I SA/Wa 1260/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2006 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Burmistrz Gminy K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. odmówił R. T. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy, w związku z opieką nad dzieckiem W. T. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, z późn. zm.) wyklucza możliwość przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego między innymi w przypadku, gdy osoba wymagająca opieki została umieszczona w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. W przedmiotowej sprawie córka W. T. przebywa w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niesłyszących w R., a więc w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Skarżąca nie spełnia zatem wymogów do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Od decyzji powyższej R. T. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] odwołanie zarzucając, że córka uczęszcza do placówki, która nie zapewnia całodobowego utrzymania. Jest to placówka oświatowa dająca dziecku opiekę przez kilka dni w tygodniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2006 r., po rozpoznaniu odwołania R. T. od decyzji Burmistrza Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2006 r. odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji stwierdzając, że z treści art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności, łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednakże przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego ograniczone jest szeregiem przesłanek, których spełnienie wyklucza możliwość otrzymania świadczenia. Przesłanki te określone zostały w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis pkt 2 lit. b powołanego artykułu stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja występuje, bowiem córka R. T., legitymująca się orzeczeniem z dnia [...] marca 2006 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności, przebywa w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niesłyszących w R., a więc instytucji zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Organ drugiej instancji podkreślił, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zasadniczą kwestią jest zapewnienie dziecku całodobowej opieki, a nie całodobowego nieodpłatnego utrzymania. Zapewnienie opieki jest pojęciem innym niż zapewnienie utrzymania. Tak jak opieka różnych placówek może odbywać się bez zapewnienia pełnego utrzymania dziecka, tak zapewnienie utrzymania nie zawsze wiąże się z całodobową opieką. Na rodzicach w dalszym ciągu ciąży obowiązek zapewnienia dziecku ubrań, dowiezienia dziecka na leczenie, zakupu podręczników czy też innych niezbędnych rzeczy, w tym również, jeżeli istnieje taki obowiązek, zapłaty za pobyt dziecka w placówce. Nie zmienia to faktu, że dziecko ma zapewnioną całodobową opiekę, w miejsce takiej samej codziennej opieki rodziców lub opiekunów. Zgodnie z art. 17 ust. 1 powołanej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem przysługującym z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem. Skoro więc dziecko, tak jak w przedmiotowej sprawie, ma zapewnioną opiekę, przy czym jest to opieka całodobowa i co najmniej przez 5 dni w tygodniu, to nie ma racjonalnie uzasadnionych przesłanek aby rodzic lub opiekun nie mógł podjąć zatrudnienia. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 19 maja 2006 r. złożyła R. T. podnosząc, że decyzja ta jest dla niej krzywdząca, bowiem córka uczęszcza do placówki nie zapewniającej całodobowego utrzymania. Jest to placówka oświatowa, która daje dziecku opiekę jedynie przez kilka dni w tygodniu. Rodzice przyjeżdżają na rehabilitację dzieci, do lekarzy na badania i zabezpieczają wszystkie ich potrzeby (ubranie, pomoce szkolne, pomoce do rehabilitacji). Ponadto skarżąca ponosi koszty utrzymania córki w internacie, których mimo złych warunków materialnych w rodzinie nie można obniżyć. Zdaniem skarżącej, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, szkoła, w której uczy się jej córka, mieści się w pojęciu zawartym w przepisie art. 3 pkt 18, a nie w pkt 7 mówiącym właśnie o placówkach zapewniających całodobowe utrzymanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] powinno zająć się znalezieniem jednoznacznej prawnej odpowiedzi na wątpliwości, jakie niesie ze sobą ustawa o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca podkreśliła, że nie ma możliwości systematycznego kształcenia i rewalidacji córki w odpowiedniej dla niej placówce blisko miejsca zamieszkania, tak aby można ją było codziennie dowozić i uniknąć problemu odmowy świadczenia pielęgnacyjnego. Córki nie można też pozostawić w domu, bowiem wtedy zostanie utracone to, co osiągnięto podczas kształcenia i rewalidacji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądowo-administracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest ocena ostatecznej decyzji administracyjnej odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem. Zgodnie z art. 17 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, z późn. zm.), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują jednak, jeżeli m. in. osoba wymagająca opieki, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, została umieszczona w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. Nie budzi w rozpatrywanej sprawie wątpliwości fakt, że córka skarżącej, legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, przebywa w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niesłyszących w R. Jak wynika z wystawionego przez ten Ośrodek zaświadczenia z dnia [...] marca 2006 r. i z dnia [...] listopada 2004 r., córka skarżącej przebywa w nim od poniedziałku (od godz. 8) do piątku (do godz. 13). Bezsporne jest zatem , że córka skarżącej przebywa w Ośrodku przez pięć kolejnych dni, co stanowi przesłankę uzasadniającą odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Powołany art. 17 ust. 5 mówi bowiem jednoznacznie o zapewnieniu opieki przez co najmniej 5 dni w tygodniu, a nie o zapewnieniu utrzymania i opieki przez placówkę opiekuńczo-wychowawczą. Bez znaczenia jest zatem podnoszony przez skarżącą fakt opłacania przez nią kosztów utrzymania córki w internacie. Nie są to przy tym wszystkie koszty utrzymania córki w internacie, bowiem skarżąca jest obowiązana opłacać codzienne wyżywienie w wysokości 8 zł. Intencją ustawodawcy stwarzającego możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc rodzinom, w których osoba opiekująca się dzieckiem nie może podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo musi zrezygnować z takiej pracy w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem. Jeżeli taką opiekę przez pięć dni przejmuje placówka opiekuńczo-wychowawczą, to brak jest podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Nie można również podzielić poglądu skarżącej, że obowiązkiem organów orzekających w sprawie było znalezienie możliwości korzystnej dla niej interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wykładnia przepisów musi bowiem zawsze być przeprowadzana w granicach i na podstawie prawa. Punktem wyjścia wszelkiej interpretacji jest wykładnia językowa, która zarazem wyznacza granice dopuszczalnej wykładni, w tym wykładni celowościowej, funkcjonalnej oraz systemowej Uwzględnienie intencji prawa jest możliwe, ale pod warunkiem, że mieszczą się one w granicach wyznaczonych wykładnią językową. W rozpatrywanej sprawie interpretacja znaczenia określenia "opieka nad dzieckiem" nie budzi wątpliwości i nie daje, mając na uwadze cel świadczenia pielęgnacyjnego, podstaw do utożsamiania tego określenia z utrzymaniem dziecka w znaczeniu finansowym. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.