II SA/Bk 274/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.),, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.O. na pismo Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny p o s t a n a w i a odrzucić skargę Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Skarżący M.O. wystąpił w dniu [...].02.2006 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. z wnioskiem o dofinansowanie ze środków PFRON zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny dla osób indywidualnych w postaci lampy BIO-V-Pr 3002. W odpowiedzi na ten wniosek pismem z dnia [...] marca 2006 r. działający z upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B., Kierownik Działu Rehabilitacji Społecznej Osób Niepełnosprawnych, odmówił przyznania wnioskowanego dofinansowania. Organ w piśmie powyższym powołał się na art. 35 a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.) oraz § 2 pkt 3, § 5ust. 1 pkt 1 § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 96, poz. 861 z późn. zm.) i stwierdził, że zgodnie z § 9 ust. 3 rozporządzenia cytowanego na wstępie dofinansowanie nie może obejmować kosztów realizacji zadania poniesionych przed przyznaniem środków finansowych i zawarciem umowy o dofinansowanie ze środków Funduszu. Tymczasem skarżący lampę (o dofinansowanie zakupu której prosi) nabył przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, co wynika z dołączonej do wniosku faktury sprzedaży z 16.12.2005 r. Od powyższego pisma skarżący się odwołał, podnosząc, iż lampę nabył na raty i potrzebuje teraz pomocy finansowej na spłatę kredytu bankowego zaciągniętego na zakup sprzętu rehabilitacyjnego. Organ traktując odwołanie jako wezwanie do ponownego rozpatrzenia sprawy, pismem z dnia [...] marca 2006 r. podtrzymał stanowisko o braku podstaw do uwzględnienia wniosku o dofinansowanie zakupu lampy ze środków PFRON. Organ wskazał, że tryb postępowania i zasady dofinansowania ze środków PFRON zaopatrzenia osób niepełnosprawnych w sprzęt rehabilitacyjny określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 96, poz. 861 z późn. zm.). W myśl § 10 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia dofinansowanie zadań ze środków Funduszu następuje na pisemny wniosek złożony odpowiednio do powiatowego centrum pomocy rodzinie (w Pana przypadku do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B.) lub powiatowego urzędu pracy właściwego dla miejsca zamieszkania – w przypadku osoby niepełnosprawnej. Natomiast zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia cytowanego na wstępie podstawą dofinansowania zadań ze środków Funduszu stanowi umowa zawarta przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) z osobą niepełnosprawną lub jej przedstawicielem ustawowym, osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Umowa o której powyżej mowa powinna zawierać min.: wysokość środków Funduszu przyznanych na realizację zadania, termin rozpoczęcia realizacji zadania, zakres i sposób realizacji umowy, zobowiązanie do przedłożenia odpowiednio powiatowemu centrum pomocy rodzinie lub powiatowemu urzędowi pracy dokumentów rozliczeniowych w terminie 14 dni od dnia ich wystawienia oraz dowodu pokrycia udziału własnego w kosztach zadania. Przepis § 9 ust. 3 rozporządzenia MP i PS jednoznacznie wskazuje, że dofinansowanie nie może obejmować kosztów realizacji zadania poniesionych przed przyznaniem środków finansowych i zawarciem umowy o dofinansowanie ze środków Funduszu. Powyższe uregulowania prawne powodują, że osoba niepełnosprawna zainteresowania otrzymaniem dofinansowania ze środków PFRON zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny powinna złożyć wniosek wraz z wymaganymi dokumentami. Następnie wniosek podlega rozpatrzeniu. O sposobie rozpatrzenia wniosku wnioskodawca informowany jest w formie pisemnej. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku ustalany jest termin zawarcia umowy pomiędzy osobą niepełnosprawną, a Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. działającym z upoważnienia Prezydenta Miasta B. Umowa zobowiązuje osobę niepełnosprawną min. do dokonania zakupu sprzętu rehabilitacyjnego w określonym terminie, przedłożenia dokumentów rozliczeniowych w terminie 14 dni od dnia ich wystawienia (§ 14 ust. 2 pkt 10), dostarczenia dowodu wpłaty udziału własnego w kosztach zadania. Ponieważ skarżący dokonał zakupu lampy przed złożeniem wniosku o dofinansowanie i przed zawarciem stosowanej umowy z Dyrektorem MOPR, nie można było uznać, iż spełnione zostały przesłanki do przyznania dofinansowania. Fakt skredytowania przez bank zakupu lampy i konieczności spłaty rat kredytu nie zmienia sytuacji prawnej skarżącego. Środki PFRON mogą być przeznaczone na dofinansowanie sprzętu rehabilitacyjnego, a nie na zwrot poniesionych wydatków na zakup urządzenia. W piśmie niniejszym końcowo zawarte zostało pouczenie o możliwości wniesienia na nie skargi do sądu administracyjnego jako na czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W dniu [...] kwietnia 2006 r. skarżący – kierując się zawartym w piśmie pouczeniem wniósł do tutejszego sądu administracyjnego niniejszą skargę zarzucając organowi nieuwzględnienie przy rozpoznawaniu sprawy ciężkiej sytuacji dochodowej, materialnej i zdrowotnej skarżącego oraz wydanie rozstrzygnięcia odmawiającego przyznania dofinansowania w sposób mechaniczny. Organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu albowiem – zdaniem Sądu – czynności podejmowanych przez właściwe jednostki samorządu terytorialnego związanych z rozpatrywaniem wniosków określonych podmiotów o dofinansowanie ze środków PFRON (Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych) określonych zadań, nie można zaliczyć do prawnych form działania organu administracji publicznej, zaskarżalnych do sądu administracyjnego. Przedmiotowy katalog zaskarżonych do sądu form działania organu administracji publicznej wymienia art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Przepis powyższy za zaskarżalne do sądu uznaje: - decyzje administracyjne - postanowienia (o ile odpowiadające cechom wymienionym w przepisie) - akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej - inne niż akty prawa miejscowego akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej - akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego - inne niż decyzje i postanowienia, indywidualne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - bezczynność organów indywidualnych, które winny się zakończyć wydaniem decyzji, postanowienia lub aktu czy czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przepis § 3 art. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje nadto na kompetencję sądu administracyjnego także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Kwestie związane z dofinansowaniem zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uregulowane zostały w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 96, poz. 861 z późn. zmianami). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 35 "a" ust. 4 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnienia osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 z późn. zmianami). Upoważnienie stwierdzało, iż minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi w drodze rozporządzenia, rodzaje zadań, powiatu, o których mowa w ust. 1 (art. 35 "a"), które mogą być finansowane ze środków Funduszu, uwzględniając w szczególności wymagania, jakie powinny spełniać podmioty ubiegające się o dofinansowanie tych zadań, a także tryb postępowania i zasady ich dofinansowania ze środków Funduszu. Rozporządzenie wykonawcze przewidziało w § 2 między innymi możliwość finansowania ze środków PFRON w części lub w całości zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, w § 5 określiło jakim kryteriom dochodowym winny odpowiadać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie ze środków Funduszu zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, w § 9 wskazało na przypadki wyłączające możliwość dofinansowania, w § 10 określiło sposób ubiegania się o dofinansowanie i właściwość miejscową jednostek samorządu powiatu realizujących zadania związane z dofinansowaniem, w § 11 sprecyzowało treść wniosku, w § 12 określiło termin składania wniosków, w § 13 przewidziało wysokość dofinansowania, a w § 14 stwierdziło, że podstawę dofinansowania zadań ze środków Funduszu stanowi umowa zawarta przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) z podmiotem ubiegającym się o dofinansowanie, precyzując w ust. 2 § 14 zakres postanowień umowy. Analizując treść rozporządzenia należało dojść do wniosku, iż ustawodawca nie przewidział formy decyzji administracyjnej dla odmowy przyznania dofinansowania, natomiast przyznaniu dofinansowania nadał charakter umowy cywilnoprawnej tj. dwustronnego porozumienia określającego szczegółowo między innymi rodzaj zadania podlegającego dofinansowaniu, wysokość środków Funduszu przyznanych na realizacji zadania, termin rozpoczęcia realizacji zadania, zakres i sposób realizacji umowy, warunki i termin wypowiedzenia umowy, warunki rozwiązywania umowy i zwrotu niewykorzystanych środków Funduszu, sposób sprawowania kontroli wykorzystania środków Funduszu. Nie ulega zatem, zdaniem Sądu, wątpliwości, że pozytywne załatwienie wniosku o dofinansowanie określonego zadania ze środków PFRON przybiera postać czynności o charakterze cywilnoprawnym. Z treści rozporządzenia nie wynika przy tym przymus zawarcia umowy z wnioskodawcą. O dofinansowanie można się ubiegać i dofinansowanie można otrzymać. Przepisy rozporządzenia nie tworzą zatem dla osoby chcącej dofinansowania uprawnienia do żądania zaspokojenia jego potrzeby finansowej i nie nakładają na organy powiatu obowiązku konkretyzacji uprawnienia w drodze decyzji administracyjnej, przy czym przewidziany rozporządzeniem cywilnoprawny charakter pozytywnego załatwienia wniosku, nie pozwala domniemywać obowiązku wydawania decyzji odmownej w sytuacji niemożności zawarcia umowy. Pismo informujące wnioskodawcę o przyczynach niemożności dofinansowania ze środków PFRON konkretnego zakupu, nie jest więc ani decyzją administracyjną ani inną czynnością lub aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających dla skarżącego z przepisów prawa. Rozporządzenie nie stwierdza bowiem, że każdemu podmiotowi dofinansowanie ze środków PFRON się należy z mocy samego prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę jako niedopuszczalną odrzucił (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270) .