższej działalności. Stosownie bowiem do regulacji zawartej w § 2 ust 2 pkt. 6 lit. m cytowanego rozporządzenia do wniosku o zasiłek rodzinny należy dołączyć dokument lub oświadczenie określające wysokość uzyskanego dochodu z pierwszego pełnego miesiąca przez członka rodziny. W tej sytuacji Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż skarżąca nie spełnia kryteriów wynikających z cytowanych wyżej przepisów, uprawniających do przyznania jej prawa do zasiłku rodzinnego, a tym samym do dodatków wymienionych w art. 8 ustawy, w tym m.in.: dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego - pkt 6, do którego prawo zależne jest od prawa do zasiłku rodzinnego. W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pani B. W. podtrzymała zarzuty z odwołania wskazując, iż prowadząc działalność gospodarczą od [...] kwietnia 2005 roku do [...] grudnia 2005 roku jej średni dochód wyniósł [...] zł, co potwierdza informacja z biura rachunkowego. Aby bowiem ustalić faktyczny dochód za dany miesiąc czy za rok należy uwzględnić różnicę remanentów, która nie jest uwzględniona w dochodzie za pierwszy miesiąc. Końcowo podniosła, iż w chwili obecnej znajduje się w trudnej sytuacji, gdyż mąż przebywa na zasiłku chorobowym. W odpowiedzi na powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Organy rozpatrujące sprawę zakończoną zaskarżoną decyzją nie naruszyły bowiem przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych przy ustaleniu dochodu rodziny skarżącej dla potrzeb związanych z przyznaniem żądanego przez stronę zasiłku rodzinnego na dwójkę dzieci i dodatków z nim związanych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.Nr 228, poz. 2255 ze zm.) zasiłek rodzinny przysługuje osobom wymienionym w art. 4 ust. 2 ustawy (w tym przypadku skarżącej – jako matce), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. Stosownie zaś do art. 3 pkt 2 tej ustawy za dochód rodziny, uważa się przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowych co oznacza, ż w niniejszej sprawie uwzględnieniu podlegał dochód rodziny za 2004 rok. Przy ustaleniu wysokości dochodu, którego podstawę stanowiły przychody podlegające opodatkowaniu, organy przyznające świadczenia rodzinne opierały się na treści zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny strony ubiegającej się o świadczenia. Powyższe wynika z § 2 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2005 r., nr 105, poz. 881 z późn. zm). Taka też sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem organy za dochód czteroosobowej rodziny skarżącej w 2004 roku przyjęły (po odliczeniu kosztów uzyskania dochodu i składek ubezpieczeniowych) kwotę [...] zł (k. 38 akt administracyjnych), uzyskaną przez męża skarżącej w 2004 roku. Stosując się zaś do dyspozycji art. 5 ust. 4 cytowanej ustawy o świadczeniach rodzinnych organy obu instancji nie brały pod uwagę dochodu skarżącej uzyskanego w 2004 roku, z uwagi na jego utratę. Pani B. W. z dniem [...] lutego 2005 roku utraciła dochody z tytułu zatrudnienia w sklepie "D. W." J. T. i z dniem [...] marca 2005 roku uzyskała dochód – zasiłek dla bezrobotnych, który w dniu [...] kwietnia 2005 roku również utraciła. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 4 cytowanej ustawy, przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych powyższe dochody jako utracone należało odliczyć od dochodu rodzinnego, co też uczyniono. Powyższe okoliczności są w zasadzie bezsporne i nie kwestionowane przez skarżącą. Niemniej jednak mając na uwadze treść artykułu 5 ust. 4 a ustawy o świadczeniach rodzinnych organy zobligowane były, uzyskany przez rodzinę skarżącej w 2004 roku dochód powiększyć o dochód uzyskany z tytułu prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej tj. Sklepu Spożywczo Przemysłowego M. Mając na uwadze przy tym treść § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2005 r., nr 105, poz. 881 z późn. zm) w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, ustalaną w oparciu o dokument lub oświadczenie określające wysokość uzyskanego dochodu z pierwszego pełnego miesiąca (§ 2 ust. 2 pkt 6 lit. m). W przedmiotowej sprawie pierwszym miesiącem, który mógł zostać wzięty przy wyliczaniu dochodu skarżącej z tytułu uzyskania przez nią dochodu w 2005 roku, był miesiąc maj 2005 roku. Jak wynika z dołączonych do akt sprawy dokumentów tj. oświadczenia skarżącej (k. 17 akt administracyjnych) oraz z zestawienia sporządzonego przez Usługi Rachunkowego z dnia 9 lutego 2006 roku (k. 16 akt administracyjnych) dochód ten wyniósł [...] zł. W związku z powyższym do uzyskanego dochodu przez rodzinę skarżącej uzyskanego w 2004 roku tj. do kwoty [...] zł, co w przeliczeniu na jeden miesiąc dało kwotę [...] zł, dodano wynagrodzenie pani B. W. z miesiąca maja 2005 roku tj. kwotę [...] zł. Ostatecznie zatem miesięczny dochód rodziny skarżącej wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie dało kwotę [...] zł, a zatem dochód ten przekroczył ustawowe kryterium dochodowego określone na kwotę 504 zł. Powyższe okoliczności skutkowały tym, iż skarżącej nie przysługiwał dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, które prawo jest zależne od przyznania prawa do zasiłku rodzinnego. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze podkreślić należy, iż Sąd nie kwestionuje tego, iż aby ustalić rzeczywisty dochód za dany miesiąc należy uwzględniać różnice remanentów, co ostatecznie przekłada się na to, iż dopiero po analizie całego roku rozrachunkowego można ustalić faktyczny dochód za poszczególne miesiące tego roku. Niemniej jednak ustawodawca zarówno w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255) oraz rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2005 r., nr 105, poz. 881 z późn. zm) precyzyjnie określił zasady i tryb przyznawania zasiłków rodzinnych, w tym m.in. przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych (doliczania do dochodu rodziny miesięcznej kwoty dochodu uzyskanego z pierwszego pełnego miesiąca - § 2 ust. 2 pkt 6 lit. m rozporządzenia). Skarżąca natomiast dokonuje w skardze własnych wyliczeń dochodu bez zachowania zasad wynikających z ustawy o świadczeniach rodzinnych i rozporządzenia wykonawczego. Toku rozumowania przedstawionego przez skarżącą - jako stojącego w sprzeczności z ustawą o świadczeniach rodzinnych – nie sposób zatem zaakceptować. Trudna zaś sytuacja materialna wskazana w skardze może ewentualnie stanowić podstawę składania ponownego wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych, o ile skarżąca w chwili obecnej spełnia ustawowe wymogi do przyznania tych świadczeń. Stąd skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ze zm.).