I SA/Lu 339/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz (spr.), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant st. insp. sąd. Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 października 2006 r. sprawy ze skargi B. i H. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz B. i H. B. solidarnie kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania B. i H. B. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w dniu 29 września 2003 r. B. i H. małż. B. aktem notarialnym nabyli działkę (plac budowlany) nr [...] o pow. 1187 m2 położoną we wsi R. gmina B., za kwotę 11.200 zł od której notariusz pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 86, poz. 959 z późn. zm.). W wyniku wstępnej oceny wartości działki podanej do aktu notarialnego (art. 6 ust. 2 w/w ustawy) organ podatkowy, na podstawie art. 6 ust. 3 i 6 cyt. ustawy, wezwał strony do podwyższenia wartości przedmiotu transakcji proponując kwotę 21.045,51 zł. W odpowiedzi na wezwanie nabywcy wskazali, że przyjęte do analizy działki odbiegają lokalizacją, uzbrojeniem i możliwością dojazdu, od działki przez nich nabytej, wskazując na działki o podobnej lokalizacji sprzedane przez Urząd Gminy w 2003 r. i zwrócili się z prośbą o uwzględnienie podanych informacji w prowadzonym postępowaniu. Po uzyskaniu odpowiedzi od Wójta Gminy, organ podatkowy zaproponował, jako wartość rynkową działki kwotę 18.362,89 zł. Wobec braku zgody strony na proponowaną wartość organ podatkowy dokonał ustalenia jej wartości, stosownie do art. 6 ust. 4 ustawy, na podstawie opinii biegłego. W wyniku podjętych czynności o których strony zostały zawiadomione, biegły określił wartość przedmiotowej nieruchomości w kwocie 15.455 zł. W zastrzeżeniach do operatu szacunkowego, nabywcy zarzucili, że przyjęte do porównania transakcje miały miejsce po dacie zawarcia umowy, a obie propozycje wartości działki wyliczone zostały bez uwzględnienia w całości treści art. 6 ust. 2 ustawy. W ocenie strony organ podatkowy przed powołaniem rzeczoznawcy nie dokonał analizy zgodnej z tym przepisem prawa, ale powołał rzeczoznawcę, który wykazał że wartość rynkowa proponowana przez organ była daleka od prawdy. Nabywcy wnieśli też o wyjaśnienie przyczyny nieuwzględnienia w operacie szacunkowym działki nr [...] i nr [...] (tj. działek sprzedanych w przetargu). Organ podatkowy nie podzielając złożonych zastrzeżeń, decyzją z dnia [...] określił wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie 309,10 zł przyjmując wartość rynkową działki w kwocie wskazanej w opinii biegłego i obliczył wysokość podatku zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy. W odwołaniu od tej decyzji B. i H. B. wnieśli o umorzenie postępowania z uwagi na to, że organ nie ustosunkował się do ich pisemnych uwag i zastrzeżeń. Ich zdaniem, organ podatkowy przyjmując bezkrytycznie operat szacunkowy ustalił wartość nieruchomości w sposób nieprawidłowy. Rozpatrując sprawę Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił zarzutu, że nabywcy nie wyrazili jedynie zgody na podwyższenie wartości działki do ceny proponowanej przez organ podatkowy. Stwierdził, że przedstawiając ceny uzyskane w przetargach strona nie wskazała jednocześnie konkretnej wartości nieruchomości, na którą wyraża zgodę. W ocenie organu biegły uwzględnił wszystkie mankamenty szacowanej nieruchomości wskazane przez małżonków B. i stwierdzone podczas oględzin nieruchomości, o czym świadczy operat szacunkowy. Nie jest także błędem sięgnięcie do cen transakcyjnych bezpośrednio poprzedzających oraz następujących po dacie czynności cywilnoprawnej przedmiotowej transakcji. Podzielając prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszoinstancyjnego organ odwoławczy nie stwierdził także wadliwości prowadzonego postępowania podatkowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, B. i H. B. zarzucili organowi podatkowemu naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przez przyjęcie do wyliczenia wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości transakcji znacznie odbiegających czasowo od daty nabycia działki. W ocenie skarżących zaskarżona decyzja narusza art. 210 § 4 ordynacji podatkowej przez brak podania przyczyn z powodu których odmówiono wiarygodności dowodom wskazywanym przez skarżących. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosi o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu decyzji. Rozpatrując sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych, niż wskazanych w niej przyczyn. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z prawidłowo powołanymi w zaskarżonej decyzji przepisami ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 86, poz. 958), jeżeli wartość przedmiotu czynności cywilnoprawnej określona przez strony tej czynności nie odpowiada według oceny organu wartości rynkowej, organ podatkowy wzywa strony do jej podwyższenia (art. 6 ust. 3). Jeżeli strony pomimo wezwania nie określiły wartości przedmiotu tej czynności lub wartość określona przez strony nie odpowiada, według oceny organu podatkowego jej wartości rynkowej organ podatkowy dokona jej określenia na podstawie opinii biegłego (art. 6 ust. 4). Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie, albowiem organy podatkowe dwukrotnie wzywały stronę skarżącą do podwyższenia wartości nabytej działki (postanowienie z dnia 23 czerwca 2005 r. i z dnia 30 września 2005 r.) do kwoty na którą strona nie wyrażała zgody, wnioskując o objęcie wyceną innych, wskazanych przez siebie działek sprzedanych przez Urząd Gminy w drodze przetargu. W sytuacji niewątpliwego sporu, który zaistniał między organami podatkowymi a stroną skarżącą, ustawa zobowiązuje organ podatkowy do dokonania określenia wartości rynkowej na podstawie opinii biegłego, co czyni zarzut naruszenia art. 6 ust. 4 pozbawionym uzasadnionych podstaw prawnych. Niezależnie od zarzutów skargi, którymi Sąd stosownie do art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie jest związany, zauważyć należy że opinia biegłego jest jednym z dowodów w sprawie, podlegającym ocenie organu podatkowego w całokształcie materiału dowodowego, bowiem to do organu, a nie biegłego należy ostateczne rozstrzygnięcie sprawy. W rozpatrywanej sprawie przy ocenie opinii biegłego umknęło organom podatkowym, że do analizy (operatu szacunkowego) biegły do porównania przyjął nieruchomości położone przy drogach o nawierzchniach gruntowych, podczas gdy w protokole oględzin przedmiotowej nieruchomości z dnia 30 listopada 2005 r. stwierdzono między innymi "droga dojazdowa wydzielona geodezyjnie na mapie lecz w terenie niedostępna, brak fizycznej możliwości dojazdu" (k. 49). Powyższe rozbieżności winne być zatem przez organ wyjaśnione w ponownym postępowaniu (np. przez uzupełnienie opinii o wyjaśnienie przez biegłego tej kwestii), zwłaszcza w sytuacji, gdy w opinii biegłego wskazano na "dostępność komunikacyjną" jako czynnik wpływający w 20 % na cechy rynkowe nieruchomości przy braku wyjaśnień co do jej pominięcia w wyliczeniu wartości rynkowej nieruchomości. Z tych względów uznając, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 187 § 1 i 191 ordynacji podatkowej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c", art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje podstawę w art. 200 w/w ustawy.