I SA/Wa 514/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Rudnicka sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2006 r. sprawy ze skargi E. K., M. K., K. S. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołań E. K. i M. K. oraz K. S. i J. S. od decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] października 2005 r., nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej we wsi W., gm. L., opisanej w KW [...], stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] i [...], na [...] działek. W uzasadnieniu powyższej decyzji Kolegium podniosło, że z wnioskiem o podział ww. nieruchomości wystąpiła jej właścicielka A. J. Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] października 2005 r. zatwierdził projekt podziału działek o nr ew. [...] i [...] o łącznej pow. [...] ha na [...] działek, z których działkę o nr ew. [...] przeznaczono pod drogę wewnętrzną, działki nr ew. [...] i [...] pod poszerzenie drogi gminnej, pozostałe zaś o nr ew. [...], [...]-[...], [...]-[...] pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz o nr ew. [...] i [...] pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną w części objętą strefą ochronną przyległego kompleksu leśnego. Organ I instancji uzasadniając rozstrzygnięcia wskazał, że zatwierdzony podział jest zgodny z ustaleniami Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Gminy L. zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy z dnia [...] czerwca 1999 r., nr [...]. Od powyższej decyzji odwołali się sąsiedzi dzielonego terenu E. K. i M. K. oraz K. S. i J. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W odwołaniach podniesiono, że proponowany podział uniemożliwi współwłaścicielom sąsiednich działek o nr ew. [...], [...] i [...] prawidłowe ich zagospodarowanie, spowoduje spadek wartości tych działek, kształtuje przestrzeń w sposób ekonomicznie nieuzasadniony. Ponadto wskazano, że odwołujący się jako strony nie brali udziału w postępowaniu, choć w dniu [...] maja 2005 r. zawarli ugodę z A. J., mocą której podziałowi miały podlegać działki o nr ew. [...]-[...]. Pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. Urząd Gminy zatwierdził przedmiotową ugodę i we wrześniu 2005 r. został złożony projekt podziału działek nr ew. [...]-[...]. A. J. bez podania wyjaśnień odstąpiła od postanowień ugody, choć odwołujący się wyrazili wolę kontynuowania postępowania dotyczącego podziału wszystkich wymienionych w ugodzie działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. umorzyło postępowanie odwoławcze podnosząc, że stronami postępowania o podział nieruchomości nie mogą być osoby, które nie mają do niej żadnego tytułu prawnego. Wniosek podziałowy A. J. z maja 2005 r. dotyczył wyłącznie działek nr [...] i [...]. Nie było zatem podstaw prawnych do powiadamiania odwołujących się o wszczęciu na wniosek A. J. postępowania podziałowego oraz doręczania im wydanych w toku postępowania postanowień i decyzji, ponieważ ich interes do kwestionowania decyzji podziałowej był jedynie interesem faktycznym. Skoro odwołanie wniosły osoby nie będące stronami postępowania administracyjnego, to postępowanie odwoławcze należało umorzyć. Dodatkowo podniesiono, iż powołany w odwołaniu protokół uzgodnień z dnia [...] maja 2005 r. nie mógł być uznany za ugodę administracyjną, bowiem w sprawie podziału działek o nr ew. [...]-[...] nie toczyło się postępowanie przed organem administracji publicznej. Postępowanie takie toczyło się tylko w odniesieniu do działek o nr ew. [...] i [...]. W odniesieniu do pozostałych działek wniosek stron został złożony znacznie później, a składane projekty podziału nie uzyskały akceptacji wszystkich zainteresowanych. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniosła adwokat E. N. pełnomocnik E. K. i M. K. oraz K. S. i J. S. domagając się jej uchylenia. Rozstrzygnięciu organu II instancji zarzucono: 1) naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomości, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu wskazanych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami jako uzasadniających interes prawny skarżących w postępowaniu podziałowym, 2) naruszenie art. 18 i art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez ich nieuwzględnienie przy rozpoznawaniu sprawy, 3) naruszenie art. 139 k.p.a. przez orzeczenie na niekorzyść skarżących, którym Wójt Gminy L. przyznał przymiot strony w postępowaniu, co potwierdził w pouczeniu znajdującym się w uzasadnieniu decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie kontroli sądowej podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. umarzająca postępowanie odwoławcze z odwołań E. K. i M. K. oraz K. S. i J. S. od decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] października 2005 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości stanowiącej działki ew. nr [...] i [...], na [...] działek. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało oparte na stwierdzeniu, że odwołujący się nie posiadali w postępowaniu podziałowym przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., bowiem nie legitymowali się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie to należy uznać za słuszne. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw organowi odwoławczemu, gdy odwołanie nie pochodzi od strony, na prowadzenie postępowania odwoławczego i zakończenie go decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty. Stwierdzenie przez ten organ, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Ustalenie interesu prawnego powinno nastąpić w toku rozpoznania odwołania na podstawie stanu faktycznego wynikającego z dowodów zebranych przez organ I instancji wraz z ewentualnym ich uzupełnieniem zgodnie z art. 136 k.p.a. Stroną postępowania administracyjnego, stosownie do przepisu art. 28 k.p.a., jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Interes prawny wyrażać się winien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa. Możliwość ta, istnieć powinna aktualnie, a nie w przyszłości wywołanej odrębnym zdarzeniem prawnym, nie wynikającym wprost z decyzji będącej przedmiotem odwołania. W przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomości (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) - zgodnie z ustalonym orzecznictwem sądowym – w postępowaniu o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości może występować jej właściciel, współwłaściciel lub użytkownik wieczysty, współużytkownik wieczysty, gdyż tylko te podmioty są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa. Posiadają one interes prawny, bowiem realizują uprawnienia właścicielskie w stosunku do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania podziałowego, a zatem mają prawo domagać się odpowiedniego w tym zakresie działania od organu administracji. Takie uprawnienia nie przysługują podmiotom nie legitymującym się tytułem prawnym do nieruchomości objętej podziałem, a więc nie przysługuje ono właścicielom działek sąsiednich. Nie można podzielić w szczególności zarzutu skargi, że powołany przez organ odwoławczy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2002 r., sygn. akt I SA 1710/00 (publik. LEX nr 82813) wrażający pogląd, iż "w żadnym razie stronami postępowania o podział nieruchomości nie są osoby, które nie mają do niej żadnego tytułu prawnego, lecz zainteresowane są uzyskaniem użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu" nie mógł być zastosowany w niniejszej sprawie jako prawidłowa argumentacja uzasadnienia decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. Wprawdzie powołane orzeczenie dotyczy innego stanu faktycznego, lecz co do zasady wskazuje, iż interes prawny w postępowaniu podziałowym jest ściśle związany z posiadaniem tytułu prawnego do gruntu objętego podziałem. Warto w tym miejscu powołać tezę wyroku NSA z dnia 24 września 2003 r., sygn. akt I SA 2515/01 (publik. LEX nr 159259): "Skarżący w dacie podziału nieruchomości nie miał żadnego prawa rzeczowego do nieruchomości dzielonej, a fakt, iż był jej współużytkownikiem, nie daje mu praw strony w postępowaniu podziałowym. Sam fakt podziału przedmiotowych nieruchomości nie miał żadnego wpływu na zakres praw, którymi dysponował skarżący". W świetle powyższego, nie można zgodzić się z argumentami skargi. Skarżący bowiem nie mając żadnego tytułu prawnego do nieruchomości objętej podziałem, legitymują się tylko interesem faktycznym do kwestionowania zapadłych w postępowaniu podziałowym rozstrzygnięć. W niniejszej sprawie interesu prawnego nie można skutecznie wywieść z przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.), bowiem przepisy te nie wpływają na konkretyzację praw podmiotowych skarżących w postępowaniu podziałowym. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.