I OSK 57/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 października 2006 r., sygn. akt III SA/Łd 455/06 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi W. Z. na orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Łódzkim z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności postanawia: oddalić skargę kasacyjną Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę W. Z. na orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Łódzkim. W uzasadnieniu Sąd instancji stwierdził, że orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] zaliczył skarżącą do znacznego stopnia niepełnosprawności i ustalił, że stopień niepełnosprawności ma charakter trwały i orzeczenie wydaje się na stałe. W dniu [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Łódzkim wydał orzeczenie Nr [...] stwierdzające nieważność wyżej wskazanego orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 156 § 1 i § 2 i art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) W pouczeniu o środkach zaskarżenia powyższego orzeczenia organ wskazał, iż od orzeczenia przysługuje odwołanie do Sądu Rejonowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi. Działając zgodnie z powyższym pouczeniem skarżąca wniosła do Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia odwołanie od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2006 roku sygn. akt XI U 505/06 Sąd Rejonowy w Łodzi stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W ocenie Sądu Rejonowego zgłoszone przez powoda roszczenie nie należy do drogi sądowej w myśl art. 476 k.p.c. bowiem zaskarżone orzeczenie nie zawiera merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku W. Z. o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, iż zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Sąd zaznaczył, iż organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 kpa jest organ wyższego stopnia zaś rozstrzygnięcie następuje w drodze decyzji co wynika z treści art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kpa. Decyzja wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji jest decyzją w nowej sprawie a więc decyzją ! instancji i służy od niej odwołanie. Dotyczy to także sytuacji gdy decyzję taką wydaje organ administracji II stopnia. Organ ten działa wówczas jako organ nadzoru a nie jako organ odwoławczy co skutkuje tym, że od takiej decyzji przysługuje odwołanie w postępowaniu instancyjnym a nie skarga do sądu. Skargę do sądu na decyzje w przedmiocie stwierdzenia nieważności innej decyzji można natomiast wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] nr [...] wydał Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Łódzkim. Zaskarżone orzeczenie jest decyzją organu I instancji i przysługuje od niego odwołanie do organu administracji wyższego stopnia. Definicję takiego organu określa art.17 kpa. W. Z. nie odwołała się od orzeczenia z dnia [...] do organu wyższego stopnia lecz wniosła skargę bezpośrednio do sądu. Oznacza to, że nie wyczerpała przysługującego jej środka zaskarżenia, a wniesienie skargi do sądu bez wyczerpania środka zaskarżenia było, zdaniem Sądu, niedopuszczalne. Jako podstawę odrzucenia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W skardze kasacyjnej na to postanowienie W. Z., reprezentowana przez adwokata E. S., wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz błędne uzasadnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, iż działając zgodnie z zawartym w orzeczeniu Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...], wystąpiła z odwołaniem do Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia. W dniu 25 sierpnia 2006 r. Sąd Rejonowy wydał postanowienie, w którym stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, który odrzucił skargę na podstawie art. 161 § 1 pkt 3, który to przepis, zdaniem strony, nie miał zastosowania, gdyż odnosi się do kwestii umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Strona podkreśliła także, iż nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu, iż nie została wyczerpana droga instancyjna, bowiem skarżąca nie złożyła odwołania do organu wyższego stopnia. W myśl pouczenia i przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych od kwestionowanego orzeczenia przysługiwało skarżącej odwołanie wyłącznie do sądu powszechnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zwiera usprawiedliwionych podstaw. Art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), na naruszenie którego wskazuje W. Z. w swojej skardze kasacyjnej, stanowi, że Sąd nie może odrzucić skargi, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. W przedmiotowej sprawie skarga W. Z. odrzucona została jednakże z innego powodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając sprawę uznał, iż strona nie wyczerpała toku instancji w postępowaniu przed organami administracji. Nie można zatem stwierdzić, iż zarzut naruszenia wskazanego przepisu poprzez jego niezastosowanie, postawiony przez skarżącą, ma usprawiedliwione podstawy, albowiem nie zachodziła konieczność uwzględnienia tego przepisu przez Sąd I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził braku swojej właściwości w sprawie, a jedynie ocenił, iż skarżąca nie dopełniła wymogu wynikającego z art. 52 § 1 i 2 powołanej ustawy, niezbędnego dla uznania za dopuszczalne wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Art. 183 § 1 wskazanej ustawy stanowi, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a oceniając postawiony przez stronę zarzut nie można stwierdzić, aby zaskarżone postanowienie wydane było z naruszeniem prawa. Odnosząc się zaś do zarzutu niewłaściwej podstawy prawnej dla orzeczenia, zauważyć trzeba, że w prawdzie zasadnie podniesione zostało w skardze kasacyjnej, iż Sąd I instancji błędnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podstawę prawną rozstrzygnięcia, jednakże okoliczność ta nie miała wpływu na prawidłowość orzeczenia. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.