II SA/Po 381/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Wiesława Batorowicz /spr./ Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o warunkach zabudowy terenu; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ St.Małek Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]r. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że odmowa uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego położonego u zbiegu ulic [...] – [...], wydana została po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego wobec stwierdzenia braku podstaw do jej wydania. Zdaniem organu nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4, gdyż skarżąca D.B. nie posiada przymiotu strony postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]r., a zatem pominięcie jej w tym postępowaniu nie może być podstawą wznowienia postępowania (art. 151 § 1 kpa). D.B. jest stroną postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, której dotyczy decyzja ostateczna ustalająca warunki zabudowy. D.B. jest spadkobiercą osoby wywłaszczonej. Zdaniem organu osoba uczestnicząca w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie ma statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy tej nieruchomości. Wniosek ten organ oparł na przepisie art. 28 kpa, według którego stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Posiadać interes prawny to znaczy ustalić przepis, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności sprzecznych z potrzebami danej osoby. Skoro postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie zostało zakończone decyzją ostateczną, D.B. w czasie trwania postępowania o ustalenie warunków zabudowy nie posiadała interesu prawnego, który uprawniałby ją do uczestnictwa w tym postępowaniu na prawach strony. Brak przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzja ostateczną ustalającą warunki zabudowy wyklucza możliwość uchylenia decyzji wobec braku podstaw z art. 145 § 1 w związku z art. 151 § 1 kpa. Odwołanie od decyzji z [...]r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...]r. ustalającej warunki zabudowy wniosła D.B., domagając się jej uchylenia. Wskazała na toczące się postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, w którym uczestniczy po śmierci matki – wywłaszczonej właścicielki nieruchomości. Odwołująca nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że decyzja o warunkach zabudowy nie narusza jej interesu prawnego. Taka decyzja – dopuszczająca budowę marketu ogranicza jej prawa do władania działką, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją. Zdaniem organu niezasadność odwołania wynika z trzech przesłanek, tj.: (...) "decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich"(...); (...) "interesy właścicieli nieruchomości są zabezpieczone na etapie pozwolenia na budowę, gdyż warunkiem niezbędnym do uzyskania takowego pozwolenia jest dysponowanie zgodami właścicieli nieruchomości na realizację tego zamierzenia"(...); (...) "decyzja o warunkach zabudowy została wydana po uzgodnieniach ze służbami konserwatora zabytków. To Miejski Konserwator Zabytków, a nie właściciel nieruchomości ocenia zgodność i możliwość realizowania inwestycji na terenach objętych ochrona konserwatorską" (...). Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła D.B. W skardze odniosła się do uzasadnienia decyzji SKO i próbowała wykazać, że decyzja ostateczna z [...]r. ustalająca warunki zabudowy jest sprzeczna z prawem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z powodów w niej podanych, które ponownie przytoczyło. Argumentacje wzbogacono o dwa argumenty, które należy przytoczyć w części merytorycznej dosłownie. (...) "Wbrew twierdzeniom skarżącej objęcie jakiegoś fragmentu miasta ochroną konserwatorską nie oznacza absolutnego zakazu budowy czegokolwiek na tym terenie. To konserwator zabytków ocenia, co może być wybudowane i jaką formę architektoniczną ma przybrać" (...). (...) "Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie może oceniać zasadności ani wiarygodności działań organów w postępowaniu zwrotowym i związanym z dzierżawą gruntów przez Zrzeszenie "A" (...). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle okoliczności przedmiotowej sprawy skarga okazała się zasadna, jakkolwiek z innym uzasadnieniem. Decyzja organu II instancji nie może się zatem ostać. Podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 11270 – dalej p.p.s.a). Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dostrzegło, że skarżąca odwołała się od orzeczenia organu pierwszej instancji odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...]r. z tego powodu, iż przyjęto, że skarżąca nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu o ustalenia warunków zabudowy. Brak tej przesłanki był podstawą przyjęcia, iż nie było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Z treści decyzji SKO wynikało, że uszła uwagi organu odwoławczego, zarówno treść decyzji organu I instancji, jak i jej uzasadnienie. W żadnej części swojej decyzji SKO nie odniosło się ani do tego, czy słusznie organ I instancji odmówił skarżącej przymiotu strony, ani do argumentów skarżącej zawartych w odwołaniu, którymi starała się istnienie tej przesłanki wykazać. Nie powinna być przedmiotem analizy na tym etapie postępowania ocena, czy decyzja ostateczna z [...]r. była merytorycznie uzasadniona, lecz jedynie czy istnieją podstawy do przyjęcia, że z naruszeniem prawa pominięto udział skarżącej w tym postępowaniu. Uwagi zawarte w uzasadnieniu decyzji i odpowiedzi na skargę dotyczące roli konserwatora zabytków w procesie budowlanym pozostają bez związku z zakresem zaskarżonej decyzji. Skarga odnosiła się wprawdzie również do bezprawności decyzji z [...]r., ale stało się tak zapewne z tego powodu, iż skarżąca próbowała odnieść się do treści uzasadnienia SKO mijającego się z istotą rozstrzygnięcia organu I instancji. Z powołanych wyżej przyczyn, zwłaszcza z uwagi na treść uzasadnienia, które powoduje, że decyzja organu II instancji uchyla się spod merytorycznej kontroli sądowoadministracyjnej, uznać należało, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 107 § 1 i 3 kpa oraz art. 147 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a także z art. 149 § 1, 2 i 3 kpa). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno rozpoznać odwołanie skarżącej od decyzji organu I instancji i zając stanowisko, co do kwestii czy skarżącej przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...]r. Z wymienionych względów, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt "c", art. 200 i art. 152 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. /-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ St.Małek MarK