VII SA/Wa 1163/06

WyrokWSA w Warszawie2006-10-10

Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji o wznowieniu postępowania i umarzające postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania, wydane w wyniku rozpoznania zażalenia, na które nie przysługiwało zażalenie, jest dotknięte wadą nieważności z powodu braku podstawy prawnej?
Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie Wojewody jest dotknięte wadą nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 2 kpa jako wydane bez podstawy prawnej. Na postanowienie o wznowieniu postępowania nie służy zażalenie. Rozpoznanie zażalenia przez organ odwoławczy i wydanie postanowienia w tej sytuacji jest wadliwe. Organ odwoławczy powinien był stwierdzić niedopuszczalność zażalenia, a nie uchylać postanowienie organu pierwszej instancji i umarzać postępowanie.
Stan faktyczny
Gmina O. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego. Skarżąca podniosła, że inwestor przekroczył zakres warunków zabudowy i że inwestycja jest prowadzona na Obszarze Chronionego Krajobrazu. Starosta postanowieniem wznowił postępowanie. J. B. złożył zażalenie na to postanowienie. Wojewoda uchylił postanowienie Starosty i umorzył postępowanie w przedmiocie wznowienia. Gmina O. złożyła skargę na postanowienie Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2006 r. sprawy ze skargi G. O. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na rozbudowę Stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia Wojewody [...]. VIISA/Wa 1163/06 UZASADNIENIE Skarżąca G. O. w dniu [...] marca 2006r. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [‘...] lipca 2005r. Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą L. i J. B. pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na piekarnię obwarzanków wg projektu opracowanego indywidualnie oraz przyłącza elektrycznego napowietrznego na działce położonej w miejscowości O., P. K. [...] nr ew. dz. [...]. Pozwolenie nie obejmowało przyłącza kanalizacyjnego i wodociągowego, o których realizację należało ubiegać się w odrębnym postępowaniu, zgodnie z określonymi warunkami przyłączenia. Skarżąca Gmina popierając swój wniosek podała, iż inwestor przekroczył zakres warunków ustalonych decyzją [...] z dnia [...] lutego 2004r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nadto skarżąca dodała, że w/w inwestycja prowadzona jest na Obszarze Chronionego Krajobrazu w zwartej zabudowie mieszkalnej i handlowej, a nie produkcyjnej, w pobliżu rynku, którego układ przestrzenny pochodzi z XVII w. Starosta P. postanowieniem z dnia [...] marca 2006r. Nr [...] na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego – zw. dalej kpa (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku Gminy O.. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2005r. Nr [...] w sprawie pozwolenia na rozbudowę L. i J. B. budynku gospodarczego wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na piekarnię obwarzanków w miejscowości O.. Zażalenie na to postanowienie złożył J. B.. Skarżący podniósł, iż jego zdaniem w/w postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, gdyż nie zostało należycie uzasadnione a wnioskodawca nie jest stroną tego postępowania. Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania, postanowieniem z dnia [...] maja 2006r. Nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie I-szej instancji w przedmiocie wznowienia postępowania. Organ wskazał, iż Wójt Gminy w O. nie miał w sprawie interesu prawnego, ani też obowiązku i z tych przyczyn nie mógł być uznany za stronę postępowania. Jednocześnie Wojewoda [...] zakwestionował termin powzięcia wiadomości w sprawie dopuszczający złożenie wniosku o wznowienie zgodnie z art. 148 kpa przez Gminę O.. Skargę na powyższe postanowienie z wnioskiem o jego uchylenie złożyła Gmina O.. W uzasadnieniu skarżąca stwierdza, że Gmina O. posiada działki graniczące z nieruchomością J. B., zatem brak jest podstaw do wykluczenia jej z postępowania prowadzonego w oparciu o prawo budowlane. Na poparcie swych twierdzeń skarżąca zauważa, że wniosek o wydanie warunków zabudowy złożony przez inwestora zawierał charakter inwestycji inny niż został przedłożony Staroście a przecież zarówno J. B. jak i Starosta byli związani decyzją o warunkach zabudowy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotowa sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, który zgodnie z dyspozycją określoną w art. 1 § 2 w/w ustawy dokonuje kontroli aktu zaskarżonego pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia przepisów prawa (art. 145 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zw. dalej ppsa - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Nadto Sąd w swych rozważaniach z urzędu musi wziąć pod uwagę czy w danej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 134 §1 ppsa, tzn. iż Sąd ma możliwość uwzględnienia skargi także ze względu na inne uchybienia niż te, które podniosła strona skarżąca. Innymi słowy Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Sąd z urzędu stwierdza, że zaskarżone postanowienie dotknięte jest wadą nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 2 kpa jako wydane bez podstawy prawnej. Przypomnieć w związku z tym należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1 lub art. 145a § 1 kpa. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 kpa). Dopiero postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera następną fazę postępowania w sprawie wznowienia postępowania, to jest wszczyna tzw. postępowanie rozpoznawcze (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2005r., sygn. akt II SA/Wa 274/05, Nr LEX 166898). Zaskarżone postanowienie Wojewody [...] zostało wydane przy założeniu, iż na postanowienie Starosty P. wznawiające postępowanie w sprawie wydanego pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na piekarnię obwarzanków w miejscowości Odrzywół służy stronie zażalenie, które może być wydane w terminie 7 dni od doręczenia tego postanowienia. Pouczenie tej treści zostało zamieszczone w postanowieniu organu I instancji. Organ odwoławczy nie dostrzegł, iż na postanowienie o wznowieniu postępowania nie służy zażalenie. Stosownie do art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Prawo zażalenia jest ukształtowane w kpa odmiennie od prawa do odwołania. Przepis natomiast rozdziału 12 kpa o wznowieniu postępowania nie przewiduje możliwości zażalenia na postanowienie o wznowieniu postępowania. Ustawodawca dla tego typu spraw przewidział postępowanie jednoinstancyjne (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 1998r., sygn. akt. II SA 1391/98, Nr LEX 41308). Skoro więc w niniejszej sprawie nie było dopuszczalne wniesienie zażalenia na postanowienie organu I instancji w przedmiocie wznowienia, to rozpoznanie takiego zażalenia przez organ II instancji i wydanie zaskarżonego postanowienia jest dotknięte wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa (bez podstawy prawnej) (por. też Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2002r., sygn. akt: IV SA 1439/99, Nr LEX 80588). Organ odwoławczy orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia w całości i umorzył postępowanie I – szej instancji w przedmiocie wznowienia postępowania, co nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Faktem jest, że organ I instancji wadliwie pouczył strony o prawie do złożenia zażalenia. Błąd ten winien jednak być zauważony przez organ odwoławczy poprzez stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia. W tej sytuacji Wojewoda [...] – mimo, iż Starosta P. błędnie pouczył stronę o możliwości wniesienia zażalenia – zamiast rozpoznania merytorycznego sprawy, powinien na podstawie art. 134 kpa w zw. z art. 144 kpa orzec o niedopuszczalności wniesienia zażalenia z przyczyn przedmiotowych – brak przedmiotu zaskarżenia (zob. też Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2001r., sygn. akt: SA 420/01, Nr LEX 77650). Kategoryczne określenie zawarte w treści art. 134 kpa "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Zaskarżone postanowienie jako wydane bez podstawy prawnej podlega stwierdzeniu nieważności wobec zaistnienia przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt. 2 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło