II SA/Kr 951/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.) WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2006 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej A. K. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. znak [...] na podstawie art. 68 pkt. 1 i 3, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t. j. z 2000 r. Dz. U. Nr 106 poz. 1126 ze zm./ oraz art. 104 Kodeksu Postępowania Administracyjnego /t. j. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071/ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. nakazał współwłaścicielom posesji przy ul. Z. [...] w K. A. K., K. K., M. O. i E. R. wykonać następujące czynności w celu wyeliminowania występującego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia: 1. wyłączyć z użytkowania w trybie natychmiastowym budynek mieszkalny dwupiętrowy, murowany na posesji przy ul. Z. [...] w K., 2. do czasu wykwaterowania lokatorów wykonać doraźne zabezpieczenia wynikające z oceny technicznej opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. E. K. polegające na: 2.1. doraźnym zabezpieczeniu zewnętrznej klatki schodowej przed napływem wód opadowych do budynku, 2.2. doprowadzeniu poziomu terenu od strony podwórza do poziomu projektowanego tarasu łącznie z podłożem, 2.3. naprą wie ściany zewnętrznej frontowej oraz wzmocnieniu uszkodzonych nadproży (zgodnie z poz. 8), 2.4. zabezpieczeniu piwnic przed przemarzaniem gruntu pod fundamentami (zgodnie z poz. 9e), 2.5. doraźnym zabezpieczeniu istniejących stropów drewnianych polegającym na podstemplowaniu oraz prowizorycznym ociepleniu stropu nad parterem przez zamocowanie do drewnianych belek stropowych płyt styropianu grub. 8-10 cm. W jej uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że przedmiotowy budynek ze względu na zły stan techniczny zagraża życiu i mieniu i winien być wyłączony z użytkowania na czas przeprowadzenia remontu kapitalnego. Organ podkreślił, że opracowane w 2002 r. ekspertyzy techniczne oraz wykonane w nich obliczenia statyczno-wytrzymałościowe wykazały przekroczenie naprężeń dopuszczalnych oraz strzałek ugięcia w belkach stropowych, a nadto wskazały na uszkodzenia biologiczne elementów drewnianych stropów i więźby dachowej. Stwierdził również, że wykonane w 2002 r. roboty remontowe wpłynęły korzystnie na stan techniczny budynku, szczególnie w zakresie jego prawidłowego posadowienia w części podpiwniczonej budynku, nie zlikwidowały jednak wszystkich zagrożeń. W odwołaniu od powyższej decyzji M. O. i E. R. domagali się jej uchylenia i umorzenia postępowania zarzucając, iż w budynku przy ul. Z. [...] w K., od ponad roku trwa przebudowa parteru i piwnic zmieniająca przeznaczenie lokali mieszkalnych na restaurację, bez zatwierdzonego projektu i pozwolenia na budowę, że Skutkiem tych robót budowlanych wykonywanych nielegalnie i z naruszeniem zasad sztuki budowlanej, wg opinii prof. dr hab. J. P. i dr hab. inż. W. P., było zapadnięcie się ścian nośnych budynku, w wyniku pogłębiania piwnic i podkopania fundamentów, że roboty te Spowodowały znaczne zniszczenia w lokalu nr 6, a zapewne i w innych lokalach oraz, że zaskarżona decyzja umożliwia A. K. kontynuowanie nielegalnych prac związanych z budową restauracji, pod fikcyjnym pozorem ratowania budynku. Odwołujący się stwierdzili nadto, że nietrafnym jest określenie, jako jednej z przyczyn złego stanu budynku, wykonanie przez nich odnowienia lokalu nr 6 oraz podkreślili, że pominięta została jedyna rzeczywista przyczyna awarii, tj. nielegalna i niekompetentna przeróbka i pogłębienie piwnic. Decyzją z dnia 18 marca 2003 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j. t. Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w wyniku przeprowadzonych w dniu [...] marca 2003 r., przy udziale rzeczoznawców budowlanych inż. G. G. i mgr inż. E. K., oględzin ustalił, że w przedmiotowym budynku został dokonany między innymi remont piwnic z wcześniejszym podbiciem fundamentów, których fragmenty są widoczne przy wejściu do piwnicy, że strop nad piwnicami wykonano również jako nowy, że roboty te zostały wykonane w lipcu 2002 r., o czym świadczą wpisy do dziennika budowy kierownika budowy potwierdzone przez inspektora nadzoru, że pozostała część fundamentów została już zakryta wykonanymi posadzkami, że pomieszczenia w piwnicach są częściowo otynkowane, częściowo obłożone glazurą, że wykonane zostało ocieplenie istniejącego stropu drewnianego nad parterem wełną mineralną z izolacją folią, że strop ten został podstemplowany, że stemplowania stropów i nadproży zostały wykonane także w mieszkaniach nr 4 i 4a na pierwszym piętrze, że podstemplowany jest również każdy bieg schodowy na klatce schodowej. Oceniając powyższe organ odwoławczy wskazał, powołując się nadto na ocenę biorących w oględzinach rzeczoznawców, iż nie można stwierdzić, że w obecnej chwili występuje groźba bezpośredniego zawalenia budynku i jakkolwiek zarówno oceny techniczne jak i oględziny wykazały, że przedmiotowy budynek jest w złym stanie technicznym i wymaga kapitalnego remontu to jednakże w chwili obecnej nie występuje potrzeba wyłączenia budynku z użytkowania z uwagi na groźbę bezpośredniego zawalenia. Organ wskazał także, iż wykonanie remontu kapitalnego wymagać będzie opróżnienia przez mieszkańców remontowanych pomieszczeń w budynku, a realizacja remontu kapitalnego będzie możliwa dopiero po uzyskaniu przez właścicieli stosownych decyzji. Podkreślił nadto, że wątpliwości budzi również nałożony na współwłaścicieli obowiązek wykonania doraźnego zabezpieczenia zewnętrznej klatki schodowej przed napływem wód opadowych do budynku, doprowadzenia poziomu terenu od strony podwórza do poziomu projektowanego tarasu łącznie z podłożem i naprawa ściany zewnętrznej frontowej, bowiem roboty te wykraczają poza zakres doraźnych zabezpieczeń, które jedynie mają na celu usunięcie zagrożenia. Konkludując powyższe organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżoną decyzję należało uchylić w całości, a sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, celem wydania stosownej decyzji nakazującej doprowadzenie przedmiotowego budynku mieszkalnego do odpowiedniego stanu technicznego. W skardze od powyższej decyzji A. K., zarzucając naruszenie treści art. 7, 10, 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie działań mających na celu wyjaśnienie istotnych okoliczności w sprawie poprzez pozostawienie bez odpowiedzi żądań oraz informacji złożonych przez skarżącą podczas oględzin dokonanych w dniu 14 marca 2003 r., naruszenie art. 11 kpa z uwagi na brak dostatecznego wyjaśnienia zasadności przesłanek stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, w tym nie rozpoznanie przyczyn obecnego stanu budynku jak również zakazu kontynuowania dalszych prac remontowych budynku w tym piwnic i parteru, obrazę art. 107 § 3 kpa wobec mylnego uzasadnienia w decyzji faktu potrzeby dokonania zabezpieczenia zewnętrznej klatki schodowej przed napływem wód opadowych do budynku oraz doprowadzenia poziomu terenu od strony podwórza łącznie z podłożem i naprawy ściany frontowej budynku, a także naruszenie interesu skarżącej poprzez uwzględnienie w sprawie jedynie interesów współwłaścicieli bez wzięcia pod uwagę w sposób wszechstronny skutków gospodarczych i społecznych, jakie wywołuje zaskarżona decyzja, wniosła ojej uchylenie i utrzymanie w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].11.2002 r., a w szczególności utrzymanie obowiązku wykonania zabezpieczenia zewnętrznej klatki schodowej przed napływem wód opadowych do budynku oraz co z tym faktem jest integralnie związane doprowadzenie poziomu terenu od strony podwórza do poziomu projektowanego tarasu łącznie z podłożem jako działań mających na celu usunięcie zagrożenia oraz zezwolenie na kontynuowanie prac wykończeniowych na parterze oraz w piwnicach budynku. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie oraz powołał raz jeszcze wszystkie argumenty zawarte w uzasadnień zaskarżonej decyzji, wskazując nadto, że A. K. mogła wykonywać nakazane decyzją organu I instancji roboty zabezpieczające, bowiem decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, a wniesienie odwołania nie wstrzymywało jej wykonania. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy/. Skarga jest uzasadniona, ale z innych przyczyn niż zostały w niej wskazane. Uprawnienia kasacyjne organu odwoławczego mają charakter wyjątkowy, zasadą bowiem jest orzekanie co do istoty sprawy i kasacyjny rodzaj decyzji organu odwoławczego, stanowiący wyłom od tej zasady nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 KPA jest uzasadnione w przypadku stwierdzenia, że rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, przy czym w uzasadnieniu takiej decyzji należy określić co ma składać się na takie postępowanie, a nadto organ jest zobowiązany do wykazania dlaczego nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego w trybie art. 136 KPA. W okolicznościach niniejszej sprawy organ odwoławczy dokonując własnych ustaleń faktycznych uznał, że nie zachodzi potrzeba wyłączenia od użytkowania przedmiotowego budynku i w takiej sytuacji miał zatem obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy, a skoro wydał decyzję kasacyjną to naruszył zasadę z art. 138 § 2 KPA, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Nie wynika w ogóle z uzasadnienia zaskarżonej decyzji by zachodziła potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w nin. sprawie w całości lub w znacznej części tj. jakie okoliczności należy wyjaśnić, w Jakim zakresie oraz jakimi środkami dowodowymi ani dlaczego nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego w trybie cyt. art. 136 KPA. Zwrócić też należy uwagę na to, że organ odwoławczy rozpoznał odwołanie sporządzone przez adw. W. C. imieniem M. O. i E. R. podczas gdy w aktach sprawy brak jest stosownego pełnomocnictwa, bądź też jego kopii. W tej sytuacji zachodzi wątpliwość czy takie odwołanie mogło wywołać skutki prawne. Mając na uwadze przytoczone okoliczności Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1/c/ cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., a na zasadzie art. 200 tej ustawy orzekł jak w pkt II sentencji wyroku.