II OZ 571/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 1077/03 o odrzuceniu wniosku A. P. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 1077/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek A. P. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 października 2006 r. w oddalającego skargę A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Uzasadniając powyższe orzeczenie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w dniu 8 grudnia 2006 r. skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku ogłoszonego w dniu 3 października 2006 r. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2006 r. Sąd pierwszej instancji odmówił skarżącej sporządzenia uzasadnienia tego wyroku. W dniu 11 stycznia 2007 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku podnosząc, iż z powodu braku opieki nad bardzo ciężko chorym mężem złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia po terminie. Pismem z dnia 2 marca 2007 r. Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku poprzez podanie kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu - w terminie 7 dni - pod rygorem odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu, a także uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku - w terminie 7 dni - pod rygorem oddalenia wniosku o przywrócenie terminu. Powyższe wezwanie, dwukrotnie awizowane, zostało skutecznie doręczone skarżącej zgodnie z art. 44 k.p.a. Przytaczając treść art. 87 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uznał wniosek skarżącej za spóźniony, bowiem pomimo wezwania Sądu skarżąca nie podała kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, a także nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie wyroku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. P. stwierdzając, że została oszukana przez Sąd w Krakowie. Ponadto skarżąca podniosła kwestie odnoszące się do meritum sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Zgodnie z dyspozycją art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie ustawodawca w art. 88 p.p.s.a. postanowił, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Fakt spóźnienia musi wyraźnie wynikać z treści wniosku. Sąd nie prawa domniemywać, że strona uchybiła terminowi w tej, a nie w innej dacie. W niniejszej sprawie A. P. wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 3 października 2006 r. złożyła w dniu 11 stycznia 2007 r. Skarżąca we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku podała konieczność sprawowania opieki nad bardzo chorym mężem (udar mózgu) bez bliższego wyjaśnienia okoliczności związanych z podaną przyczyną i daty ustania przyczyny uchybienia terminu. W tej sytuacji Przewodniczący Wydziału (sędzia) mógł wezwać skarżącą do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu (art. 86 § 2 p.p.s.a.) oraz uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), tj. wskazania daty ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, lecz winien to uczynić pod rygorem oddalenia wniosku. Taki rygor uzasadniony jest tym, iż to, czy zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 p.p.s.a. warunkująca przywrócenie uchybionego terminu, Sąd bada w toku merytorycznego rozpoznania wniosku. W zależności od oceny zawinienia strony w uchybieniu terminu Sąd przywraca termin do dokonania czynności, bądź oddala wniosek. W przypadku braku we wniosku okoliczności, o jakich mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Przewodniczący Wydziału (sędzia) może wezwać stronę do podania okoliczności uprawdopodabniających zasadność przywrócenia terminu pod rygorem oddalenia wniosku, bowiem uprawdopodobnienie braku winy stanowi przesłankę merytoryczną wniosku. Podobnie, Przewodniczący Wydziału (sędzia) może wezwać stronę do podania daty ustania przyczyny uchybienia terminu - także pod rygorem oddalenia wniosku. Jeśli jednak nie można ustalić w sposób jednoznaczny, czy termin z art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany, Sąd winien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. – także wówczas, gdy strona nie wykonała zarządzenia o wezwaniu do wskazania daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Na podstawie art. 88 p.p.s.a Sąd może odrzucić jedynie spóźniony wniosek o przywrócenie terminu (lub z mocy ustawy niedopuszczalny), a nie wniosek, co do którego istnieją wątpliwości odnośnie zachowania 7 – dniowego terminu do jego złożenia. W niniejszej sprawie błędnie określono w zarządzeniu z dnia z dnia 28 lutego 2007 r. rygor odrzucenia wniosku, a tym samym brak było podstaw do zastosowania tego rygoru w przypadku niewykonania zarządzenia. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż w niniejszym postępowaniu zażaleniowym przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje wyłącznie kwestia zgodności z prawem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2007 r. odrzucającego wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W niniejszym postępowaniu zażaleniowym poza zakresem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostają kwestie odnoszące się do meritum sprawy. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie o art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.