VII SA/Wa 1148/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2006 r. sprawy ze skargi A J na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia (...) kwietnia 2006 r. nr (...) w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa na rzecz skarżącego A J kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa decyzją nr (...) wydaną dnia (...) kwietnia 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Sądu Dyscyplinarnego (...) Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia (...) stycznia 2006 r. uznającą A J za winnego tego, że niedbale pełnił samodzielną funkcję techniczną w budownictwie i wymierzającą mu karę upomnienia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że A J pełnił samodzielną funkcję techniczną w budownictwie, tj. kierownika budowy domu jednorodzinnego zlokalizowanego we wsi (...) przy ul. (...)(...) - od dnia (...) maja 2002 r. W dniu (...) grudnia 2003 r. A J złożył oświadczenie o wykonaniu części wschodniej budynku, zgodnie z projektem, warunkami pozwolenia na budowę, przepisami i Polskimi Normami. W dniu (...) grudnia 2003 r. zostało wszczęte z urzędu przez Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (...) Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa postępowanie wyjaśniające i w dniu (...) października 2004 r. skierował do Sądu Dyscyplinarnego (...) Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa wniosek o ukaranie A J zarzucając mu niedbałe spełnianie obowiązków kierownika budowy, tj. czyn określony w art. 95 pkt 4 Prawa budowlanego przez: 1) wadliwie wykonaną i nieskuteczną izolację przeciwwilgociową; 2) włączenie do funkcji piwnic, podziemnej nie izolowanej części absydy i zniszczenie izolacji pionowej budynku; 3) wykonanie ścian piwnicznych z pustaków ceramicznych; 4) wykonanie ścian fundamentowych absydy z gruzobetonu, zamiast przewidzianego w projekcie betonu B-15; 5) zamontowanie rury spustowej odprowadzającej wodę z dachu absydy pod izolacją termiczną ścian, bez możliwości kontroli drożności i sposobu odprowadzania wody; Sygn. akt VII SA/Wa 1148/06 6) zamontowanie kratek ściekowych w piwnicy bez odpływu; 7) usytuowanie zwodu instalacji odgromowej w przewodzie kominowym bez możliwości kontroli oporności stanu uziemienia; 8) nieprawidłowo ukształtowany teren wokół budynku; 9) wadliwie wykonany przewód wentylacyjny w części kuchennej. Decyzją z dnia (...) stycznia 2006 r. znak (...) Okręgowy Sąd Dyscyplinarny (...) Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa na podstawie art. 95 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów orzekł, że w ramach zarzucanego czynu uznaje A J za winnego tego, że niedbale pełnił samodzielną funkcję techniczną w budownictwie - Kierownika budowy przy budowie części wschodniej budynku mieszkalnego przy ulicy (...) w (...), w ten sposób, że: 1) niedbale i niestarannie prowadził dziennik budowy w wyniku czego nie odzwierciedla on przebiegu budowy; 2) dopuścił do powstania wad w budynku poprzez: a) wykonanie ścian fundamentowych z drążonych materiałów ceramicznych; b) niedostateczne zabezpieczenie budynku przed napływem wód do piwnicy; c) włączenie do funkcji piwnic podziemnej nieizolowanej części absydy i zniszczenie przez to izolacji pionowej budynku; d) wykonanie instalacji odwadniającej teren oraz dołów chłonnych bez żadnej dokumentacji technicznej; e) wykonani instalacji odgromowej niezgodnej ze sztuką budowlaną; f) zastosowanie nieprawidłowych i niezgodnych ze sztuką budowlaną rur spustowych tj. czynu określonego w art. 95 pkt 4 w zw. z art. 22 pkt 2, 3 i 8 Prawa budowlanego i § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U z Sygn. akt VII SA/Wa 1148/06 2002 r., nr 108, poz. 953 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki oraz tablicy informacyjnej (Dz. U. z 2001 r., nr 138, poz. 1555) i za popełnienie powyższego czyny na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wymierzył A J karę upomnienia. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A J. Wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania pełnomocnik odwołującego się zgłosił zarzut przedawnienia, a nadto wskazał, że odwołujący się został pozbawiony aktywnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 i 81 kpa) z uwagi na fakt, iż dowiedział się po terminie o przeprowadzeniu dowodu z ustnej opinii biegłego. Wskazał na naruszenie art. 7 i 77 kpa przez nie wyjaśnienie kwestii ukształtowania terenu po zakończeniu budowy i spowodowaniu spływu wód do garażu. Odwołujący się zarzucił zaskarżonej decyzji brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego (art. 107 kpa). Podniósł, że nie podlega odpowiedzialności zawodowej na podstawie art. 95 pkt 4 Prawa budowlanego, bowiem organ nie ustalił, że wykonywał swe obowiązki niedbale. Ponadto wskazał, że powołanie w sprawie biegłego powodowało, iż wymagane były wiadomości specjalne, wykraczające poza normalną wiedzę inżynierską, w związku z czym nie można mu zarzucić niedbałości, ponieważ można wymagać od niego wyłącznie "normalnej wiedzy inżynierskiej a nie wiedzy specjalistycznej". Nadto, zdaniem odwołującego się, sądy dyscyplinarne nie są kompetentne do badania formy i treści wpisów zawartych w dzienniku budowy, zaś dziennik budowy nie był kwestionowany przez organy nadzoru budowlanego. Zdaniem organu odwołującego, postępowanie organu I instancji było prowadzone prawidłowo, a zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Oczywiście bezzasadny jest zarzut przedawnienia zgłoszony w odwołaniu, ponieważ przepis art. 100 Prawa budowlanego wskazuje, że "nie można wszcząć postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie po upływie 6 miesięcy od dnia powzięcia przez organy nadzoru budowlanego wiadomości o popełnieniu czynu, powodującego tą odpowiedzialność ...". Organy nadzoru budowlanego zostały wskazane w art. 80 ust. 2 Prawa budowlanego. Wśród tych organów nie zostały Sygn. akt VII SA/Wa 1148/06 wymienione żadne organy samorządu zawodowego inżynierów, w tym również ani Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej ani Sąd Dyscyplinarny. W związku z powyższym brak jest podstaw do przyjęcia, że z dniem (...) grudnia 2003 r. organy nadzoru budowlanego powzięły wiadomość o czynie powodującym odpowiedzialność zawodową w budownictwie. W konsekwencji nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art. 100 Prawa budowlanego. Również bezzasadny zdaniem organu jest zarzut pozbawienia strony możliwości aktywnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się w sprawie dowodów zebranych w sprawie, gdyż w trakcie postępowania A J był 3-krotnie przesłuchiwany w charakterze strony, był powiadomiony o przeprowadzeniu dowodów, składał pisemne oświadczenia. Organ przyznał, iż powiadamiając o terminie przeprowadzenia dowodu z ustnej opinii biegłego omyłkowo podano datę wcześniejszą niż data pisma zawiadamiającego, jednakże ponieważ strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, któremu doręczono to zawiadomienie, można przyjąć, że ten po otrzymaniu zawiadomienia z którego wynikało, iż czynność została dokonana, zaprotestuje przeciwko niewłaściwemu przeprowadzeniu dowodu i wniesie stosowne wnioski. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A J. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 95 pkt 4, art. 97 i art. 100 Prawa budowlanego oraz art. 7, art. 10, art. 61, art. 77, art. 81, art. 105 i art. 107 kpa. W odpowiedzi na skargę Krakowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne Sygn. akt VII SA/Wa 1148/06 kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wydana dnia (...) kwietnia 2006 r., utrzymująca w mocy decyzji organu I instancji z dnia (...) stycznia 2006 r. uznającą A J za winnego tego, że niedbale pełnił samodzielną funkcję techniczną w budownictwie i wymierzającą mu karę upomnienia. Zdaniem składu orzekającego skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzje organów zapadły z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 79 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 kpa. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa oraz zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta w art. 77 § 1 kpa, nakładają na organ administracji publicznej, prowadzący postępowanie, obowiązek ustalenia prawdziwego stanu faktycznego na podstawie zebranego materiału dowodowego. Okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie mają być ustalone przez organy w taki sposób aby odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Jak wskazuje art. 80 kpa, tylko w przypadku zebrania przez organ i rozpatrzenia całości materiału dowodowego możliwa jest prawidłowa ocena konkretnej sprawy i prawidłowe rozstrzygnięcie o prawach strony. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 140 kpa, organ odwoławczy tak samo jak organ I instancji związany jest przepisami art. 7 kpa, art. 77 i art. 80 kpa, a dodatkowo jeśli w jego ocenie istnieją braki w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji, to może od skorzystać z przepisu art. 136 kpa dającego możliwości przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Sygn. akt VII SA/Wa 1148/06 Zgodnie z powyższymi zasadami dla oceny prawidłowości wykonania przez A J funkcji kierownika budowy, organ I instancji dopuścił dowód z opinii biegłego, który przedstawił organowi opinię pisemną na a następnie na rozprawie w dniu 12 grudnia 2005 r. uzupełniającą opinię ustną i opinia ta stanowiła podstawę rozstrzygnięcia organu. Zdaniem Sądu orzekającego postępowanie organu w części dotyczącej tego dowodu zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 10 kpa i art. 79 kpa. Zasada czynnego udziału strony zapisana w art. 10 kpa jest wprowadzana jako uprawnienie strony do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Przejawia się ona m.in. w obowiązku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, prawie strony dostępu do akt, prawie do zgłaszania dowodów, obowiązku zawiadomienia strony o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodów. Przy czym to nie strona winna wykazać dostateczną aktywność aby zapewnić dla siebie czynny udział w postępowaniu, lecz stosownie do art. 10 § 1 kpa taki obowiązek spoczywa na organach administracji publicznej (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.09.2004 r., sygn. akt I SA 149/03). Zgodnie zaś z art. 79 § 2 kpa strona ma prawo brać czyny udział w przeprowadzonym dowodzie, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia i aby umożliwić stronie skorzystanie z tego prawa, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zawiadomić strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu, co najmniej na 7 dni przed terminem czynności. Zachowanie wymogu art. 79 kpa niezależnie do wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji państwowej. Naruszenie zaś tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mającym wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego został powiadomiony o terminie rozprawy na której miało nastąpić przesłuchanie biegłego z tym, iż podano błędny termin czynności co spowodowało, iż bez własnej winy skarżący nie mógł uczestniczyć w przesłuchaniu. W związku z tym nie miał możliwości zadawania ewentualnych pytań biegłemu, ani też zgłaszać zastrzeżeń i uwag które wskazał w skardze, a które wg niego mogły mieć wpływ na treść opinii. Sygn. akt VII SA/Wa 1148/06 Zdaniem składu orzekającego obowiązkiem organu będzie zapewnienie skarżącemu aktywnego udziału w przesłuchaniu biegłego, którego opinia była istotna dla rozstrzygnięcia . Legalność bowiem decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń. O ile jednakże chodzi o uchybienia przez organ orzekający zasadom określonym w art. 10 § 1 kpa oraz art. 79 kpa, to jest ono jednoznaczne co znaczy, że jest to uchybienie mające wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.