III SA/Po 94/05

Dnia 10 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) Katarzyna Wolna-Kubicka Protokolant: sekr. sąd. Anna Piotrowska-Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2006 roku sprawy ze skargi W.W. na postanowienie Wojewody z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie wymierzenia kary za nielegalne wydobywanie kopalin I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego W/.W. kwotę [...],- ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane /-/ K. Wolna-Kubicka /-/ B. Sokołowska /-/ M. Górecka T.M.d WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Skarżący – W.W. wniósł skargę na postanowienie Wojewody z dnia [...] . stwierdzające w swej treści niedopuszczalność odwołania złożonego przez skarżącego od decyzji Starosty K. znak [...] z dnia [...]. Powyższą decyzją z dnia [...] organ I instancji w związku z wydobywaniem przez T.K. kruszywa naturalnego (piasku) bez wymaganej koncesji na działkach o numerach ewid. [...] , [...] , [...] , [...] , [...] i [...] położonych w miejscowości Sz., gmina K. . będących w jego władaniu, z urzędu zobowiązał do natychmiastowego zaniechania procesu wydobywczego na przedmiotowych działkach , wymierzył karę pieniężną za wydobywanie kopalin bez wymaganej koncesji w latach 1999- 2001 w kwocie [...] zł i zobowiązał do przeprowadzenia rekultywacji zniszczonego terenu po uprawomocnieniu się niniejszej decyzji. Odwołanie od tej decyzji wniósł skarżący żądając uchylenia decyzji. W uzasadnieniu kwestionował sposób naliczenia opłaty wskazując, iż uczyniono to jedynie w oparciu o przedłożone przez T.K. rachunki. Nadto odwołujący wskazał , iż skarżona decyzja nie podaje w jaki sposób ma być przeprowadzona rekultywacja terenów zniszczonych wskutek wydobywczego procesu. Rozpatrując odwołanie Wojewoda postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącego od decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu tego postanowienia organ II instancji podał, iż stroną niniejszego postępowania jest wyłącznie TK. , na którego organ administracji publicznej nałożył obowiązek wskazany w skarżonej decyzji, zaś odwołujący się W.W. nie posiada w tym postępowaniu statusu strony w znaczeniu przepisu art. 28 k.p.a.. Z tych też względów organ odwoławczy uznał, iż złożone przez skarżącego odwołanie jest niedopuszczalne. Obecnie w skardze kierowanej do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wskazując, iż w niniejszym postępowaniu administracyjnym skarżący posiada przymiot strony tego postępowania bowiem należące do niego pole pozostaje w bezpośrednim sąsiedztwie z przedmiotowym wyrobiskiem, zaś wniesiona przez niego "skarga" z dnia [...] wszczęła postępowanie, które – w jego ocenie- miało na celu "ukrócenie" działalności T. K. a tym samym ograniczenie wpływu nielegalnych wyrobisk na osuszanie sąsiadujących z nim pól. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując soje stanowisko wyrażone w skarżonym rozstrzygnięciu. Dodatkowo podał, iż sprawy związane z rekultywacją wyrobisk poeksploatacyjnych i ich wpływem na grunty skarżącego winny być przez Starostę K, rozpatrzone w odrębnym postępowaniu. Na rozprawie uczestnik postępowania T.K. reprezentowany przez pełnomocnika procesowego adwokata W.R. wniósł o nieuwzględnienie skargi i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga została uwzględniona z przyczyn, które Sąd, nie będąc związany granicami skargi, wziął pod uwagę z urzędu. Otóż nie ma racji skarżący upatrując w postępowaniu administracyjnym tyczącym się omawianej sprawy, przymiotu strony . Każdy , kto dostrzega w zachowaniu (działaniu bądź zaniechaniu) innej osoby naruszenie określonej normy prawnej i żąda od organu administracji publicznej wszczęcia przewidzianych prawem działań, nie staje się w każdym przypadku tym samym stroną takiego postępowania administracyjnego. Stroną postępowania administracyjnego jest bowiem każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). W orzecznictwie dominuje zdecydowanie pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Tak więc legitymację strony określają przepisy prawa , zaś interes faktyczny nie tworzy legitymacji procesowej. Rekapitulując powyższe , można stwierdzić, iż stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. będzie osoba (jednostka organizacyjna ) wymieniona w art. 29 k.p.a. lub w przepisach odrębnych, która na podstawie prawa obowiązującego może czy powinna uzyskać konkretne korzyści albo też może być (powinna być) obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem, jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej, działający w granicach jego właściwości i kompetencji. Odnosząc te uwagi do omawianej sprawy należy zauważyć, iż słusznie organ odwoławczy uznał, iż stroną postępowania jest T.K. - osoba, na którą został nałożony obowiązek w związku z wydobywaniem kopalin bez wymaganej koncesji. Z kolei podnoszone przez skarżącego argumenty: ujemny wpływ nielegalnych wyrobisk na odwadnianie sąsiadujących pól uprawnych, umniejszenie dochodu wobec spadku plonów powodowanego niekorzystnym oddziaływaniem wyrobisk- świadczą jedynie o tym, że skarżący ma interes faktyczny w tym, aby działalność T.K. została przez organ administracji publicznej ukrócona. Niemniej skarżone w tym postępowaniu postanowienie Wojewody z dnia [...] należało uchylić bowiem rozstrzygnięcie to było wadliwe i jako takie nie mogło pozostać w obrocie prawnym. Organ odwoławczy powołał jako podstawę prawną skarżonego rozstrzygnięcia przepis art. 134 k.p.a., który to przepis nie przystaje do omawianego stanu faktycznego. Należy podkreślić, iż niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych jak i z przyczyn podmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. W omawianej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Z kolei niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę nie mająca legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia (gdy odwołanie wniosła osoba trzecia albo podmiot na prawach strony, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji) albo też wniesienia odwołania przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych. W omawianej sprawie taka sytuacja także nie zachodzi. W skarżonym rozstrzygnięciu organ odwoławczy wskazywał na brak przymiotu strony odwołującej się bowiem na nią organ I instancji nie nałożył określonych zaskarżoną decyzją obowiązków. Dlatego też w takiej sytuacji, gdy w wyniku rozpoznawania odwołania organ stwierdzi, że wnoszący odwołanie nie ma w danej sprawie interesu prawnego ani obowiązku, wydaje wtedy decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Takie stanowisko przyjął NSA w uchwale z 5.7.1999r., OPS 16/98 (ONSA 1999, Nr 4, poz. 119): "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 KPA, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 & 1 pkt 3 KPA". Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzeczono jak w sentencji. /-/ M. Górecka /-/ B. Sokołowska /-/ K. Wolna- Kubicka T.M.d