I SA/Sz 712/05

WyrokWSA w Szczecinie2006-10-04

Skład orzekający: Krystyna Zaremba, Maria Dożynkiewicz, Marian Jaździński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek wpisany do ewidencji zabytków, ale nie do rejestru zabytków, może korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych? Czy budynek będący w posiadaniu przedsiębiorcy, który wymaga remontu i nie jest w całości wykorzystywany do działalności gospodarczej, podlega opodatkowaniu według stawki przewidzianej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą?
Ratio decidendi
Budynek wpisany jedynie do ewidencji zabytków nie spełnia przesłanki indywidualnego wpisu do rejestru zabytków, wymaganego do skorzystania ze zwolnienia z podatku od nieruchomości. Ponadto, budynek będący w posiadaniu przedsiębiorcy, nawet jeśli wymaga remontu i nie jest w całości wykorzystywany do działalności gospodarczej, podlega opodatkowaniu według stawki przewidzianej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, chyba że jest to budynek mieszkalny, którego część została wyłączona z funkcji mieszkalnych.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. "M" została zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości za 2005 r. Organ pierwszej instancji uznał, że budynek zajmowany przez Spółkę nie podlega zwolnieniu, ponieważ nie był wpisany do rejestru zabytków. Spółka odwołała się, argumentując, że budynek figuruje w ewidencji zabytków i powinien być traktowany jako zabytek, a także zarzucając nieprawidłowości w określeniu wysokości podatku z uwagi na częściowe pustostany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędziowie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz (spr.) Sędzia NSA Marian Jaździński Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2006 r. sprawy ze skargi "M" Spółki z o.o. z siedziba w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. o d d a l a skargę Prezydent Miasta decyzją z [...] Nr [...] na podstawie art. 21 §1 pkt 1, § 3, art. 47 § 3 i art. 270 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), oraz art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), uchwały Rady Miejskiej w K. Nr [...] z dnia [...], określił Spółce z o.o. "M" z siedzibą w K., podatek od nieruchomości za 2005 r. w kwocie [...] zł. Przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie podatkowe wykazało bowiem, iż zajmowany przez Spółkę obiekt położony przy ul. Ł., nie jest wpisany do rejestru zabytków prowadzonego przez Urząd Ochrony Zabytków, a zatem wbrew temu co zadeklarowała Spółka w złożonej za 2005 r. deklaracji na podatek od nieruchomości, budynek ten nie podlega zwolnieniu, przewidzianemu w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka w odwołaniu wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazała, iż przedmiotowy budynek nie został wpisany do rejestru zabytków z tej przyczyny, że K. nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Spółka [...] wystąpiła z wnioskiem o wpisanie budynku do rejestru zabytków i wpis ten jej zdaniem, powinien skutkować zwolnieniem budynku z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Ponadto Spółka zarzuciła organowi I instancji nieprawidłowości w określeniu wysokości ustalonego w decyzji podatku poprzez nieuwzględnienie faktu, iż tylko część powierzchni budynku, tj. [...] jest faktycznie zajęta na działalność gospodarczą, albowiem pozostałą część powierzchni stanowią pustostany, niewykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] znak: [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ ten wskazał, iż warunkiem zwolnienia gruntów i budynków z podatku od nieruchomości na zasadach przewidzianych w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest indywidualny wpis budynku do rejestru zabytków, pod warunkiem utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Ponieważ przedmiotowa nieruchomość w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie posiadała takiego indywidualnego wpisu, to nie spełniała warunków zwolnienia ustawowego. W odniesieniu do zastosowanej stawki podatku, organ II instancji wyjaśnił, iż o sposobie opodatkowania gruntów i budynków będących w posiadaniu przedsiębiorcy decyduje art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co oznacza zastosowanie stawki wskazanej w art. 5 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b ustawy, właściwej dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą. Dlatego też fakt zaprzestania prowadzenia działalności w części nieruchomości, bez wskazania konkretnych przeszkód technicznych, nie uzasadnia odstąpienia od opodatkowania budynku lub też opodatkowania go tylko w tej części, która jest faktycznie wykorzystywana do działalności gospodarczej. Na powyższą decyzję Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając naruszenie jej interesu prawnego. W uzasadnieniu skargi powołując się na przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami Spółka podniosła, iż skoro wszystkie obiekty wpisane do rejestru zabytków pod rządami ustawy o ochronie dóbr kultury, automatycznie podlegają przepisom ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, to tym samym budynek położony przy ul. Ł. figurujący w ewidencji zabytków pod numerem [...], powinien być traktowany jako zabytek i podlegać zwolnieniu przewidzianemu w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ponadto Spółka zarzuciła organom podatkowym błędną interpretację art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez pominięcie faktu, iż cześć budynku nie jest wykorzystywana do działalności gospodarczej ze względów technicznych, albowiem wymaga gruntownego remontu. W tych okolicznościach, zdaniem Spółki, budynek powinien być co najwyżej opodatkowany stawką przewidzianą dla budynków pozostałych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W przedmiotowej sprawie istotne jest, czy budynek będący własnością skarżącej korzysta z ustawowego zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), a także czy organy podatkowe prawidłowo uznały, że budynek ten podlega opodatkowaniu według stawki przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 li. b powołanej ustawy. W pierwszej kolejności należy wiec rozważyć, czy przedmiotowy budynek korzysta z ustawowego zwolnienia od podatku od nieruchomości. W katalogu zwolnień o charakterze przedmiotowo-podmiotowym, ustawodawca w art. 7 ust. 1 pkt 6 wskazanej wyżej ustawy wymienił grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z treści przytoczonego przepisu prawa wynika zatem, iż zwolnieniu przedmiotowemu podlegać będą jedynie te grunty i budynki, które łącznie spełniają dwie przesłanki: 1) wpisane są indywidualnie do rejestru zabytków, 2) w stosunku do nich dokonywane są prace związane z ich utrzymaniem i konserwacją, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji zabytku, ani też nie wyjaśnia czym jest rejestr zabytków. Kwestie te reguluje ustawa z 23 lipca 2003 r. o ochronie zbytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), obowiązująca od 17 listopada 2003 r. Zgodnie z art. 3 pkt 1 powołanej ustawy zabytkiem jest nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Obiekty takie podlegają ochronie, w sposób wskazany w art. 7 cytowanej ustawy. Jedną z form ochrony zabytków jest wpis do rejestru zabytków (pkt 1 art. 7 tej ustawy). Zgodnie z art. 9 ust. 1 tej ustawy zabytek nieruchomy wpisuje się do rejestru zabytków na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Z prawidłowych ustaleń organów podatkowych wynika, że budynek będący w posiadaniu Spółki z o.o. "M", położony przy ul. Ł. w K. w dniu wydania zaskarżonej decyzji wpisu takiego nie posiadał. W toku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ I instancji wystąpił bowiem do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w S. Delegatura w K. z prośbą o wskazanie, czy przedmiotowy obiekt wpisany jest do rejestru zabytków. Wojewódzki Konserwator Zabytków pismem z [...] poinformował, że ani budynek położony w K. przy ul. Ł. ani też obszar na, którym się on znajduje, nie są wpisane do rejestru zabytków. W skardze wniesionej do Sądu, jak i przed organem pierwszej instancji Spółka powoływała się na wpis do ewidencji zabytków, w której pod numerem [...] figuruje sporny budynek. Ponadto w skardze wskazała na przepisy przejściowe art. 142 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad budynkami, z zapisu których to Spółka wywodzi, iż obiekt położony przy ul. Ł. winien automatycznie podlegać ochronie przewidzianej dla zabytków wpisanych do rejestru. Z poglądem strony skarżącej nie w sposób się zgodzić. Ustawa o ochronie dobór kultury i opiece nad zabytkami odróżnia pojęcie ewidencji zabytków od rejestru zabytków. Ewidencja zabytków stanowi podstawę sporządzania programów opieki nad zabytkami na poszczególnych szczeblach samorządu terytorialnego (vide: art. 21 cytowanej ustawy) i nie wyklucza możliwości wpisania indywidualnego budynku do rejestru zabytków. Wpis do ewidencji zabytków nie jest więc wpisem do rejestru zabytków, który jak wyżej wskazano wymaga wydania decyzji administracyjnej. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji skarżąca jednak taką decyzją nie dysponowała. Wbrew zarzutom skargi przepisy przejściowe ustawy o ochronie zabytków i opiece nad budynkami, wpisów do ewidencji zabytków nie traktują na równi z wpisami do rejestru zabytków. Zgodnie z treścią art. 142 powołanej ustawy dobra kultury uznane za zabytek na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 6 marca 1928 r. o opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 29, poz. 265, Dz. U. z 1933 r. Nr 10, poz. 62, Nr 82, poz. 599, D. U. z 1934 r. Nr 110, poz. 976 oraz Dz. U. z 1949 r. Nr 25, poz. 180), a także wpisane do rejestru na podstawie ustawy z 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. z 1999 r. Nr 98, poz. 1150 ze zm.), stają się zabytkami wpisanymi do rejestru w rozumieniu niniejszej ustawy. Z treści przytoczonego przepisu wyraźnie wynika zatem, iż jedynie wpis do rejestru zabytków pod rządami ustawy o ochronie dóbr kultury, skutkował tym, iż taki zabytek stał się zabytkiem w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Prawidłowo więc organy uznały, że przedmiotowy budynek nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych skoro skarżąca nie wykazała przy tym, by budynek był uznawany za zabytek na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 6 marca 1928 r. wymienionego wyżej. Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji nie ma większego znaczenia powołanie się przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie, że 14 września 2006 r. została wydana decyzja o wpisie przedmiotowego budynku do rejestru zabytków. Okoliczność ta nastąpiła bowiem dopiero w następnym roku podatkowym, a Sąd ocenia legalność zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący na dzień jej wydania. Fakt wpisu do rejestru w 2006 r. ze względu na treść art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych może mieć wpływ na wymiar podatku za okres po zaistnieniu zdarzenia uzasadniającego zwolnienie od tego podatku. W myśl bowiem tego przepisu jeżeli w trakcie roku podatkowego nastąpiło zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Prawidłowo również organy podatkowe uznały, że skoro przedmiotowy budynek jest w posiadaniu przedsiębiorcy, to w tym przypadku zastosowanie mają stawki określone w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ustawa ta w art. 1a ust. 1 pkt 3 zawiera definicję gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wskazując, że są to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Sam fakt posiadania budynku przez przedsiębiorcę powoduje więc, iż zastosowanie znajduje stawka podatku od nieruchomości określona w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b tej ustawy. Odnosząc się do zarzutów skargi, iż część budynku nie może być wykorzystana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na to, iż budynek wymaga gruntownego remontu stwierdzić należy, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, iż przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstawy do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość, pomimo chwilowego jej niewykorzystywania, nie przestaje być bowiem nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą. Podkreśla się również, że przedmiot opodatkowania związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie traci tego charakteru nawet przez sam fakt, iż wymaga kapitalnego remontu (vide: wyrok NSA w Warszawie z 22 sierpnia 1997 r. sygn. akt III SA 1552/96, publ.: Glosa 1998/10/31; wyrok NSA w Warszawie z 23 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Wr 2041/96, publ.: Glosa 1999/5/31). Poglądy te Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. Prawidłowo zatem wbrew zarzutom Spółki, organy podatkowe zastosowały stawkę podatku, przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, oraz w art. 5 ust. 1pkt 2 lit. b ustawy dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawa w art. 5 ust. 1 przy określaniu rodzaju stawek podatku nie wprowadza odrębnej kategorii stawek podatku dla budynków będących w posiadaniu przedsiębiorcy częściowo zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Użyty przez ustawodawcę w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy zwrot "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej", odnosi się wyłącznie do budynków mieszkalnych, których część została wyłączona z funkcji mieszkalnych lub innych, związanych z zamieszkiwaniem w budynku i została przeznaczona na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Z akt sprawy nie wynika, aby budynek w posiadaniu którego jest Spółka, pełnił funkcję mieszkalną. Tym samym stanowisko Spółki odnośnie opodatkowania tylko faktycznie wykorzystywanej przez Spółkę powierzchni budynku, nie znajduje umocowania w przepisach powołanej ustawy. Skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skargę jako niezasadną należało na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło