III SA/Po 326/06
WyrokWSA w Poznaniu2006-10-10
Skład orzekający: Beata Sokołowska, Małgorzata Górecka, Katarzyna Wolna-Kubicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania, jeśli strona popełniła oczywistą omyłkę we wniosku dotyczącym oznaczenia decyzji, której wznowienia się domaga, a organ I instancji nie podjął kroków w celu wyjaśnienia wątpliwości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli strona popełniła oczywistą omyłkę we wniosku o wznowienie postępowania, wskazując niewłaściwą decyzję, organ administracji publicznej, kierując się zasadami postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 9 kpa), powinien podjąć kroki w celu wyjaśnienia wątpliwości i nie może odmówić wznowienia postępowania tylko z powodu uchybienia terminu, jeśli intencją strony było wznowienie postępowania zakończonego inną, właściwą decyzją. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżąca S.K. wniosła o wznowienie postępowania wywłaszczeniowego z 1965 r., twierdząc, że nie została o nim zawiadomiona i nie otrzymała odszkodowania. Organ I instancji odmówił wznowienia, uznając, że strona wiedziała o decyzji z 1965 r. znacznie wcześniej, a wniosek został złożony z uchybieniem terminu. W odwołaniu pełnomocnik skarżącej wyjaśniła, że doszło do oczywistej omyłki i wniosek dotyczył innej decyzji z 1965 r. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że podanie zostało wniesione z uchybieniem terminu i nie uwzględniając argumentu omyłki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P., zasądził zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka Katarzyna Wolna-Kubicka Protokolant: sekr. sąd. Anna Piotrowska-Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2006 roku sprawy ze skargi S.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2006 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 2005r., nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej S. K. kwotę 440,- ( czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ K. Wolna-Kubicka /-/ B. Sokołowska /-/ M. Górecka WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Pismem z dnia [...] grudnia 2004r. adw. M. H. , działając w imieniu S. K. byłej współwłaścicielki nieruchomości zapisanych w Kw [...] obecnie Kw [...], Kw [...], obecnie [...] i Kw [...] obecnie Kw [...] prowadzonych przez Sąd Rejonowy w Poznaniu, wniosła podanie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydium Rady Narodowej m. P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965r. o wywłaszczeniu nieruchomości. W uzasadnieniu pełnomocnik wnioskodawczyni podała, że S. K. ( wcześniej nosząca nazwisko S.) nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, nie brała udziału w sprawie oraz nie doręczono jej decyzji o wywłaszczeniu, zaś o jej istnieniu dowiedziała się dopiero na początku grudnia 2004r. Była współwłaścicielka nie dostała również odszkodowania z tytułu wywłaszczenia jej z nieruchomości. To wszystko wskazuje, że nie brała udziału w postępowaniu bez swej winy i nie mogła się odwołać od niekorzystnej dla siebie decyzji a więc zachodzą podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 ust. 4 kpa.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2005r. adw. M. H. , odpowiadając na pismo Starosty Powiatu . P. wzywające do uzupełnienia braków wniosku, podała, że nieruchomości, których dotyczy przedmiotowy wniosek są oznaczone geodezyjnie jako działki : nr [...] o pow. 1203 m 2 , [...]o pow. 497 m 2 , [...]o pow. 667 m 2. Jednocześnie poinformowała, ze wnioskodawczyni nie jest w posiadaniu decyzji o wywłaszczeniu i tym samym nie może uczynić zadość wezwaniu do jej złożenia.
W kolejnym piśmie z dnia [...] marca 2005 r. pełnomocnik S. K. wskazała dane dotyczące położenia nieruchomości, których dotyczy żądanie wznowienia postępowania tj. obręb . P. , ul. [...] ark. 41, Kw [...], Kw [...], Kw [...].
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Starosta. P. przekazał powyższe podanie o wznowienie postępowania wg. właściwości Prezydentowi Miasta . P. , jako prezydentowi miasta na prawach powiatu wykonującemu zadania z zakresu administracji rządowej.
Decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] Prezydent Miasta . P. ( Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego "A" w . P. działający z upoważnienia Prezydenta), na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 kpa odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym orzeczeniem Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady Narodowej w . P. z dnia [...] kwietnia 1965r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że prowadzenie spraw dotyczących wywłaszczenia przekazano Zarządowi Geodezji i Katastru Miejskiego "A" uchwałą Rady Miasta . P. z dnia [...] stycznia 1999 r. Nr [...], zmieniająca uchwałę Rady Miejskiej . P. z dnia 25 czerwca 1991 r. Nr XXXII/177/91 w sprawie przekształcenia Przedsiębiorstwa Geodezyjno- Kartograficznego "A" w Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego "A". Jest mu więc wiadome z urzędu, że w latach 1992-1997 toczyło się postępowanie o zwrot nieruchomości zapisanych w księgach wieczystych Kw nr [...], Kw nr [...] i Kw nr [...] , stanowiących w ½ części współwłasność wnioskodawczyni noszącej wówczas nazwisko S. oraz jej męża H. S. , wywłaszczonych ostatecznym orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 1965r. , nr [...], kończącym postępowanie, o którego wznowienie wystąpiła S. K. . Postępowanie to zostało wszczęte między innymi na wniosek złożony w dniu [...] lipca 1993 r. przez S. K. , działająca w nim również przez pełnomocnika adw. M. H.. Dnia 5 lipca 1994 r. miała miejsce rozprawa administracyjna z udziałem pełnomocnika wnioskodawczyni na której podtrzymano wniosek o zwrot nieruchomości wywłaszczonej orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 1965r. Na powyższe orzeczenie powołał się organ I instancji w decyzji z dnia [...] lipca 1997 r. nr [...], którą orzeczono o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości oraz organ II instancji w decyzji z dnia [...] września 1997 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] lipca 1997 r.
W dalszej części uzasadnienia organ podkreślił, że przy rozpatrywaniu wniosku o wznowienie postępowania konieczne jest zbadanie, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania określony w art. 148 § 1 i 2 kpa. Niedotrzymanie zaś terminu powoduje wyłącznie wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Organ I instancji ustalił, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika S. K. , wnioskodawczyni posiadała wiedzę o orzeczeniu z dnia [...] kwietnia 1965 r. nr [...] znacznie wcześniej niż na początku grudnia 2004 r., a mianowicie najpóźniej w dniu [...] lipca 1993r., kiedy to wystąpiła o zwrot nieruchomości wywłaszczonych tą właśnie ostateczną decyzją administracyjną. S. K. udzieliła pełnomocnictwa adw. M. H. a następnie reprezentowana przez swego pełnomocnika aktywnie uczestniczyła w całym postępowaniu w obu instancjach. Pełnomocnik wnioskodawczyni dysponowała również egzemplarzem orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1965r., gdyż jego kserokopię przesłała organowi I instancji. W tych okolicznościach uznano, że termin do wznowienia postępowania zakończonego tym orzeczeniem upłynął w dniu [...]sierpnia 1993r., a zatem podanie z dnia [...] grudnia 2004 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła pełnomocnik wnioskodawczyni. Adw. M. H., domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania decyzji w przedmiocie wznowienia postępowania, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu wyjaśniła, iż na skutek oczywistej omyłki w petitum pisma błędnie określono, iż dotyczy ono wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydium Rady Narodowej w . P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965 r., gdy tymczasem w rzeczywistości podanie dotyczyło decyzji Prezydium Rady Narodowej w . P. nr [...] z dnia [...] lutego 1965 r. Powyższa omyłka wynikła z tego, że decyzja z [...] kwietnia 1965 r. również dotyczyła wywłaszczenia nieruchomości zapisanych w tych samych księgach wieczystych, co decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości z dnia [...] lutego 1965 r. Obie decyzje zostały jednak wydane w odniesieniu do innych działek. Decyzja z [...] kwietnia 1965 r. dotyczyła działek nr [...],[...] i [...] , a decyzja z [...] lutego 1965r. działek nr [...],[...] i [...]. Pełnomocnik wnioskodawczyni podała też, iż konsekwencją powyższej pomyłki było również to, że w uzupełnieniu wniosku błędnie określono oznaczenia geodezyjne działek. W istocie chodziło bowiem o działki oznaczone nr [...],[...] i [...], a te zostały wywłaszczone decyzją z dnia [...] lutego 1965 r.
Pismem z dnia [...] października 2005r. adw. M. H. reprezentująca S. K. złożyła także podanie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydium Rady Narodowej w . P. nr [...] z dnia [...] lutego 1965r. o wywłaszczeniu nieruchomości podnosząc w uzasadnieniu, że wnioskodawczyni nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, nie brała udziału w sprawie i nie doręczono jej decyzji o wywłaszczeniu, a także nie dostała jako była współwłaścicielka odszkodowania z tytułu wywłaszczenia jej z nieruchomości.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2005 r. pełnomocnik odwołującej oświadczyła, że żąda dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta . P. jako prezydenta miasta na prawach powiatu z dnia [...] września 2005 r. nr [...].
Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał, iż z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji wynika, że w dniu [...] marca 1992 r. adw. M. H. działając w imieniu M. W. złożyła wniosek o zwrot nieruchomości wywłaszczonej orzeczeniami z dnia [...] czerwca 1963r. nr [...] i z dnia [...] kwietnia 1965r. nr [...], wskazując, że żądanie zwrotu dotyczy nieruchomości zapisanej w Kw nr [...] ( dawniej Kw nr [...]) oraz nieruchomości zapisanej w Kw nr [...]. Odpowiadając na pismo organu adw. M. H. przedłożyła odpisy decyzji z dnia [...] czerwca 1963r. i z dnia [...] kwietnia 1965r. Natomiast przy piśmie z dnia [...] lipca 1993r. adw. M. H. w związku z wnioskiem o zwrot nieruchomości przekazała pełnomocnictwo S.S. do prowadzenia sprawy o zwrot nieruchomości. Decyzją z dnia [...] września 1996r. nr [...]Kierownik Urzędu Rejonowego w . P. orzekł o zwrocie na rzecz S.S. w 1/3 części, K.S. w 1/12 części, S.S. w 1/12 części i I.O. w 3/8 częściach, części nieruchomości zapisanej w Kw nr [...] położonej w . P. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb . P. , arkusz mapy 41, działki nr [...] o pow. 497 m 2 , nr [...] o pow. 1220 m 2 i część działki nr [...], stanowiącej zgodnie z projektem podziału będącym integralną częścią tej decyzji projektowane działki nr [...]o pow. 124 m 2 i nr [...]o pow. 328 m 2 ( pkt.I). Zaś w uzasadnieniu tej decyzji podano, że udział wynoszący ½ część w tych nieruchomościach, stanowiący współwłasność p.p. H. i S.S. wywłaszczono orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 1965 r. nr [...] wydanym przez Prezydium Rady Narodowej m. . P. . Decyzją z [...] listopada 1996r. nr [...] Wojewoda . P. uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] września 1996 r. i przekazał w całości sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] lipca 1997r. nr [...]Kierownik Urzędu Rejonowego w P. orzekł o zwrocie na rzecz S.S. w 1/3 części, K.S. w 1/12 części, S.S. w 1/12 części, I.O. w 3/8 częściach i A. H. w 1/8 części część nieruchomości zapisanej w Księdze wieczystej Kw [...] położonej w . P. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb . P. , ark. mapy 41, działki nr [...] o pow. 667 m 2, nr [...] o pow. 497 m 2 i nr [...] o pow. 1220 m 2. Wojewoda . P. decyzją z dnia [...] września 1997 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek zamiejscowy w Poznaniu postanowieniem z dnia 12 grudnia 1997r. sygn. akt II SA/Po 1810/97 odrzucił skargę na tę decyzję.
W tej sytuacji zdaniem organu odwoławczego strona postępowania dowiedziała się o orzeczeniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w . P. z dnia [...] kwietnia 1965r. najpóźniej w dacie wydania przez Wojewodę . P. decyzji z dnia [...] listopada 1996 ( w aktach adm. brak bowiem zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w . P. z dnia [...] września 1996r., w której uzasadnieniu podano jako podstawę wywłaszczenia nieruchomości, której dotyczyło żądanie zwrotu- orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w . P. z [...] kwietnia 1965r).
W związku z powyższym Wojewoda stwierdził, że podanie z dnia [...] grudnia 2004 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznym orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w . P. z [...] kwietnia 1965 r. nr [...]zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 148 kpa.
Organ II instancji nie uwzględnił również argumentacji pełnomocnika wnioskodawczyni, iż na skutek oczywistej omyłki błędnie określono, że chodzi o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydium Rady Narodowej w . P. z [...] kwietnia 1965r. nr [...] , gdy tymczasem podanie dotyczyło decyzji Prezydium Rady Narodowej w P. nr [...] z dnia [...] lutego 1965r.
Podkreślił, że to żądanie strony wyznacza przedmiot postępowania w sprawie o wznowienie postępowania. Pełnomocnik S. K. dwukrotnie zaś precyzowała żądanie wniosku podając oznaczenia geodezyjne działek oraz obręb i arkusz mapy i numery ksiąg wieczystych nieruchomości, których dotyczy wniosek, a więc organ I instancji prawidłowo, w ocenie Wojewody, prowadził postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej m. P. z dnia [...] kwietnia 1965r. nr [...].
Według organu odwoławczego przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego przed organem I instancji decyzją z dnia [...] września 2005r., od której odwołała się S. K. jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wyżej wskazanym orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej m. P. z dnia [...] kwietnia 1965r. i dlatego badaniu podlega okoliczność, w jakiej dacie strona dowiedziała się o powyższym orzeczeniu. Nie jest natomiast w tej sprawie dopuszczalne orzekanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia [...] lutego 1965r, nr [...].
W skardze wniesionej na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...]pełnomocnik S. K. zarzucił zaskarżonej decyzji:
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 2 kpa poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji i nieprzekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, albowiem orzekł on w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydium Rady Narodowej m. P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965r., gdy tymczasem w rzeczywistości podanie dotyczyło decyzji Prezydium Rady Narodowej w P. nr [...] z dnia [...] lutego 1965r.
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na jego wynik tj. art. 7 i art. 8 kpa polegające na niezałatwieniu sprawy przez organ II instancji, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela.
Adw. M. H. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona decyzja pozbawiona jest podstaw faktycznych i prawnych. Organ II instancji wbrew treści art. 138 § 2 kpa nie uchylił decyzji organu I instancji i nie przekazał mu sprawy celem rozpoznania jej istoty. Oczywistość błędu wnioskodawczyni nie może zaś budzić wątpliwości, zwłaszcza, że działki wywłaszczone decyzją z dnia [...] kwietnia 1965r. zostały zwrócone.
Pełnomocnik skarżącej podniosła również, że żaden przepis kpa nie wprowadza zakazu prostowania oczywistej pomyłki w podaniu o wznowienie postępowania na etapie postępowania przed organem II instancji. Organ ten winien więc uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 kpa i sprawę przekazać temu organowi do ponownego rozpoznania. Sprawa wymagała bowiem rozpoznania co do istoty. Ponadto podała, że organ odwoławczy nie uchylając decyzji Prezydenta Miasta P. naruszył też art. 7 i art. 8 kpa.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie wyjaśnił, że przy sporządzaniu elektronicznego czystopisu decyzji nastąpiła pomyłka, w wyniku której błędnie podano jako podstawę prawną rozstrzygnięcia tej decyzji art. 138 § 2 kpa a winno być 138 § 1 pkt. 1 kpa, co nie oznacza jednak, że decyzja II instancji została wydana bez podstawy prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nie są natomiast uprawione do merytorycznego rozstrzygania w przedmiocie sprawy.
W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w zakresie wyżej wskazanym Sąd uznał, ze skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 kpa to jest postanowieniem o wznowieniu postępowania lub decyzją o odmowie wznowienia postępowania.
Odmowa wznowienia postępowania jest natomiast możliwa tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienie postępowania z uchybieniem ustawowego terminu zakreślonego w art. 148 § 1 i 2 lub art. 145 a § 2, a nie ma podstaw do jego przywrócenia.
W rozpatrywanej sprawie organ I instancji odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w P. z dnia [...] kwietnia 1965r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania, albowiem ustalił, że S. K. najpóźniej w dniu [...] lipca 1993r., kiedy to wystąpiła o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, posiadała wiedzę o orzeczeniu z dnia [...] kwietnia 1965r. nr [...] stanowiącym podstawę tego wywłaszczenia. W tej sytuacji organ uznał, że podanie z dnia [...] grudnia 2004 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej wyjaśniła, że na skutek oczywistej omyłki w podaniu błędnie określono ostateczną decyzję kończącą postępowanie w przedmiocie wywłaszczenia i wskazała decyzję Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia [...] lutego 1965r. nr [...] jako tę, której w rzeczywistości dotyczyło podanie o wznowienie postępowania.
Rację ma organ administracji publicznej, że to żądanie strony wyznacza przedmiot postępowania, co w pełni uzależnione jest od woli strony. W ocenie Sądu, jeżeli jednak w podaniu na skutek oczywistej omyłki nie wskazano właściwej ostatecznej decyzji kończącej postępowanie w sprawie, którego wznowienia się strona domagała, to nie ma przeszkód, aby na etapie postępowania odwoławczego wskazać decyzję, której w rzeczywistości dotyczył wniosek o wznowienie postępowania.
O oczywistości błędu popełnionego w podaniu z dnia [...] grudnia 2004r. świadczy zaś przede wszystkim to, że działki wywłaszczone decyzją z dnia [...] kwietnia 1965r. zostały zwrócone między innymi wnioskodawczyni, a okoliczność ta była znana organowi z urzędu. Podkreślić też trzeba, że obie decyzje zostały wydane przez ten sam organ, w 1965 r.- w krótkim odstępie czasowym i dotyczyły nieruchomości zapisanych w tych samych księgach wieczystych, choć działek o innych numerach i tak:
- decyzja Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia [...] lutego 1965r. nr [...] dotyczyła działek:
- [...]- Kw [...] obecnie Kw [...]
- [...]- Kw [...] obecnie Kw [...]
- [...]- Kw [...] obecnie Kw [...]
- a decyzja Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia [...] kwietnia 1956 r. nr [...]działek:
- [...]- Kw [...] obecnie Kw [...]
- [...]-Kw [...] obecnie Kw [...]
- [...]- Kw [...] obecnie Kw [...].
Należy zwrócić uwagę, że konsekwencją błędnego wskazania daty i numeru orzeczenia o wywłaszczeniu było podanie w pismach uzupełniających nieprawidłowych danych dotyczących działek ( oznaczenia geodezyjnego i powierzchni). Korespondencja Starosty Powiatu P. z pełnomocnictwem S. K. miała jednak miejsce jeszcze przed przekazaniem podania o wznowienie postępowania według właściwości do Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego "A" w P..
Adw. M. H. jako pełnomocnik wnioskodawczyni oparła podanie o wznowienie postępowania na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 kpa- "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu". W piśmie z dnia [...] stycznia 2005 r. będącym odpowiedzią na wezwanie Starosty Powiatu P. do uzupełnienia braku wniosku pełnomocnik S. K.
wyraźnie zaś podkreśliła, że strona nie jest w posiadaniu decyzji o wywłaszczeniu.
Zgodnie z treścią art. 147 kpa wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 kpa następuje tylko na żądanie strony. Oczywistym jest więc, że organ na tej podstawie nie może z urzędu wszcząć postępowania o wznowienie postępowania oraz, że jest związany żądaniem zawartym w podaniu i nie może go z urzędu zmieniać.
Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym ma jednak obowiązek stosowania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, czyli podstawowych reguł postępowania administracyjnego, uznanych za takie przez ustawodawcę. Są one wspólne dla całości postępowania administracyjnego, obowiązują we wszystkich stadiach postępowania i stanowią wiążące wytyczne dla stosowania wszystkich przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego "A " badając akta z archiwum dotyczące decyzji Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia [...] kwietnia 1965r, nr [...] winien więc powziąć wątpliwość, co do prawidłowego oznaczenia w podaniu o wznowienie postępowania decyzji ostatecznej kończącej postępowanie w sprawie wywłaszczenia nieruchomości położonej w P.. W myśl bowiem zasady ogólnej uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wyrażonej w art. 7 kpa organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki do załatwienia sprawy mając na względzie tak interes społeczny jak i słuszny interes obywateli. Należy więc zawsze rozważyć słuszny interes obywatela nie dając przewagi interesowi społecznemu. Zgodnie natomiast z zasadą ogólną pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa ( art. 8 kpa) wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie ważny interes społeczny ( B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004). W art. 9 kpa ustawodawca ustanowił zaś zasadę ogólną obowiązku organów administracji publicznej udzielania informacji faktycznej i prawnej.
Trzeba pamiętać, że o tym jaki charakter ma pismo wniesione przez stronę oraz o treści żądania ostatecznie decyduje strona, a nie organ. W razie wątpliwości organ winien więc zwrócić się do strony o wyrażenie swego stanowiska ( por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1993r. sygn. akt SA/Kr 2392/92- nie publ.)
W przedmiotowej sprawie organ I instancji nie wyjaśnił jednak zaistniałych wątpliwości i dlatego dopiero po otrzymaniu decyzji z dnia [...] września 2005 r. w odwołaniu pełnomocnik S. K. powołując się na oczywistą pomyłkę zawartą w podaniu o wznowienie postępowania podał, iż wnioskodawczyni w rzeczywistości chodziło o działki oznaczone nr [...],[...] i [...] , które zostały wywłaszczone decyzją z dnia [...] lutego 1965 r.
Według Sądu, wbrew stanowisku organu II instancji, przyjęcie, że strona popełniła oczywistą pomyłkę ( do czego uprawnia zebrany w przedmiotowej sprawie materiał), nie może oznaczać, że doszło do zmiany przedmiotu postępowania na etapie postępowania odwoławczego. Przeciwnie w takiej sytuacji uznać należy, że intencją składającego podanie od samego początku było wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia [...] lutego 1965r. Nr [...].
Skoro bowiem w wyniku wznowienia postępowania zakończonego decyzją o wywłaszczeniu z dnia [...] kwietnia 1965r, byłym współwłaścicielom, w tym S. K. zwrócono wywłaszczone działki, podanie z dnia [...] grudnia 2004r. w pierwotnym kształcie tj., ze wskazaniem właśnie decyzji Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia [...] kwietnia 1965r. i działek już zwróconych, byłoby całkowicie nieracjonalne.
W tym stanie rzeczy organ odwoławczy winien uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż sprawa wymagała rozpoznania co do istoty.
Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien więc, mając na względzie powyższe uwagi w pierwszej kolejności zbadać, czy został zachowany określony w art. 148 kpa termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...]lutego 1965 roku.
W tej sytuacji Sąd stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, 8, 9 i 138 § 2 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz., 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
K. Wolna-Kubicka B. Sokołowska M. Górecka
K.PWSA/wyr.1- uzasadnienie wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło