III SA/Gd 814/05
WyrokWSA w Gdańsku2006-03-09
Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Alina Dominiak, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż napojów alkoholowych osobie nieletniej obliguje organ do cofnięcia wszystkich zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, czy tylko tego, na podstawie którego nastąpiła sprzedaż?Ratio decidendi
Sprzedaż napojów alkoholowych osobie nieletniej stanowi naruszenie zasad sprzedaży określonych w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, co obliguje organ do cofnięcia wszystkich wydanych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, niezależnie od ich zawartości procentowej alkoholu. Przepis art. 18 ust. 10 ustawy odnosi się do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, które obejmuje wszystkie rodzaje napojów alkoholowych wymienione w ust. 3.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji odmawiającej cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 4,5% do 18% alkoholu osobie nieletniej. Organ pierwszej instancji odmówił cofnięcia zezwolenia, uznając, że naruszono zasady sprzedaży tylko napojów o zawartości powyżej 18% alkoholu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Prokurator Rejonowy w B. zaskarżył decyzję, argumentując, że sprzedaż alkoholu osobie nieletniej obliguje do cofnięcia wszystkich zezwoleń.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędziowie WSA: Alina Dominiak Felicja Kajut (spr.) Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 21 września 2005 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 22 sierpnia 2005 r. nr [...].
Decyzją z dnia 22 sierpnia 2005 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 3 i ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1231 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Prokuratury Rejonowej w B. z dnia 30 czerwca 2005 r. odmówił cofnięcia zezwolenia nr [...] z dnia 30 grudnia 2003 r. na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 4,5% do 18% alkoholu ( z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, wydanego dla L. P., uprawniającego do sprzedaży napojów alkoholowych sklepie w B. przy ul. [...].
W uzasadnieniu organ podał, iż w powyższym sklepie dokonano sprzedaży napojów alkoholowych w postaci 1 butelki wódki [...] osobie nieletniej. W następstwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego zezwolenie nr [...]. na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% zostało cofnięte. W przedmiotowej zaś sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a w/w ustawy; nie naruszono bowiem zasad sprzedaży napojów alkoholowych zawierających od 4,5% do 18% alkoholu ( z wyjątkiem piwa) .
W odwołaniu od w/w rozstrzygnięcia Prokurator Rejonowy w B. wniósł o jego uchylenie oraz o wydanie decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż alkoholu. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż w świetle przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi konsekwencje dotyczące naruszenia zakazu sprzedaży napojów alkoholowych osobom nieletnim dotyczą każdego napoju alkoholowego, bez względu na zawartość alkoholu jaką posiadał konkretny produkt. W tym stanie wydanie decyzji o ograniczonym zakresie było pozbawione podstawy prawnej, stanowiąc w istocie naruszenie jednoznacznie brzmiącego obowiązku nałożonego na organ zezwalający, tj. Burmistrza Miasta Bytowa.
Decyzją z dnia 21 września 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], na mocy art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 127 § 2 w zw. z art. 17 ust. 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji, organ odwoławczy podtrzymując argumentację organu I instancji wskazał, iż materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, iż w w/w sklepie naruszono jedynie zasady sprzedaży napojów zawierających powyżej 18% alkoholu. Wobec faktu, iż nie naruszono zasad sprzedaży napojów zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa, twierdzenie jakoby decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem prawa jest niezasadne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Prokurator Rejonowy w B. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], zarzucając wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. niesłuszne niezastosowanie do ustalonego stanu faktycznego art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, pomimo zaistnienia jednoznacznych przesłanek uzasadniających obligatoryjne jego zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż w przypadku sprzedaży alkoholu osobom nieletnim cofnięcie wydanego zezwolenia jest obligatoryjne i dotyczy każdego wydanego zezwolenia. W ocenie skarżącego ryzyko podejmowane przez przedsiębiorcę prowadzącego sprzedaż napojów alkoholowych , polegające na wątpliwości lub błędnym rozpoznaniu wieku osoby, której sprzedawany jest alkohol w praktyce możliwe jest do wyeliminowania w całości z uwagi na treść art. 15 ust. 2 w/w aktu normatywnego.
Nadto Prokurator Rejonowy w B. podniósł, iż organ odwoławczy zastosował niewłaściwą podstawę prawną wydanej decyzji, która powoduje stosowną rozbieżność w stosunku do treści decyzji. Nie można bowiem racjonalnie powołać przepisu, który statuuje obowiązek cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu, a jednocześnie w tej samej decyzji podejmować rozstrzygnięcie przeciwne, utrzymujące w mocy stanowisko odmawiające cofnięcia stosownego zezwolenia.
Nie bez znaczenia jest również ratio legis aktu prawnego, który prawidłowo zastosowany powinien doprowadzić do cofnięcia wszystkich wydanych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Nie sposób realizować postulatu wychowania w trzeźwości młodych ludzi przy jednoczesnym zaniechaniu wypełnienia obowiązków, nałożonych przez ustawodawcę na organy administracji.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 4,5% do 18% alkoholu ( z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, wydanego dla L. P., uprawniającego do sprzedaży napojów alkoholowych sklepie w B. przy ul. [...].
Dla dokonania przedmiotowej oceny zasadniczego znaczenia nabiera treść art.18 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj. z 2002r. Dz. U. Nr 147, poz.1231) zgodnie z którym sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, zwanego dalej "organem zezwalającym". Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się na podstawie pisemnego wniosku przedsiębiorcy /ust.2/. Stosownie do ust.3 powołanego przepisu zezwolenia, o których mowa w ust. 1, wydaje się oddzielnie na następujące rodzaje napojów alkoholowych:
1) do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo,
2) powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa),
3) powyżej 18% zawartości alkoholu.
Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się na czas oznaczony, nie krótszy niż 4 lata, a w przypadku sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży - nie krótszy niż 2 lata/ust.9/
Z kolei na podstawie art.15 ust.1 zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych:
1/ osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości,
2/ osobom do lat 18,
3/ na kredyt lub pod zastaw.
W przypadku wątpliwości co do pełnoletniości nabywcy sprzedający lub podający napoje alkoholowe uprawniony jest do żądania okazania dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy.
W myśl art.18 ust.10 ustawy zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku: nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności:
sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw.
W stanie faktycznym sprawy nie budzi wątpliwości, że sklepie w B. przy ul. [...], w którym działalność gospodarczą prowadzi L. P., doszło do sprzedaży nieletniemu alkoholu w postaci 1 butelki wódki [...]. Powyższy fakt przesądza o spełnieniu przesłanek art.18 ust.10 ustawy i obliguje organ do cofnięcia zezwoleń na wszystkie rodzaje napojów alkoholowych w nich wymienionych. Nakaz ten wynika wprost z powołanego przepisu, który w ust.10 odwołuje się do zezwolenia o którym mowa w ust.1 ustawy a które wydaje się oddzielnie na poszczególne rodzaje napoi alkoholowych objętych ust.3 omawianego przepisu. W konsekwencji uznać należy, iż sprzedaż alkoholu nieletniemu wbrew wyraźnemu zakazowi wynikającemu z omawianej ustawy skutkować musi cofnięciem zezwoleń na wszystkie rodzaje napojów alkoholowych a nie tylko tego, na podstawie którego nastąpiła sprzedaż nieletniemu.
Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na mocy art. 145 § 1 pkt1 lit.a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło