IV SA/Wa 1184/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2006 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej płatności bezpośrednie do gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...]listopada 2004 roku, Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. przyznał D. T. płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na 2004 rok w wysokości [...]. Decyzją z dnia [...]stycznia 2006 roku, Nr [...]Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...]listopada 2004 roku. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził, że zgodnie z treścią art.3 ust.1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 roku Nr 6, poz.40 z późn. zm.) D. T. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 rok. Podczas weryfikacji wniosku pod kątem jego kompletności, zgodności z komputerową referencyjną bazą działek ewidencyjnych oraz po kontroli administracyjnej ujawniły się błędy we wniosku wymagające wyjaśnienia wnioskodawcy. Okazało się, że działka ewidencyjna o nr [...]leżąca w województwie [...], powiat [...], gmina [...]zgłoszona przez D.T. do płatności bezpośrednich została również zgłoszona przez innego wnioskodawcę A.L. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego dyrektor Biura [...]Oddziału Regionalnego ustalił, że D. T. nie użytkował w 2004 roku gruntów rolnych znajdujących się na działce o nr ew. [...]. Z wyjaśnień złożonych przez D.T. wynikało, iż A. L. "bezprawnie obsiała" działkę o nr ew. [...], która miała być ugorowana. Płatności bezpośrednie stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej i mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa zarówno na korzyść jak i na niekorzyść producenta stanowią rażące naruszenie prawa. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Ponieważ przyznając producentowi rolnemu nie będącemu użytkownikiem gruntów naruszono zasady wynikające z art.2 ust.1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych zaistniała konieczność stwierdzenia nieważności decyzji. Od powyższej decyzji odwołanie złożył D.T. opisując historię uzyskania własności działki o nr ew. [...]. Stwierdził, że działkę tę odziedziczył po zmarłej W. F., która zapisała mu ją w testamencie. Nabycie przez niego spadku zostało potwierdzone orzeczeniem Sądu Rejonowego w [...]. Poprzednia właścicielka wydzierżawiła tę działkę A. L. w 1994 roku na dziesięć lat. Po uprawomocnieniu się wyroku Sądu w 2002 roku pisemnie zażądał od A. L. opuszczenia działki. W 2003 roku ponowił pismo z żądaniem opuszczenia działki i pozostawieniu jej bez zasiewów do ugorowania. Będąc pod koniec września 2004 roku na działce stwierdził, że działka była zaorana i nie obsiana. W marcu złożył wniosek o dopłatę do ugorowanego gruntu i w listopadzie dopłatę tę otrzymał. Nie jest jego winą, iż grunt został obsiany przez osobę postronną bez jego zgody. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 roku, Nr [...]Prezes Agencji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2006 roku. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył D. T. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie z powodu zarzutów podniesionych przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym nie będąc przy tym zawiązany podniesionymi przez stronę zarzutami. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art.156§1 pkt.2 kpa. Istotą postępowania nieważnościowego jest ocena zgodności wydanego przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia z przepisami prawa obowiązującymi w dacie wydania tego rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast ocena prawidłowości rozstrzygnięcia następuje na skutek pojawienia się nowych dowodów lub nowych okoliczności, z których wynikają wątpliwości co do prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia, to jest to podstawa do wznowienia postępowania (na wniosek lub z urzędu), a nie do wszczęcia postępowania nieważnościowego. W wyroku z dnia 5 marca 1998 roku, sygn. akt IV SA 988/97 (niepublikowany) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji". Również w wyroku z dnia 14 sierpnia 2001 roku, sygn. akt I SA 343/01 (niepublikowany) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "W sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania. Nie jest też dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji". W niniejszej sprawie wydawanie przez organ administracji decyzji o przyznaniu płatności bezpośredniej nastąpiło na podstawie przedstawionego przez skarżącego wniosku oraz udzielonych przez niego informacji. Analiza tego wniosku i przedstawionych informacji wskazywała, iż skarżący spełnia warunki do przyznania mu płatności bezpośredniej. Dopiero postępowanie sprawdzające przeprowadzone po wydaniu decyzji wykazało, iż skarżący zdaniem organów administracji nie spełnia przesłanek do przyznania mu płatności bezpośredniej. Nastąpiło to na skutek ujawnienia nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności bezpośredniej, a nie znanych organowi, który wydał tę decyzję. Tym samym jest to podstawa uprawniająca organ administracji do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]listopada 2004 roku o przyznaniu płatności bezpośrednich, a nie do stwierdzenia jej nieważności. Stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej płatność bezpośrednią byłoby możliwe wówczas, gdyby już w chwili wniesienia wniosku organom administracji wiadomym było, że wnioskodawca nie spełnia ustawowych przesłanek do uzyskania płatności, a mimo to wydana zostałaby decyzja o ich przyznaniu. Odnośnie zarzutu skarżącego, iż działka o nr ew. [...], której dotyczy decyzja o przyznaniu płatności bezpośredniej została bezprawnie obsiana przez inną osobę, to zdaniem Sądu stwierdzić należy, iż nie mógł być on podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. To na osobie ubiegającej się o przyznanie płatności bezpośredniej ciąży obowiązek by udzielane informacje były zgodne z rzeczywistością. Nie jest rolą Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa czuwanie nad tym, by nieruchomości, których właścicielem jest skarżący nie były wbrew jego woli użytkowane przez osoby nieuprawnione. Nie ulega wątpliwości, iż należąca do skarżącego działka o nr ew. [...]w 2004 roku była użytkowana przez inną osobą, a tym samym brak było podstaw do przyznania skarżącemu płatności bezpośredniej. To czy użytkowanie działki skarżącego przez inną osobę miało miejsce za jego zgodą czy też wbrew jego woli nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Przepisy prawa nie przewidują możliwości przyznania płatności bezpośredniej zarówno właścicielowi nieruchomości i jej użytkownikowi jeśli nieruchomość jest użytkowana wbrew woli właściciela przez inną osobę. Przepisy prawa nie przewidują również, by płatność została przyznana właścicielowi nieruchomości, a nie jej użytkownikowi w sytuacji, gdy użytkownik korzystna z nieruchomości wbrew woli właściciela. Jeśli na skutek bezprawnego użytkowania nieruchomości przez inną osobę właściciel nieruchomości ponosi szkodę np. w postaci utraty możliwości uzyskania płatności bezpośredniej, to przysługuje mu z tego tytułu roszczenie o odszkodowanie, które może być dochodzone w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 c i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.