II SA/Lu 481/06
WyrokWSA w Lublinie2006-10-05
Skład orzekający: Krystyna Sidor, Wojciech Kręcisz, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wydać decyzję o wywłaszczeniu nieruchomości, jeśli cel publiczny, na który nieruchomość została przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego, został już zrealizowany?Ratio decidendi
Decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości nie może zostać wydana, jeśli cel publiczny, na który nieruchomość została przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego, został już zrealizowany. Wywłaszczenie służy realizacji celu publicznego, a jeśli cel ten jest już spełniony (np. poprzez istniejącą inwestycję), brak jest podstaw prawnych do dalszego wywłaszczania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H.T. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o wywłaszczeniu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w celu budowy stacji transformatorowej. Skarżący zarzucał, że plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał budowę stacji słupowej, a nie wnętrzowej, oraz że stacja słupowa już istniała. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Anna Chmielewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2006 r. sprawy ze skargi H. T. na decyzję Wojewody z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia [...] nr [...], które nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Wojewoda decyzją z dnia [...]maja 2006 r., po rozpatrzeniu odwołania H.T. utrzymał w mocy decyzję Starosty w dniu [...] stycznia 2006 r., znak: [...] orzekającą odjęcie na rzecz Skarbu Państwa prawa własności do działki Nr [...] o pow. 75 m2 oraz ustalającą odszkodowanie za wywłaszczony grunt.
W uzasadnieniu organ odwoławczy ustalił, że Zakład Energetyczny wystąpił w dniu 14 lipca 2005 r. do Starosty z wnioskiem o wywłaszczenie nieruchomości w obrębie Kol. N., oznaczonej Nr [... o pow. 75 m2, przeznaczonej w planie zagospodarowania przestrzennego pod stację transformatorów, a której to działki współwłaściciele nie wyrażają zgody na dobrowolne zbycie gruntu.
Starosta po bezskutecznym upływie wyznaczonego przez siebie dwumiesięcznego terminu dla zawarcia umowy sprzedaży działki na rzecz Skarbu Państwa – wszczął postępowanie wywłaszczeniowe.
Uwzględniając wniosek o wywłaszczenie organ I instancji powołał się na ustalenia miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy jednorodzinnej – Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej z dnia 5 grudnia 1994 r. oraz uchwałą tejże rady z dnia 26 stycznia 1994 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta N. w związku z uchwałą z dnia 17 kwietnia 1998 r. w sprawie I etapu zmian w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta N. W świetle zapisów planu – działka Nr [...] położona jest w obszarze oznaczonym symbolem 8EE, z przeznaczeniem terenu – perspektywa – stacja transformatorów.
Zdaniem Starosty inwestycja ujęta w powołanym planie zagospodarowania przestrzennego, polegająca na budowie stacji transformatorowej ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Budowa stacji transformatorowej wnętrzowej jest konieczna wobec faktu, że istniejąca stacja słupowa transformatorowa nie spełnia prawidłowo swojej funkcji ze względu na zwiększone zapotrzebowanie na energię elektryczną. Wybudowanie nowej stacji, ograniczy negatywny wpływ na środowisko, poprawi bezpieczeństwo pożarowe i wyeliminuje zagrożenie wynikające z samowolnego otwierania bezpieczników RSA w stacji przez nieustalone osoby.
Powołując się na art. 128 ust. 1, art. 130 ust. 2, art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ administracji określił odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego.
Organ II instancji rozpoznając odwołanie H.T. uznał, że podniesione zarzuty nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym, a skoro małż. T. nie wyrażali woli sprzedaży nieruchomości Zakładowi Energetycznemu – wniosek o wywłaszczenie należało uwzględnić.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H.T. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej bez uwzględnienia pełnych zapisów planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących działki Nr [...], w którym to planie nie ma mowy o budowie wnętrzowej stacji transformatorowej, natomiast jest zapis o realizacji słupowej stacji transformatorowej na wydzielonym terenie 6 x 13 m.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga wniesiona przez H.T. jest zasadna.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.) która w art. 112 określa, w jakich warunkach może być dokonane wywłaszczenie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.
Wywłaszczenie może mieć zastosowanie do nieruchomości przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne lub nieruchomości, dla których wydana została ostateczna decyzja o lokalizacji celu publicznego i może nastąpić tylko w razie spełnienia się przesłanek określonych w art. 112 pkt 3, a służyć ma realizacji celu publicznego określonego w art. 6 ustawy.
Z ustaleń organów administracji wynika, że objęta wnioskiem o wywłaszczeniu nieruchomość – działka Nr [...] o pow. 75 m2 położona w Kol. N. znajduje się na terenie dla którego obowiązuje miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego.
Zwrócić należy uwagę, że organ mówiąc o obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego powołuje się na miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy jednorodzinnej – Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]"zatwierdzony uchwałą Nr VII/28/94 Rady Miejskiej z dnia 5 grudnia 1994 r. w związku z uchwałą Nr XL/192/94 Rady Miejskiej z dnia 26 stycznia 1994 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i uchwałą Nr XXXI/172/98 Rady Miejskiej z dnia 17 kwietnia 1998 r. w sprawie I etapu zmian w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta N..
Jak wynika z wypisu planu działka Nr 111 położona jest w obszarze oznaczonym symbolem 8EE, dla którego określono przeznaczenie terenu – stacja transformatorowa, ustalenie realizacyjne – słupowa stacja transformatorowa na wydzielonym terenie 6 x 13 m (m.in. wypis z dnia 25 stycznia 2001 r. oraz z dnia 23 maja 2006 r. dołączony do skargi).
W dacie złożenia wniosku o wywłaszczenie (14 lipiec 2005 r.) na przedmiotowej działce istniała już napowietrzna stacja transformatorowa, na co wskazano w uzasadnieniu wniosku. Pozwolenie na budowę stacji transformatorowej na działce Nr [...] wydano 14 maja 1999 r.
Pozostaje zatem niesporne w sprawie, że określona w obowiązującym planie zagospodarowania inwestycja będąca niewątpliwie inwestycją celu publicznego – w chwili złożenia wniosku o wywłaszczenie była już zrealizowana.
Nie można wydawać decyzji o wywłaszczeniu, jeśli cel wywłaszczenia został już zrealizowany.
Podobnie jak nie wydaje się pozwolenia na budowę po wybudowaniu obiektu wymagającego takiego pozwolenia.
Wprawdzie wnioskodawcy uzasadniają swój wniosek potrzebą realizacji stacji transformatorowej nowocześniejszego typu niż stacja słupowa – to nie kwestionując tego rodzaju argumentacji – nie sposób stwierdzić, że cel publiczny na jaki objęta wywłaszczeniem działka została przeznaczona w planie zagospodarowania – został zrealizowany.
Brak było zatem podstaw prawnych do orzekania o wywłaszczaniu nieruchomości stanowiącej własność skarżącego.
Zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji jako wydana z naruszeniem prawa materialnego art. 112 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) podlegają uchyleniu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło